Nỗ lực bình ổn giá gạo tại Nhật Bản: Tin vui xen lẫn nỗi lo

Đây là lần đầu tiên giá gạo giảm xuống dưới mốc 4.000 yen/túi 5 kg kể từ tuần kết thúc vào ngày 2/3 và cũng là lần đầu tiên giá gạo nằm trong mục tiêu do Thủ tướng Shigeru Ishiba đề ra.

Hồi tháng Năm, ông Ishiba cam kết sẽ hạ giá gạo, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng giá gạo nên ở mức 3.000 yen/túi 5 kg, vì việc duy trì ở mức 4.000 yen/túi 5kg là không phù hợp. Ông Ishiba cũng thông báo với các nhà lập pháp đối lập rằng ông sẽ chịu trách nhiệm cá nhân về vấn đề này.

Gạo đã trở thành một chủ đề nóng ở Nhật Bản, khi giá cả tăng vọt và tình trạng thiếu hụt khiến các kệ hàng trống trơn trong siêu thị trên khắp cả nước. Những bình luận thiếu cẩn trọng về gạo thậm chí đã khiến một bộ trưởng phải mất chức. Cựu Bộ trưởng Nông nghiệp Nhật Bản, ông Taku Eto, đã từ chức vào tháng Năm, sau khi dư luận phẫn nộ trước những bình luận của ông liên quan đến việc nhận gạo miễn phí từ những người ủng hộ.

Giá gạo ở Nhật Bản đã tăng mạnh trong nửa cuối năm 2024 do mùa màng thất bát trong năm 2023 và nhu cầu quá lớn từ khách du lịch. Giá gạo tiếp tục tăng cao hơn nữa trong nửa đầu năm nay.

Anh Yoichi Ryu, một cư dân Tokyo 26 tuổi, chia sẻ với hãng CNBC rằng một túi gạo 5kg đã tăng giá từ khoảng 1.800-2.000 yen hai năm trước lên khoảng 4.500-5.000 yen.

Dữ liệu của chính phủ cho thấy giá gạo đã tăng hơn gấp đôi trong tháng Năm, tăng vọt 101,7% và đánh dấu mức tăng lớn nhất trong hơn nửa thế kỷ.

*Tình trạng thiếu hụt giảm bớt, nhưng không đồng đều

Dường như đã có chút tín hiệu tích cực cho tình trạng thiếu gạo của Nhật Bản. Bên cạnh việc chính phủ xuất gạo từ kho dự trữ, các nhà bán lẻ đã bắt đầu cung cấp gạo nhập khẩu, chẳng hạn như từ Mỹ và Hàn Quốc.

Tập đoàn bán lẻ Aeon bắt đầu bán gạo có nguồn gốc từ California vào ngày 6/6, đồng thời cho biết quyết định này được đưa ra trong bối cảnh nguồn cung gạo trong nước ở Nhật Bản thấp.

Theo hãng tin Bloomberg, trong tháng Tư, Nhật Bản đã nhập khẩu gạo từ Hàn Quốc lần đầu tiên kể từ năm 1999. Công ty xuất khẩu thực phẩm Hàn Quốc The O Global cũng đã ký một thỏa thuận vào tháng Năm để xuất khẩu 200 tấn gạo Hàn Quốc nhằm giúp giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung của Nhật Bản.

Theo thông tin từ tờ Korea Times, hợp đồng này có khối lượng gạo lớn nhất mà một công ty tư nhân Hàn Quốc từng xuất khẩu cho mục đích bán lẻ tiêu dùng thông thường tại Nhật Bản.

Trả lời phỏng vấn CNBC, Hiệp hội Siêu thị Quốc gia Nhật Bản cho biết tình trạng thiếu hụt ở Nhật Bản dường như đang giảm bớt nhờ việc giải phóng kho dự trữ gạo của chính phủ.

Nhưng việc phục hồi nguồn cung diễn ra không đồng đều, và tình trạng thiếu gạo vẫn còn ở một số nơi. Ông Roy Larke, giáo sư về kinh doanh Nhật Bản tại công ty tư vấn JapanConsulting.com có trụ sở tại Tokyo, cho biết một số siêu thị quanh Tokyo vẫn còn những kệ trưng bày gạo trống trơn, nhưng đây là những cửa hàng nhỏ.

Ông Larke nói thêm rằng một số chuỗi siêu thị dường như không gặp vấn đề và một số cửa hàng ở các khu vực khác vẫn có gạo.

Anh Yoichi kể rằng gần đây, anh đã đến siêu thị để mua gạo dự trữ nhưng không mua được vì hàng không còn, dù bảng giá vẫn còn.