Nội đô Hải Phòng thiếu trầm trọng bãi đỗ, điểm đỗ xe ô tô

Trước tốc độ gia tăng ngày càng nhanh của các phương tiện ô tô, trong khi việc phát triển hạ tầng giao thông chưa theo kịp, khu vực nội đô thành phố Hải Phòng đang rơi vào tình trạng thiếu trầm trọng bãi đỗ, điểm đỗ xe ô tô.

*Bức bối việc đỗ xe trong nội đô

Những ngày cận Tết Nguyên đán, đường xá vốn nhỏ hẹp của nội đô thành phố Hải Phòng càng trở nên chật chội hơn khi nhu cầu đi lại, buôn bán tăng cao. Anh Nguyễn Trọng Tấn, người tham gia giao thông trên tuyến đường Trần Nguyên Hãn, chia sẻ, dọc tuyến đường Trần Nguyên Hãn dài hơn 2 km nhưng không có nổi một điểm đỗ xe ô tô tĩnh, ngay cả việc dừng, đỗ xe cũng rất khó khăn. "Tôi có việc phải giải quyết khá lâu nhưng không biết đỗ xe ở đâu, đành đánh xe tạm vào khu đất trống của bãi xe Vĩnh Niệm cũ hiện đang bỏ hoang, ngổn ngang vôi thầu", anh Tấn nói.

Chị Lê Thu Hương, chủ một phương tiện ô tô thường xuyên di chuyển trên tuyến đường Lê Lợi, cho biết: “Tôi có công việc giao dịch tại tuyến phố này nhưng cả tuyến đường dài hơn 3 km cũng không có điểm đỗ xe ô tô. Lòng đường cấm đỗ, chỉ cho phép dừng tạm thời nên gây rất nhiều bất tiện”.

Theo đại diện Sở Xây dựng thành phố Hải Phòng, tình trạng đỗ xe ô tô trên địa bàn thành phố hiện nay diễn biến phức tạp. Những năm gần đây, tốc độ tăng số lượng xe ô tô trên địa bàn đạt khoảng 8–10%/năm. Theo số liệu thống kê, toàn thành phố hiện có hơn 434.000 xe ô tô, trong đó có hơn 225.000 xe ô tô dưới 9 chỗ.

Tính riêng khu vực 3 quận (cũ) nội đô thành phố gồm Hồng Bàng, Ngô Quyền và Lê Chân có trên 25.000 xe ô tô dưới 9 chỗ. Trong khi đó, các bãi đỗ xe và điểm đỗ xe tạm thời trên địa bàn chỉ cung cấp khoảng hơn 6.300 vị trí đỗ, đáp ứng khoảng 3–4% tổng nhu cầu. Trong số này, có 32 điểm đỗ xe tạm thời sử dụng một phần lòng đường, vỉa hè với khoảng 2.500 vị trí đỗ, số còn lại là các bãi đỗ xe tập trung.

Theo đánh giá của UBND thành phố Hải Phòng, qua khảo sát cho thấy tình trạng các chủ phương tiện ô tô đỗ xe tùy tiện, chiếm dụng lòng đường, vỉa hè diễn ra phổ biến. Ước tính mỗi ngày có hàng nghìn trường hợp vi phạm, trong đó nhiều trường hợp đỗ xe qua đêm kéo dài nhiều ngày, gây ách tắc giao thông và làm gia tăng nguy cơ tai nạn trên nhiều tuyến đường, đồng thời không còn lối đi cho người dân trên vỉa hè.

Việc đỗ xe ô tô không đúng quy định là hành vi vi phạm Luật Giao thông đường bộ. Mức xử phạt tối đa đối với hành vi này là 1 triệu đồng/trường hợp. Trường hợp dừng, đỗ xe ô tô không đúng quy định gây tai nạn giao thông sẽ bị xử phạt ở mức cao nhất là 12 triệu đồng/trường hợp, đồng thời bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe đến 4 tháng.

Năm 2025, Công an thành phố đã tập trung xử lý các vi phạm liên quan đến lỗi dừng, đỗ phương tiện sai quy định trên các tuyến đường khu vực trung tâm và tại các điểm có nguy cơ cao xảy ra tai nạn giao thông. Số trường hợp bị xử lý đã lên tới gần 10.000 trường hợp.

* Hải Phòng có phát huy được lợi thế của… địa phương đi sau?

Trong những năm qua, Hải Phòng tự đánh giá tốc độ phát triển đô thị còn chậm. Tuy nhiên, việc đi sau cũng giúp thành phố tránh được những sai lầm mà các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh từng gặp phải, trong đó có vấn đề phát triển hạ tầng giao thông, đặc biệt là hệ thống đỗ xe ô tô. Theo đánh giá của UBND thành phố Hải Phòng, nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu trầm trọng bãi đỗ xe là do nhiều chủ phương tiện không tự bố trí chỗ đỗ, không thuê chỗ đỗ tại các bãi xe, không chấp hành nghiêm Luật Giao thông đường bộ trong việc đỗ xe. Bên cạnh đó, mức giá dịch vụ trông giữ xe trên địa bàn thành phố trong những năm qua còn thấp, chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư xây dựng bãi đỗ xe do không đảm bảo hiệu quả đầu tư.

Ngoài ra, Công an thành phố và các lực lượng chức năng chưa thể tăng cường xử lý nghiêm, triệt để các hành vi dừng, đỗ xe sai quy định do số lượng điểm đỗ chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Nếu tăng cường xử lý mạnh sẽ tác động đến đời sống xã hội và sinh hoạt của người dân. Vì vậy, việc giải quyết vấn đề đỗ xe cần có lộ trình phù hợp, từng bước phát triển hạ tầng bãi đỗ xe để đáp ứng yêu cầu.

Trước tình trạng trên, UBND thành phố Hải Phòng đã chỉ đạo các chủ cơ sở kinh doanh, dịch vụ khẩn trương cải tạo, nâng cấp cơ sở hoặc liên kết với các bãi đỗ xe để đảm bảo bố trí đủ chỗ đỗ xe ô tô cho khách hàng theo quy mô hoạt động. Đối với các cơ sở kinh doanh, dịch vụ mới chuẩn bị đi vào hoạt động, công trình phải được thiết kế đảm bảo có đủ chỗ đỗ xe ô tô tối thiểu theo QCVN 01:2021/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Quy hoạch xây dựng.

Về phát triển các bãi đỗ xe quy mô lớn, từ ngày 1/7/2024, UBND thành phố Hải Phòng đã hủy bỏ Quyết định số 21/2017/QĐ-UBND ngày 3/11/2017 về giá dịch vụ trông giữ xe trên địa bàn. Thành phố chỉ quy định mức giá dịch vụ trông giữ xe đối với các điểm trông giữ được đầu tư bằng ngân sách nhà nước; các nhà đầu tư xây dựng bãi đỗ xe được tự xây dựng mức giá phù hợp nhằm đảm bảo hiệu quả kinh doanh. Thành phố cũng khuyến khích, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục để các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng bãi đỗ xe, cải tạo các công trình hiện có thành bãi đỗ hoặc bổ sung vị trí đỗ xe.

Các loại đất, công trình có thể cải tạo hoặc đầu tư xây dựng nơi đỗ xe gồm: đất ở (kể cả nhà ở cũ cải tạo để bố trí chỗ đỗ), đất hạ tầng kỹ thuật đầu mối, đất cây xanh (xây dựng kết hợp bãi đỗ xe), đất xây dựng công trình công cộng, đất thương mại dịch vụ và các loại đất khác được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Về quy hoạch, thành phố không quy hoạch chi tiết các bãi đỗ xe, điểm đỗ xe nhỏ lẻ mà chỉ quy hoạch các bãi đỗ xe, điểm đỗ xe lớn đã được nghiên cứu, tích hợp trong Quy hoạch thành phố và các đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch tỷ lệ 1/2.000 tại các xã, phường và đặc khu.

Mặc dù Hải Phòng đang xúc tiến, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng hệ thống bãi đỗ xe quy mô lớn, chuyên nghiệp, song thực tế hiện nay chủ yếu mới có các bãi đỗ xe tạm thời; việc thu hút đầu tư các bãi đỗ xe quy mô lớn vẫn chưa có doanh nghiệp nào triển khai. Ông L.T.T, chủ một doanh nghiệp từ khu vực phía Tây Hải Phòng, cho biết: doanh nghiệp đã khảo sát khu đất bến xe Niệm Nghĩa cũ rộng hơn 8.000 m² để đầu tư bãi đỗ xe. Tuy nhiên, sau khi nghiên cứu phương án, chi phí đầu tư quá lớn trong khi doanh thu trên mỗi đầu xe hằng tháng không cao. Bên cạnh đó, tiền thuê đất phải chi trả một lần, vốn đầu tư xây dựng lớn, lại không được phép xây dựng thêm các dịch vụ phụ trợ, khiến phương án đầu tư gặp nhiều khó khăn…