Nhật Bản kỳ vọng vào các thương vụ M&A khủng từ các đối tác nước ngoài

Theo dữ liệu tổng hợp, tính đến cuối tháng 8/2025, các công ty nước ngoài đã đưa ra 157 đề xuất mua hoặc nắm giữ cổ phần đa số tại các công ty Nhật Bản. Con số này đang trên đà vượt qua kỷ lục 193 của năm ngoái.

Động lực thúc đẩy xu hướng này là các hướng dẫn của Chính phủ từ hai năm trước, trong đó yêu cầu các công ty “cân nhắc kỹ lưỡng” các đề nghị thâu tóm và không từ chối chỉ vì chúng không được các lãnh đạo hiện tại hoan nghênh. Với đồng yen giao dịch thấp hơn khoảng 11% so với mức trung bình 5 năm, các mục tiêu cũng rẻ hơn cho người mua nước ngoài.

Giáo sư Shigeru Matsumoto tại Khoa Quản lý sau đại học của Đại học Kyoto cho biết, trước đây, “nếu ban quản lý của công ty mục tiêu từ chối, thì thường là chấm dứt mọi chuyện”, nhưng với những hướng dẫn này “việc từ chối nhà thầu ngay từ đầu không còn dễ dàng nữa”.

Các thương vụ mua lại hoặc đề xuất đáng chú ý trong năm nay bao gồm việc Bain Capital mua lại Mitsubishi Tanabe Pharma với giá 510 tỷ yen (3,4 tỷ USD) và lời đề nghị của Blackstone vào tháng 8 để mua nhà cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin TechnoPro Holdings với giá 490 tỷ yen.

Không phải mọi nỗ lực thâu tóm công ty Nhật Bản của một công ty nước ngoài đều thành công. Alimentation Couche-Tard của Canada đã từ bỏ nỗ lực mua lại Seven & I Holdings trị giá 46 tỷ USD vào tháng 7 sau gần một năm vận động.

Dưới áp lực từ các nhà đầu tư, các công ty Nhật Bản cũng đã từ bỏ các biện pháp phòng vệ thâu tóm. Theo Viện Nghiên cứu Daiwa, tổ chức tư vấn có trụ sở tại Tokyo, tính đến tháng 6/2024, số lượng công ty Nhật Bản áp dụng các biện pháp này đã giảm xuống còn 251 - chỉ bằng một nửa so với mức đỉnh điểm năm 2008.

Xu hướng loại bỏ các biện pháp phòng vệ như vậy đặc biệt mạnh mẽ ở các công ty vốn hóa lớn. Tính đến tháng 9/2024, chưa đến 2% các công ty có vốn hóa thị trường trên 1.000 tỷ yên vẫn áp dụng các biện pháp như vậy, và chưa đến 4% các công ty vốn hóa từ 300-1.000 tỷ yen.

Đạo luật Ngoại hối và Thương mại Quốc tế của Nhật Bản, vốn điều chỉnh hoạt động đầu tư và mua lại nước ngoài vì lý do an ninh quốc gia, chỉ được sử dụng một lần để ngăn chặn một thương vụ mua lại. Năm 2008, Chính phủ đã ngăn chặn một quỹ đầu tư của Anh tăng cổ phần tại Electric Power Development (J-Power).

Nhà sản xuất linh kiện điện tử Yageo có trụ sở tại Đài Loan (Trung Quốc) đã vượt qua rào cản pháp lý để tiếp tục đề nghị mua lại Shibaura Electronics, một nhà sản xuất cảm biến nhiệt độ lớn được chỉ định là “ngành công nghiệp cốt lõi” vì mục đích an ninh quốc gia.

Theo Giáo sư Ulrike Schaede tại Đại học California, một chuyên gia về các công ty Nhật Bản: “Với tỷ giá hối đoái hiện tại và số lượng lớn các công ty niêm yết tại Nhật Bản, vẫn còn rất nhiều cơ hội đầu tư có lãi. Nhưng quan trọng hơn, 20 năm cải cách quản trị doanh nghiệp đã khiến các công ty Nhật Bản không còn bất kỳ sự phòng thủ nào - họ “trần trụi” và không có vũ khí”.