Pháp thắt chặt chi tiêu trong dự toán ngân sách 2027

Người dân mua sắm tại một siêu thị ở Mulhouse, Pháp. Ảnh: AFP/TTXVN

Chính phủ Pháp đang chuẩn bị dự toán ngân sách năm 2027 theo hướng thắt chặt chi tiêu trên diện rộng nhằm kiềm chế thâm hụt ngân sách, trong bối cảnh Tòa Thẩm kế Pháp liên tục cảnh báo tình trạng tài chính công ở mức "đáng báo động".

Chính phủ gọi đây là "ngân sách bảo vệ nền Cộng hòa" và "bảo vệ tài chính quốc gia", cho rằng việc khôi phục kỷ luật ngân sách không thể trì hoãn đến sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2027.

Theo các mức trần chi tiêu vừa được Bộ Kinh tế và Tài chính Pháp công bố, tổng chi ngân sách nhà nước năm 2027 dự kiến đạt 417 tỷ euro, tăng khoảng 20 tỷ euro so với năm trước. Tuy nhiên, gần như toàn bộ khoản tăng này sẽ được dùng để bù đắp chi phí trả lãi nợ công tăng thêm 12,3 tỷ euro và bổ sung 6,4 tỷ euro cho ngân sách quốc phòng. Vì vậy, hầu hết các bộ, ngành sẽ phải cắt giảm hoặc siết chặt chi tiêu.

Một số lĩnh vực vẫn được ưu tiên. Ngân sách dành cho chính sách đoàn kết xã hội dự kiến tăng thêm 1 tỷ euro, chủ yếu để điều chỉnh trợ cấp cho người khuyết tật và hỗ trợ người lao động có thu nhập thấp.

Ngân sách cho chuyển đổi sinh thái cũng tăng hơn 1 tỷ euro, tương đương 5%, trong bối cảnh Pháp liên tiếp hứng chịu các đợt nắng nóng và cháy rừng nghiêm trọng, buộc Chính phủ phải đẩy mạnh các biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các lĩnh vực thuộc chức năng cốt lõi của Nhà nước cũng được ưu tiên tăng nguồn lực. Bộ Nội vụ được bổ sung khoảng 1 tỷ euro nhằm tăng cường năng lực bảo đảm an ninh và quản lý hành chính, trong khi ngân sách Bộ Tư pháp tăng thêm 400 triệu euro để xây dựng thêm nhà tù, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống tư pháp và tăng cường nhân lực.

Ở chiều ngược lại, Bộ Lao động là đơn vị chịu cắt giảm mạnh nhất với ngân sách giảm 1,9 tỷ euro, tương đương khoảng 9%, cùng với việc giảm thêm 900 triệu euro từ các khoản thu dành riêng cho lĩnh vực này. Chính phủ cho biết sẽ tập trung chống gian lận trong đào tạo nghề, học nghề và siết chặt việc sử dụng tài khoản đào tạo cá nhân (CPF), song chưa công bố các biện pháp cụ thể.

Các bộ còn lại cũng sẽ phải đẩy mạnh tiết kiệm và tối ưu hóa hoạt động. Ngân sách dành cho giáo dục và nghiên cứu tuy vẫn tăng nhưng thấp hơn tốc độ lạm phát dự kiến, đồng nghĩa với việc nguồn lực thực tế gần như không tăng. Đối với giáo dục, Chính phủ cho biết sẽ điều chỉnh quy hoạch mạng lưới trường học phù hợp với biến động dân số học trong những năm tới. Trong khi đó, ngân sách dành cho nghiên cứu và giáo dục đại học tăng khoảng 500 triệu euro nhưng chủ yếu nhằm bù đắp lạm phát, nên không tạo ra nhiều dư địa cho các chương trình đầu tư mới.

Theo Les Echos, nếu loại trừ ngân sách quốc phòng, tổng chi của các bộ, ngành chỉ tăng khoảng 0,5%, thấp hơn nhiều so với mức lạm phát dự kiến của năm 2027. Chính phủ cho rằng Nhà nước sẽ là khu vực thực hiện nỗ lực tiết kiệm lớn nhất trong quá trình củng cố tài chính công.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng yêu cầu chính quyền địa phương chia sẻ gánh nặng tài khóa bằng cách giữ nguyên tổng mức chi tiêu trong năm 2027 so với năm 2026, bất chấp việc các địa phương sẽ phải gánh thêm khoảng 1 tỷ euro chi phí đóng góp vào quỹ hưu trí của khu vực công. Theo kế hoạch, các địa phương sẽ phải kiểm soát chặt chi thường xuyên, đồng thời dự kiến giảm đầu tư sau chu kỳ bầu cử địa phương để góp phần thực hiện mục tiêu cân đối ngân sách quốc gia.