Phát triển khu công nghiệp Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng công nghiệp quốc gia

Ngày 10/7, tại thành phố Hải Phòng diễn ra Hội thảo và Triển lãm quốc tế thường niên về khu công nghiệp - Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam với chủ đề "Phát triển khu công nghiệp Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng công nghiệp quốc gia".

Sự kiện do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương bảo trợ chuyên môn, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cùng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Liên Chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam và Công ty Cổ phần IEC Consulting phối hợp tổ chức.

* Kết nối cơ quan quản lý, địa phương và nhà đầu tư

Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng ban Chính sách Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam - Vietnam Industrial Park Summit 2026 nhằm kết nối cơ quan quản lý, địa phương, nhà phát triển hạ tầng khu công nghiệp, nhà đầu tư, doanh nghiệp sản xuất và các đơn vị cung cấp giải pháp.

Sự kiện hướng tới việc nhận diện những động lực tăng trưởng mới cho khu công nghiệp Việt Nam, từ quy hoạch và hạ tầng đồng bộ, năng lượng ổn định, logistics, chuyển đổi số, tiêu chuẩn xanh, đến khả năng đáp ứng yêu cầu của các chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây không chỉ là không gian trao đổi chính sách và kinh nghiệm thực tiễn, mà còn là điểm gặp gỡ để thúc đẩy hợp tác, nâng cao chất lượng thu hút đầu tư và góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng công nghiệp quốc gia trong giai đoạn tới.

Tại sự kiện, Thạc sĩ Nguyễn Anh Dương, Trưởng phòng Nghiên cứu tổng hợp và hội nhập quốc tế, Viện Nghiên cứu Chính sách và chiến lược, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương chia sẻ về phát triển Khu công nghiệp phục vụ kỷ nguyên tăng trưởng mới: từ chính sách đến hành động thực tiễn, nhấn mạnh vai trò then chốt của khu công nghiệp trong kỷ nguyên tăng trưởng mới, đồng thời đề xuất chuyển trọng tâm phát triển từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả, liên kết FDI với doanh nghiệp trong nước và các mô hình khu công nghiệp chuyên môn hóa gắn với chuỗi giá trị.

Bà Cristina Mariaca Orozco, Điều phối viên Quốc tế về Chiến lược và Kỹ thuật, Chương trình Hệ thống Năng lượng Toàn cầu, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) chia sẻ về Khu năng lượng và Khu năng lượng tái tạo: Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho phát triển bền vững khu công nghiệp và đô thị Việt Nam; trong đó, bà Cristina Mariaca Orozco nhấn mạnh kinh nghiệm quốc tế về phát triển khu năng lượng và năng lượng tái tạo, đồng thời đề xuất các định hướng giúp Việt Nam thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và xây dựng khu công nghiệp phát triển bền vững. 

Về nội dung "Quy hoạch khu công nghiệp sau sáp nhập địa giới hành chính: Bài toán đồng bộ hóa và tối ưu nguồn lực địa phương - Kinh nghiệm thực tiễn từ Hải Phòng", bà Nguyễn Thị Bích Dung, Phó Trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, phân tích cách Hải Phòng tận dụng việc sáp nhập địa giới để quy hoạch đồng bộ khu công nghiệp, hạ tầng và logistics, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển, dưới áp lực từ bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gia tăng, bảo hộ thương mại mở rộng, xung đột địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, ngành công nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu vừa duy trì đà tăng trưởng, vừa nâng cấp năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới.

Trong nửa đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực với chỉ số IIP (chỉ số sản xuất công nghiệp) tăng 10,8% so với cùng kỳ; riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,4%, tiếp tục giữ vai trò động lực then chốt của nền kinh tế. Tuy nhiên, sự chênh lệch về tốc độ tăng trưởng giữa các địa phương, yêu cầu bảo đảm năng lượng, phát triển hạ tầng, thu hút FDI chất lượng cao và chuyển dịch sang mô hình sản xuất xanh - bền vững đang đặt ra những thách thức mới cho hệ thống khu công nghiệp Việt Nam.

* Chuyển dịch "cuộc chơi", kiến tạo hệ sinh thái tuần hoàn

Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Thành viên Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ Tiến sĩ Nguyễn Văn Khôi, cho rằng chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc; xu hướng chuyển dịch đầu tư, phát triển xanh, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và kinh tế tuần hoàn đang định hình mô hình phát triển mới. Đối với Việt Nam, đây vừa là cơ hội lớn, vừa là thách thức lớn.

"Theo đó, muốn công nghiệp phát triển nhanh thì trước hết phải có hệ thống khu công nghiệp hiện đại. Muốn thu hút được các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới thì phải có không gian phát triển tương xứng. Muốn nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia thì khu công nghiệp không thể chỉ dừng lại ở việc cho thuê đất, mà phải trở thành một hệ sinh thái sản xuất, đổi mới sáng tạo và dịch vụ có chất lượng cao", Tiến sĩ Nguyễn Văn Khôi chia sẻ.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Trần Văn Quân nhận định, khu công nghiệp, khu kinh tế từ lâu đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là nơi tập trung phần lớn dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực sản xuất, với khoảng 70-80% vốn FDI đăng ký mới của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tập trung vào khu công nghiệp, khu kinh tế.

Theo Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, phần lớn hoạt động trong các khu công nghiệp, khu kinh tế, hiện đóng góp khoảng 20% GDP, hơn 70% kim ngạch xuất khẩu cả nước; riêng các khu công nghiệp, khu kinh tế đang tạo việc làm trực tiếp cho gần 3,83 triệu lao động. "Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò động lực của khu công nghiệp đối với tăng trưởng công nghiệp và năng lực cạnh tranh quốc gia.", ông Trần Văn Quân nhấn mạnh.

Đề cập về dư địa mới cho các doanh nghiệp đầu tư vào địa phương, ông Nguyễn Công Tiến, Phó Trưởng ban thường trực Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các Khu công nghiệp Đà Nẵng, cho rằng các Ban Quản lý cần nâng cao năng lực tổ chức và trách nhiệm vận hành để chuyển hóa khung pháp lý thuận lợi thành trải nghiệm thực tế tốt cho nhà đầu tư. Ông kiến nghị các đơn vị cần tập trung tối ưu hóa quy trình nội bộ nhằm rút ngắn thời gian xử lý, và đề xuất xây dựng các hướng dẫn minh bạch nhằm giúp nhà đầu tư chủ động nắm bắt lộ trình thủ tục, tạo dựng một môi trường đầu tư thân thiện và có tính dự báo cao.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển cho biết, hiện nay, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đang phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. Tư duy cốt lõi của Đề án là chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn, tài nguyên và lao động chi phí thấp sang phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu, nguồn nhân lực chất lượng cao và năng lực tự chủ quốc gia. Trong định hướng đó, khu công nghiệp thế hệ mới sẽ không chỉ là không gian sản xuất, mà phải trở thành nền tảng hội tụ công nghệ, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghiệp chiến lược, góp phần tạo dựng những động lực tăng trưởng mới cho đất nước.

Giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với việc hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045. Những chuyển biến của bối cảnh phát triển đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ tư duy và mô hình phát triển khu công nghiệp. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để Việt Nam hình thành thế hệ khu công nghiệp mới có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng công nghiệp hai con số và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045.

Song song với chương trình hội thảo là không gian triển lãm, quy tụ 25 gian hàng công nghệ, hạ tầng và giải pháp đến từ các đơn vị uy tín như VNPT, SOLAR Sông Đà, Môi trường Dương Nhật, IDICO, TONMAT, Tập đoàn Sao Đỏ, Tổ hợp Khu Công nghiệp DEEP C… Đây là nơi khách tham dự có thể trực tiếp tương tác với các nhà cung cấp giải pháp hàng đầu và trải nghiệm những công nghệ đang góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu chi phí vận hành và thúc đẩy quá trình xanh hóa khu công nghiệp.