Phát triển kinh tế hợp tác trong nông nghiệp ở ĐBSCL

Vừa qua, tại thành phố Cần Thơ, Cục Kinh tế Hợp tác (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) phối hợp với Cơ quan Hệ thống Thực phẩm Bền vững Ireland (SFSI) thuộc Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Hàng hải Ireland tổ chức hội thảo “Phát triển kinh tế hợp tác thông qua đổi mới và nâng cao chất lượng”, với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam.

Hội thảo có sự tham gia của lãnh đạo Cục Kinh tế hợp tác (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), đại diện Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam; các chuyên gia Cơ quan Hệ thống Thực phẩm Bền vững Ireland (SFSI) thuộc Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Hàng hải Ireland; đại diện các hợp tác xã nông nghiệp và thực phẩm ở các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo ông Vũ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), hiện cả nước có 22.000 hợp tác xã nông nghiệp, với khoảng 3,8 triệu thành viên, đóng vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn. Nhưng hiện tại chất lượng hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp còn chưa cao, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ còn hạn chế; quy mô sản xuất nhỏ lẻ; chưa xây dựng được chuỗi liên kết.

Thêm vào đó, các hợp tác xã nông nghiệp còn đối mặt với nhiều thách thức như ảnh hưởng biến đổi khí hậu, yêu cầu thị trường ngày càng cao về chất lượng sản phẩm... Điều đó đòi hỏi các hợp tác xã nông nghiệp phải có những bước đi mạnh mẽ, tập trung vào hai yếu tố cốt lõi là phải đổi mới và nâng cao chất lượng.

Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác Vũ Mạnh Hùng cho biết, đổi mới trong nông nghiệp không chỉ dừng lại ở việc áp dụng các công nghệ tiên tiến, mà còn bao gồm đổi mới về tư duy quản lý, phương thức sản xuất và kinh doanh. Các cơ quan nhà nước, tổ chức trong nước và quốc tế, các hợp tác xã cần chú trọng nghiên cứu, đổi mới, sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn.

Đặc biệt, cần chú trọng đến việc xây dựng các chuỗi giá trị bền vững, từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, đảm bảo lợi ích hài hòa cho tất cả các bên tham gia; trong đó, nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp cũng là một yếu tố then chốt và cấp thiết. Các hợp tác cần đẩy mạnh việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, cải thiện quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng một cách nghiêm ngặt, nâng cao vệ sinh an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp Việt Nam đủ sức cạnh tranh trên thị trường và xuất khẩu ra thế giới.

Ông Trevor O'Ragan, chuyên gia Cơ quan Hệ thống thực phẩm bền vững Ireland tại Việt Nam cho biết, Ireland là một quốc đảo nhỏ ở châu Âu với dân số chỉ khoảng 5 triệu người. Tuy nhiên, so sánh trong khu vực châu Âu thì Ireland đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong việc tận dụng các nguồn lực của quốc gia để phát triển và cạnh tranh trên trường quốc tế. Các sản phẩm nổi tiếng của Ireland như sữa, bia và thực phẩm.

Ông Michael Murphy, một chuyên gia khác của SFSI chia sẻ, tại Ireland, phong trào hợp tác xã có một lịch sử đáng tự hào, bắt đầu từ những năm 1880, trước khi đất nước giành được độc lập. Trong nhiều thập kỷ qua, hợp tác xã đã đóng một vai trò vô giá trong sự phát triển kinh tế của Ireland. Giống như Việt Nam, Ireland nhận thức được di sản quan trọng này, đồng thời cũng nhận thấy cần cung cấp khuôn khổ pháp lý và hệ sinh thái đổi mới để giúp khu vực hợp tác xã phát triển hơn nữa.

Tại hội thảo, các đại biểu đã chia sẻ các chính sách của nhà nước về phát triển kinh tế hợp tác; các chương trình, chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác nông nghiệp và triển khai các điểm mới của Luật Hợp tác xã năm 2023; đặc biệt là kinh nghiệm giữa Ireland và Việt Nam về phát triển hợp tác xã nông nghiệp thực phẩm; các chương trình cải thiện tính bền vững môi trường và xã hội, nâng cao giá trị cho các hợp tác xã nông sản thực phẩm…

Bà Hà Lan Anh, Giám đốc Cơ quan Hệ thống thực phẩm bền vững Ireland tại Việt Nam cho biết, hội thảo nằm trong khuôn khổ Đối tác Nông nghiệp Thực phẩm Ireland Việt Nam do Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam tài trợ; đồng thời nhằm thực hiện hóa Biên bản ghi nhớ được ký vào tháng 6 năm 2024 giữa Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Hàng hải Ireland (DAFM) và Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam về tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã và đổi mới nông sản thực phẩm giữa hai nước, với mục đích phát triển năng lực trong các hợp tác xã nông nghiệp để tăng cường khả năng quản trị hợp tác xã, tiếp thị, đổi mới và quản lý chất lượng.

Đồng thời mở ra cơ hội trao đổi kiến thức về phát triển hợp tác xã nông nghiệp thực phẩm và chia sẻ kinh nghiệm giữa Ireland và Việt Nam nhằm phát triển nền nông nghiệp xanh, an toàn, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu carbon và có giá trị gia tăng cao; hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đổi mới cả về tư duy quản lý lẫn phương thức sản xuất kinh doanh. Đặc biệt là thúc đẩy các hợp tác xã áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, cải thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp Việt đủ sức cạnh tranh tại thị trường nội địa và xuất khẩu, góp phần thúc đẩy khu vực kinh tế hợp tác phát triển bền vững, gắn với sản xuất xanh, an toàn, thích ứng với biến đổi khí hậu trong bối cảnh mới.