Nhận diện nhóm cổ phiếu chịu tác động từ xung đột Trung Đông

Nhận diện nhóm cổ phiếu chịu tác động từ xung đột Trung Đông. Ảnh: Bnews/vnanet.vn

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gia tăng đang gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, dòng tiền trên thị trường tài chính có xu hướng tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn, trong khi thị trường cổ phiếu ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các nhóm ngành.

Đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, tác động hiện chủ yếu đến từ yếu tố tâm lý và sự biến động của giá dầu, qua đó tạo ra sự phân hóa giữa các nhóm ngành.

Theo báo cáo của Công ty cổ phần Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam), khi xung đột xảy ra tại Trung Đông, giá dầu thường tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ các nước sản xuất lớn cũng như rủi ro tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới.

Diễn biến này thường hỗ trợ nhóm cổ phiếu dầu khí, trong khi cước vận tải biển tăng có thể mang lại lợi ích cho một số doanh nghiệp vận tải. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng quan tâm tới các nhóm cổ phiếu có thể chịu tác động bất lợi nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài.

Theo bộ phận phân tích của Mirae Asset, nhóm hàng không nhiều khả năng chịu ảnh hưởng rõ nét nhất. Giá dầu tăng khiến chi phí nhiên liệu bay leo thang, trong khi nhu cầu đi lại và tâm lý tiêu dùng thường suy yếu trong giai đoạn bất ổn địa chính trị. Hai cổ phiếu đáng chú ý là HVN và VJC, khi nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí vận hành của ngành.

Bên cạnh đó, nhóm vận tải và logistics cũng được đánh giá có mức độ ảnh hưởng từ trung bình đến cao. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực này có thể chịu sức ép từ chi phí nhiên liệu, phí bảo hiểm vận tải cũng như nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Một số cổ phiếu đáng chú ý gồm VTP, HAH, GMD, SKG và VNS.

Đối với ngành thép, tác động được đánh giá ở mức trung bình. Theo bộ phận phân tích của Mirae Asset, các cổ phiếu như HPG, HSG và NKG có thể chịu ảnh hưởng gián tiếp khi chi phí năng lượng, vận chuyển và một phần nguyên liệu đầu vào gia tăng.

Tương tự, nhóm xi măng và vật liệu xây dựng như HT1, BCC và PLC cũng chịu sức ép từ chi phí đầu vào cao hơn, bao gồm nhiên liệu và vận tải.

Ở ngành nhựa, các nhà phân tích của Mirae Asset cho rằng, mức độ tác động ở ngưỡng trung bình do nhiều loại nguyên liệu đầu vào liên quan trực tiếp đến hóa dầu. Các doanh nghiệp như Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh (mã chứng khoán: BMP), Công ty cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong (mã chứng khoán: NTP) và Công ty cổ phần Nhựa An Phát Xanh (mã chứng khoán: AAA) có thể chịu sức ép nếu giá dầu duy trì ở vùng cao trong thời gian dài.

Trong khi đó, nhóm bán lẻ không thiết yếu và du lịch như MWG, DGW và FRT có thể chịu ảnh hưởng khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu nếu giá năng lượng tăng mạnh.

Theo ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường tại Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank, dữ liệu lịch sử cho thấy các cú sốc địa chính trị thường khiến thị trường giảm tạm thời do lo ngại giá dầu tăng, áp lực lạm phát và rủi ro địa chính trị. Tuy nhiên, thị trường cũng thường phục hồi khá nhanh nếu xung đột không lan rộng trên phạm vi toàn cầu.

Theo ông Sơn, phản ứng của thị trường Việt Nam chủ yếu mang tính ngắn hạn, trừ khi xuất hiện tác động gián tiếp đáng kể thông qua giá dầu hoặc tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

TS. Nguyễn Duy Phương, Giám đốc đầu tư tài chính DG Capital cho rằng áp lực tăng lãi suất trong nước có thể mang tính cục bộ trong giai đoạn đầu năm 2026 và có xu hướng giảm dần về cuối năm. Tuy nhiên, nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài, giá dầu và các nguyên liệu đầu vào có thể tăng mạnh, kéo theo lạm phát gia tăng.

“Khi kịch bản lạm phát quay trở lại và lãi suất tăng cao như giai đoạn 2022 xảy ra, thị trường chứng khoán sẽ trở nên kém hấp dẫn hơn”, TS. Nguyễn Duy Phương nhận định.

Theo VinaCapital, trong kịch bản chiến sự kéo dài, xung đột tại Trung Đông có thể đẩy giá dầu và vàng tăng mạnh, đồng thời làm gia tăng chi phí vận tải biển. Điều này có thể tạo áp lực lên lãi suất tại Việt Nam thông qua kênh lạm phát và tỷ giá, đồng thời dẫn đến sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành trên thị trường.

Theo đó, các doanh nghiệp lọc hóa dầu có biên lợi nhuận lọc dầu (crack spread) ở mức cao. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hàng không, du lịch và những ngành liên quan có thể chịu áp lực chi phí nhiên liệu gia tăng. Ngoài ra, nếu lãi suất tăng do áp lực lạm phát, các nhóm cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất, đặc biệt là bất động sản, có thể chịu tác động bất lợi.

Trong báo cáo chiến lược tháng 3 của Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI) mới phát hành, SSI cho rằng, kinh tế Việt Nam những tháng đầu năm 2026 cho thấy động lực tăng trưởng không đồng đều. Dù vậy, đầu tư tiếp tục là điểm tựa quan trọng, khi cả giải ngân đầu tư công và dòng vốn FDI đều duy trì đà tăng tích cực. Trong ngắn hạn, áp lực lạm phát gia tăng do tác động từ biến động giá dầu. Tuy nhiên, CPI bình quân cả năm vẫn được kỳ vọng nằm trong mục tiêu kiểm soát 4–4,5% của Chính phủ.

Trong thời gian tới, thị trường có thể được hỗ trợ bởi mặt bằng định giá trở nên hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh, triển vọng kết quả kinh doanh quý I cải thiện ở nhiều nhóm ngành, cùng với việc nhiều doanh nghiệp đặt kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận từ 20 - 30% cho năm 2026. Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác quan trọng trong trung hạn.

Tuy vậy, thị trường vẫn đối mặt với một số rủi ro ngắn hạn, bao gồm áp lực thanh khoản và việc chênh lệch giữa tỷ suất sinh lợi trên thị trường chứng khoán và mặt bằng lãi suất có xu hướng thu hẹp.