Những biến số trong chính sách thuế quan của Mỹ

Trong chương trình phỏng vấn Podforce One do nhà báo Miranda Devine thực hiện, kinh tế gia Peter Navarro, cố vấn cao cấp của Tổng thống Trump về thương mại và sản xuất, cho biết phán quyết của Tòa án Tối cao chỉ “rất hẹp” và chỉ bác việc dùng thuế quan theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Ông Navarro cho rằng quyết định này “lại làm mạnh thêm” các thẩm quyền thuế quan khác của Tổng thống.

Ông Navarro nêu các công cụ mà chính quyền Tổng thống Trump sẽ tiếp tục sử dụng, gồm Mục 301 (Đạo luật Thương mại năm 1974) cho thuế quan theo từng nước, Mục 232 (Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962) cho các mặt hàng hay ngành đặc thù, và ông nói Tổng thống Trump đã dùng Mục 122 (Đạo luật Thương mại năm 1974) như thuế quan toàn cầu 15% trong thời hạn 150 ngày. Ông cũng đề cập việc Đại diện Thương mại Mỹ Jameson Greer mở rộng điều tra theo Mục 301 để “thêm nhiều nước” vào hồ sơ.

Khi được hỏi về hoàn tiền thuế quan sau phán quyết, ông Navarro cho rằng tòa “không cho hướng dẫn gì” và việc này có thể dẫn tới “nhiều năm kiện tụng”. Ông cũng khẳng định thuế quan giúp thu ngân sách và lập luận rằng “người nước ngoài trả thuế quan, không phải người tiêu dùng Mỹ”, đồng thời khẳng định “không có chứng cứ trong dữ liệu lạm phát” cho thấy thuế quan gây lạm phát như một số nghiên cứu cảnh báo.

Trong phần trao đổi về sản xuất nội địa, ông Navarro đã chỉ trích một số tập đoàn xin miễn trừ, nêu đích danh Apple và lãnh đạo Tim Cook, cho rằng ông Cook “hứa” dời sản xuất nhưng “không làm”. Ông Navarro cũng khẳng định có “18.000 tỷ USD” cam kết đầu tư mới kể từ khi áp thuế quan và dẫn các chỉ dấu như dữ liệu sản xuất công nghiệp của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), dữ liệu đơn đặt hàng hàng hóa lâu bền, cùng chỉ số sản xuất ISM của Mỹ trong tháng 1/2026 đạt 52,6, tăng đáng kể so với mức 47,9 của tháng 12/2025, nhằm cho thấy lĩnh vực sản xuất đang mở rộng.

Trước đó khi trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Fox Business ngày 25/2 (giờ địa phương), Trưởng Đại diện Thương mại Mỹ Greer cho biết Mỹ hiện áp mức "thuế quan toàn cầu" 10% đối với các nước Song Mỹ sẽ tăng lên 15% với một số nước và thậm chí có thể cao hơn nữa đối với các nước khác. Đây là mức thuế được áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu từ toàn thế giới vào Mỹ, trừ các "mặt hàng được miễn trừ", được Tổng thống Donald Trump ký và ban hành sắc lệnh vào ngày 20/2 vừa qua.

Phát biểu của ông Greer có khác biệt so với tuyên bố gần đây trên mạng xã hội của Tổng thống Trump về việc áp mức thuế toàn cầu 15% đồng loạt với tất cả các nước. Động thái này cho thấy trong quá trình thực thi thực tế, mức thuế có thể được áp dụng khác nhau tùy từng nước. "Mức thuế cao hơn" mà quan chức này đề cập được cho là ám chỉ các biện pháp sau các cuộc điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974.

Trước đó, ông Greer thông báo đã khởi động điều tra Brazil (Bra-xin) và Trung Quốc theo Điều 301 Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974, đồng thời cảnh báo sẽ tiến hành thêm các cuộc điều tra đối với một số quốc gia châu Á có năng lực sản xuất dư thừa.

Trong bối cảnh biện pháp thuế quan toàn cầu này có hiệu lực từ ngày 24/2, các nước đang theo dõi sát sao các tiêu chí áp dụng thuế khác biệt theo từng nước của Mỹ, liệu có ảnh hưởng đến những sản phẩm chủ lực của các nước vào Mỹ hay không.