Những yếu tố cản trở kinh tế Australia phát triển trong năm 2025

Theo trang ABC News (Australia) ngày 3/1, kinh tế Australia được dự đoán sẽ phát triển chậm lại trong năm 2025, do những yếu tố như lãi suất, thất nghiệp, lạm phát và xung đột giữa hai cường quốc lớn nhất thế giới là Trung Quốc và Mỹ.

Các nhà kinh tế hàng đầu đã mô tả năm 2024 là năm có sự phân mảnh lớn. Lãi suất và lạm phát đã làm suy yếu túi tiền của hàng triệu người thuê nhà và những người đang trả nợ thế chấp, trong khi lại thúc đẩy vận may của những người lớn tuổi - những người có tài sản, nắm giữ các cổ phiếu giá trị cao và đã trả hết tiền nợ mua nhà.

Theo nhà kinh tế trưởng Jonathan Kearns của công ty quản lý đầu tư Challenger (Australia), năm 2025 sẽ đánh dấu một sự thay đổi, nhưng không phải là một sự thay đổi nhanh chóng.

* Lãi suất giảm

Bà Diana Mousina, Phó kinh tế trưởng của công ty dịch vụ tài chính AMP, nhận định lạm phát cần được kiểm soát tốt trước khi bắt đầu cắt giảm lãi suất. Hầu hết thị trường và các nhà phân tích đều cho rằng Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA, ngân hàng trung ương) nhiều khả năng sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng Năm tới, trong bối cảnh nền kinh tế “xứ chuột túi” ngày càng phát triển chậm lại. 

Nhà kinh tế độc lập Nicki Hutley đề xuất RBA nên cắt giảm lãi suất từ tháng 2/2025. Tuy nhiên, bà cảnh báo những người đi vay đang gặp khó khăn không nên mong đợi những đợt cắt giảm lãi suất lớn. 

* Lạm phát chậm lại 

Các nhà kinh tế dự đoán lạm phát sẽ chậm lại trong "biên độ mục tiêu" của RBA từ 2-3% mỗi năm. Các số liệu mới nhất cho thấy giá cả hiện tăng 2,8%/năm, tốc độ tăng trưởng thấp nhất kể từ khi lạm phát tăng vọt vào giữa năm 2021. Ông George Tharenou, nhà kinh tế trưởng của công ty quản lý tài sản UBS Australia, cho rằng lạm phát sẽ tiếp tục ở mức "vừa phải", đồng thời hy vọng các khoản trợ cấp hóa đơn năng lượng của chính phủ liên bang sẽ được duy trì hoặc vượt kế hoạch, bởi điều đó sẽ giúp giữ tỷ lệ lạm phát ở mức hiện tại là dưới 3%.

* Tỷ lệ thất nghiệp tăng 

Thị trường lao động mạnh mẽ là điều bất ngờ của năm 2024. Câu hỏi đặt ra là năm 2025 sẽ ra sao? Tiến sĩ Kearns dự báo tỷ lệ thất nghiệp sẽ vẫn tăng đôi chút. RBA nói rằng họ cần thấy tỷ lệ thất nghiệp tăng và coi đó là điều kiện tiên quyết để cắt giảm lãi suất. Ngân hàng này dự báo tỷ lệ thất nghiệp sẽ ở mức 4,3% trong năm 2025.

Bà Hutley ước đoán tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng trong năm 2025 và mức tăng trưởng tiền lương "chắc chắn" đã đạt đỉnh. Trong khi đó, ông Theranou dự đoán tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng trong năm 2025 nhưng không trở thành vấn đề lớn.

* Tác động từ kinh tế Trung Quốc 

Australia phụ thuộc rất nhiều vào nền kinh tế của đối tác thương mại lớn nhất là Trung Quốc. Trung Quốc đã phải vật lộn suốt cả năm 2024 để phục hồi kinh tế, trong bối cảnh ngành tài chính - ngân hàng, xây dựng vẫn suy thoái, nhu cầu tiêu dùng yếu ớt và các gói kích thích không thể thúc đẩy nền kinh tế. Bà Hutley cho rằng khó có khả năng Trung Quốc chi những khoản tiền lớn cho cơ sở hạ tầng – động thái từng khiến Australia hưởng lợi.

Tuy nhiên, theo bà Mousina, Chính phủ Trung Quốc vẫn đang cố gắng thúc đẩy nền kinh tế quốc gia, đồng thời nhấn mạnh nền kinh tế số hai thế giới vẫn đang tăng trưởng khoảng 5%/năm, lớn hơn 5-6 lần so với cách đây 1 thập kỷ.

* Dự báo cho năm 2025 

Ngoài "sự biến động" mà ông Kearns cho rằng Tổng thống Mỹ sắp tới sẽ mang lại, nhà kinh tế trưởng của Challenger tin rằng năm 2025 có thể là một năm yên tĩnh hơn. Ông nói: "Tất cả chúng ta đang chờ xem liệu tăng trưởng năng suất có thể tăng lên hay không”. 

Trong khi đó, nhà kinh tế Jonathan Kearns mô tả năm 2024 là nền kinh tế "kẻ chiến thắng sẽ giành được tất cả" và kỳ vọng điều đó sẽ tiếp tục trong năm 2025. Ông chỉ rõ "sự phân mảnh của các xu hướng này có thể sẽ tiếp diễn", với các yếu tố bất thường như khả năng phục hồi của giá nhà dẫn đến sự chia rẽ trong nền kinh tế.

Nhà kinh tế Nicki Hutley cho rằng trong năm 2025, nền kinh tế Australia sẽ không có nhiều thay đổi. Việc cắt giảm thuế sẽ giúp ích cho các hộ gia đình, tốc độ tăng trưởng chậm chạp sẽ được cải thiện và tiền lương thực tế sẽ tăng đôi chút, giúp cuộc sống của người dân dễ dàng hơn, khi lạm phát được kiềm chế. Theo bà, nhìn chung nền kinh tế lớn nhất châu Đại dương sẽ được cải thiện, nhưng rất khiêm tốn.