Phát triển kinh tế biển với trụ cột thủy sản và năng lượng xanh

Với lợi thế đặc thù ba mặt giáp biển cùng vị trí chiến lược tại địa đầu cực Nam Tổ quốc, tỉnh Cà Mau đang hiện thực hóa khát vọng vươn lên bằng chiến lược phát triển kinh tế biển toàn diện, hiện đại và bền vững. Địa phương đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những trung tâm kinh tế biển trọng điểm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.

* Trụ cột thủy sản vững chắc kết hợp năng lượng xanh

Nhiều năm qua, thủy sản luôn là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân Cà Mau. Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản của tỉnh đạt 1,268 triệu tấn (trong đó, khai thác đạt hơn 364.000 tấn, nuôi trồng đạt hơn 904.000 tấn). Với diện tích nuôi tôm hơn 435.000 ha, Cà Mau tiếp tục giữ vững vị trí là trung tâm sản xuất tôm lớn nhất cả nước.

Đáng chú ý, năng lực công nghiệp chế biến thủy sản của tỉnh phát triển ổn định với 89 nhà máy, tổng công suất đạt trên 500.000 tấn/năm. Tính chung giai đoạn 2021-2025, sản lượng chế biến của tỉnh đạt hơn 1,49 triệu tấn, mang về kim ngạch xuất khẩu trên 10,4 tỷ USD. Riêng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt hơn 2,4 tỷ USD, khẳng định vị thế thương hiệu thủy sản Cà Mau trên thị trường quốc tế.

Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau đánh giá, kinh tế biển của địa phương thời gian qua đã phát triển rõ nét, giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu tăng trưởng và đóng góp ngày càng lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.

Bên cạnh trụ cột thủy sản truyền thống, các lĩnh vực kinh tế biển mới như: năng lượng tái tạo và du lịch sinh thái đang từng bước hình thành, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Nhờ đường bờ biển dài, tốc độ gió ổn định, Cà Mau tiếp  tục khẳng định là “thỏi nam châm” thu hút đầu tư vào năng lượng sạch. Đến nay, tỉnh đã thu hút được 26 dự án điện gió và 1 dự án điện khí với tổng công suất khoảng 4.650 MW, tổng vốn đăng ký hơn 170.000 tỷ đồng.

Ông Huỳnh Chí Nguyện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau nhấn mạnh, phát triển năng lượng sạch là một trong những động lực cốt lõi để thúc đẩy tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và hiện thực hóa cam kết của Việt Nam hướng tới phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Trong lĩnh vực năng lượng, Cà Mau thu hút 26 dự án điện gió và 1 dự án điện khí với tổng công suất khoảng 4.650 MW, tổng vốn đăng ký hơn 170 nghìn tỷ đồng. Ðây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển kinh tế xanh và tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển dịch năng lượng.

Theo ông Huỳnh Chí Nguyện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, sau hợp nhất, tỉnh Cà Mau có không gian phát triển rộng lớn, là địa phương có ba mặt giáp biển, giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc; đồng thời, sở hữu nhiều tiềm năng, lợi thế nổi trội về kinh tế biển, nuôi trồng và chế biến thủy sản, logistics, du lịch sinh thái và đặc biệt là phát triển năng lượng tái tạo.

Với đường bờ biển dài, tốc độ gió thuận lợi và điều kiện tự nhiên đặc thù, Cà Mau được xác định là một trong những địa phương có nhiều tiềm năng phát triển điện gió của cả nước. Vì vậy, tỉnh luôn xác định phát triển năng lượng sạch là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và hiện thực hóa cam kết của Việt Nam hướng tới phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Trong những năm qua, cùng với việc tập trung đầu tư phát triển hạ tầng, tỉnh luôn quan tâm cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo lập môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng và thuận lợi để đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển lâu dài.

Trong lĩnh vực du lịch, không gian biển, đảo và văn hóa vùng địa đầu cực Nam mang lại sức hút lớn. Giai đoạn 2018-2025, trong tổng số 40,3 triệu lượt khách đến Cà Mau, khu vực ven biển đã thu hút gần 4,7 triệu lượt, mang lại doanh thu khoảng 4.557 tỷ đồng với các sản phẩm du lịch sinh thái gắn liền với rừng ngập mặn đặc trưng…

* Giải pháp phát triển bền vững

Theo Kế hoạch phát triển kinh tế biển, ven biển năm 2026, tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 10%; trong đó, các ngành kinh tế biển và thuần biển phấn đấu đóng góp khoảng 40-45% tổng thu ngân sách địa phương. Phấn đấu sản lượng thủy sản đạt trên 1.33 triệu triệu tấn; sản lượng chế biến tôm đạt trên 415.800 tấn. Kim ngạch xuất khẩu đạt 2,8 tỷ USD.

Để hoàn thành mục tiêu, tỉnh Cà Mau sẽ triển khai đồng bộ đồng bộ các giải pháp phát triển khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững; giảm cường lực khai thác ven bờ, phát triển khai thác xa bờ gắn với bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản. Đồng thời, tiếp tục thực hiện quyết liệt các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), đầu tư nâng cấp hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão và ứng dụng công nghệ số trong quản lý nghề cá, truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Đặc biệt, trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, Cà Mau định hướng mở rộng các vùng nuôi công nghệ cao, nuôi tuần hoàn, nuôi quảng canh cải tiến gắn với thích ứng biến đổi khí hậu; đầu tư phát triển sản xuất giống chất lượng cao, mở rộng các mô hình nuôi đạt chứng nhận phục vụ xuất khẩu và nâng tỉ trọng chế biến sâu để gia tăng giá trị sản phẩm.

Cùng với đó, tỉnh tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, kết nối với hệ thống cao tốc và hành lang kinh tế ven biển; phối hợp triển khai các dự án lớn như tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đến Đất Mũi, Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, nâng cấp Quốc lộ 1, Quốc lộ 63, đường Hồ Chí Minh và phát triển hệ thống logistics phục vụ kinh tế biển… Song song với phát triển hạ tầng, Cà Mau cũng tăng cường quản lý tài nguyên, chủ động ứng phó với sạt lở bờ biển và nước biển dâng.

Bên cạnh đó, Cà Mau cam kết tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải cách hành chính, tạo lập môi trường minh bạch, thông thoáng để đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp phát triển bền vững.

Cà Mau xác định phát triển kinh tế biển là nhiệm vụ chiến lược, trọng tâm và lâu dài. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10% trở lên; các ngành kinh tế biển đóng góp khoảng 40 - 45% tổng thu ngân sách; GRDP bình quân đầu người đạt trên 6.000 USD. Đến năm 2045, Cà Mau hướng tới trở thành tỉnh phát triển mạnh về kinh tế biển theo hướng hiện đại, tăng trưởng xanh và bền vững.