Pháp đề xuất sáng kiến quốc tế nhằm mở lại eo biển Hormuz

Tàu thương mại thả neo ngoài khơi Dubai, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) khi tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn do xung đột, ngày 2/3/2026. Ảnh: AA/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, ngày 9/3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã công bố một sáng kiến quân sự quốc tế nhằm từng bước mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường biển chiến lược đối với thương mại dầu mỏ và khí đốt toàn cầu.

Phát biểu từ căn cứ quân sự Paphos tại đảo Cyprus, ông Macron nhấn mạnh nhiệm vụ này “hoàn toàn mang tính phòng thủ và hộ tống” với mục tiêu đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải trong khu vực vốn đang chịu tác động của xung đột leo thang. Hiện kế hoạch đang được chuẩn bị cho việc triển khai nhiệm vụ hộ tống các tàu container và tàu chở dầu ngay khi tình hình chiến sự bớt căng thẳng.

Mục tiêu là giúp các tàu thương mại có thể di chuyển an toàn, từ đó từng bước khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz. Nhà lãnh đạo Pháp nhấn mạnh việc đảm bảo thông tuyến trở lại tại Hormuz là yếu tố thiết yếu đối với thương mại quốc tế cũng như vận chuyển dầu mỏ và khí đốt ra khỏi khu vực.

Thông báo được đưa ra trong bối cảnh Pháp đang huy động một cơ số hải quân đáng kể. Cụ thể, nước này đã điều 8 khinh hạm, 2 tàu đổ bộ chở trực thăng và tàu sân bay Charles de Gaulle tới phía Đông Địa Trung Hải. Ngoài ra, 2 khinh hạm sẽ tham gia chiến dịch bảo vệ hàng hải Aspides do Liên minh châu Âu (EU) thiết lập tại Biển Đỏ từ năm 2024.

Phát biểu cùng ngày cũng tại Cyprus, Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis cho rằng cần có thêm các phương tiện tham gia chiến dịch đảm bảo an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz để nâng cao hiệu quả bảo vệ.

Việc Tổng thống Macron lựa chọn Cyprus làm nơi công bố sáng kiến được cho là mang ý nghĩa chính trị rõ rệt. Hòn đảo Địa Trung Hải này gần đây cũng chịu ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công liên quan đến xung đột trong khu vực. Nhà lãnh đạo Pháp nhấn mạnh việc Cyprus bị tấn công đồng nghĩa với sự tấn công nhằm vào châu Âu. Do đó, bảo vệ Cyprus không chỉ quan trọng đối với Pháp và Hy Lạp, còn còn cả toàn bộ EU.

Ông Macron khẳng định sứ mệnh quốc tế bảo vệ an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz sẽ được tiến hành theo cách “hoàn toàn hòa bình”, với sự tham gia của các đối tác trong và ngoài châu Âu. Hiện Paris đang thảo luận với Ấn Độ và một số quốc gia châu Á khác, những nước đang chịu ảnh hưởng lớn từ gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu. Sáng kiến này đồng thời gắn với nhiệm kỳ Chủ tịch Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) của Pháp, trong đó Paris dự kiến tổ chức một cuộc họp của các bộ trưởng năng lượng nhằm phối hợp ứng phó khủng hoảng, bao gồm cả khả năng sử dụng các kho dự trữ năng lượng chiến lược.

Ngoài mục tiêu bảo vệ tuyến hàng hải, ông Macron cũng nhấn mạnh đến việc bảo vệ các quốc gia vùng Vịnh trước các cuộc tấn công cũng như đảm bảo an toàn cho công dân Pháp trong khu vực. Ông cũng tiếp tục kêu gọi lực lượng Hezbollah tại Liban chấm dứt các cuộc tấn công và Israel cần nhanh chóng kết thúc các chiến dịch quân sự tại Liban để khôi phục chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia này.

Trong khi đó, ông Ali Larijani - người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran - cho rằng an ninh tại eo biển Hormuz khó có thể được đảm bảo chừng nào Mỹ và Israel còn tiếp tục chiến sự. Theo ông, khi Trung Đông còn chìm trong xung đột, việc khôi phục an toàn cho tuyến đường biển chiến lược sẽ là điều khó có thể thực hiện đươc ngay. Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin PBS mới đây, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định: “Chúng tôi không đóng cửa eo biển và không cản trở hoạt động hàng hải tại đây". Việc sản xuất và vận chuyển dầu bị chậm lại không phải do Iran, mà do các chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cam kết sẽ khôi phục an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz và ngăn chặn mọi hành động làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng đã ra lệnh các tàu hải quân đến Hormuz để thực thi nhiệm vụ hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển chiến lược này.