OECD: Chiến sự Trung Đông kìm hãm tăng trưởng kinh tế toàn cầu và đẩy lạm phát lên cao

OECD cảnh báo, nguy cơ suy thoái tại một số quốc gia và lạm phát tăng mạnh là hoàn toàn có thể xảy ra nếu xung đột tiếp diễn sang năm tới.

Theo OECD, nếu xung đột chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, sản lượng dầu và khí đốt của các nước vùng Vịnh có thể dần trở lại mức trước khủng hoảng từ quý III năm nay. Trong trường hợp đó, tình trạng thiếu hụt nguồn cung, chủ yếu sẽ tập trung ở châu Á, có thể giảm bớt nhờ các kho dự trữ chiến lược cùng nguồn cung bổ sung từ các nhà sản xuất khác. Theo kịch bản cơ sở này, OECD dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ giảm từ 3,4% trong năm 2025 xuống 2,8% vào năm 2026, trước khi phục hồi lên 3,1% vào năm 2027. Các dự báo này nhìn chung không thay đổi nhiều so với dự báo được OECD công bố hồi tháng 3/2026.

Tuy nhiên, nếu gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài sang năm 2027, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể giảm mạnh xuống còn 2,1% trong năm 2026 và 1,8% vào năm 2027. Đây là những mức tăng trưởng rất thấp, thường chỉ xuất hiện trong các cuộc khủng hoảng lớn như cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2008-2009 hoặc đại dịch COVID-19.

Trong kịch bản xấu hơn này, một số nền kinh tế có thể rơi vào suy thoái. Các quốc gia châu Á phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng từ Trung Đông được dự báo sẽ chịu tác động nặng nề nhất. OECD cho rằng giá năng lượng tăng cao có thể làm lạm phát toàn cầu tăng thêm 0,4 điểm phần trăm trong năm 2026 và 1,3 điểm phần trăm trong năm 2027. Điều này nhiều khả năng sẽ buộc các ngân hàng trung ương nâng lãi suất thêm từ 0,5- 0,75 điểm phần trăm trong ngắn hạn.

Trong kịch bản cơ sở, OECD dự báo lạm phát của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) sẽ đạt đỉnh ở mức 4% trong năm nay trước khi giảm xuống còn 3,1% vào năm 2027. Lãi suất được dự báo cơ bản sẽ được giữ nguyên trong năm nay và bắt đầu giảm từ năm sau.

Tăng trưởng thương mại toàn cầu cũng được dự báo chậm lại sau khi chứng kiến đà tăng trưởng mạnh trong năm 2025. Tuy nhiên, nhu cầu lớn đối với các sản phẩm và hoạt động đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt tại châu Á, sẽ tiếp tục tạo lực đỡ cho nền kinh tế thế giới.

Trong kịch bản cơ sở, OECD cho rằng xuất khẩu năng lượng tăng sẽ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Mỹ, phần nào bù đắp tác động tiêu cực từ giá cả cao hơn đối với sức mua của người dân. Tăng trưởng kinh tế Mỹ được dự báo giảm từ 2,1% trong năm 2025 xuống 2% vào năm 2026 và còn 1,8% vào năm 2027.

Tại châu Âu, tăng trưởng của Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) được dự báo giảm từ 1,4% xuống còn 0,8% trong năm nay trước khi phục hồi lên 1,2% vào năm tới. Thị trường lao động duy trì khả năng chống chịu tốt cùng với chi tiêu quốc phòng gia tăng được kỳ vọng sẽ bù đắp phần nào tác động từ các biện pháp thắt chặt chi tiêu ngân sách của chính phủ. Riêng đối với Anh, tăng trưởng kinh tế được dự báo giảm xuống 0,9% trong năm 2026 trước khi phục hồi lên 1,1% vào năm 2027 nhờ thương mại toàn cầu ổn định hơn và điều kiện tài chính được nới lỏng.

Ở châu Á, kinh tế Trung Quốc được dự báo tăng trưởng 5% trong năm 2025 trước khi giảm xuống 4,5% vào năm 2026 và 4,3% vào năm 2027. OECD cho rằng lượng dự trữ năng lượng dồi dào sẽ giúp Trung Quốc hạn chế tác động từ các đợt tăng giá dầu. Xuất khẩu của Trung Quốc cũng được kỳ vọng được hỗ trợ bởi việc Mỹ giảm thuế quan và lợi thế cạnh tranh của ngành công nghệ. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kéo dài trên thị trường bất động sản vẫn là lực cản đối với tăng trưởng của nước này.

Trong khi đó, Nhật Bản được dự báo là một trong những nền kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ sự gián đoạn thương mại liên quan đến xung đột tại vùng Vịnh. OECD dự báo tăng trưởng kinh tế Nhật Bản sẽ giảm từ 1,1% trong năm 2025 xuống còn 0,6% vào năm 2026 trước khi nhích lên 0,8% vào năm 2027.

Mức dự báo này thấp hơn so với dự báo công bố hồi tháng 3. OECD cho rằng các gói trợ cấp sẽ giúp giảm bớt tác động của cú sốc năng lượng đối với Nhật Bản. Tuy nhiên, trong bối cảnh lãi suất gia tăng, nước này cần xây dựng một kế hoạch “rõ ràng và đáng tin cậy” nhằm kiểm soát tài chính công trong trung và dài hạn.