Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Xây dựng Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số chất lượng, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước

Tạo ra một Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số khoa học, ổn định, thống nhất

Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, chuyển đổi số, dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực quan trọng đổi mới phương thức quản trị, điều hành, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Trong tổng thể đó, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số có vai trò định hướng chung cho việc xây dựng, kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu, phát triển các nền tảng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu trên phạm vi toàn quốc; bảo đảm thống nhất, đồng bộ, tránh phân tán, chồng chéo, lãng phí nguồn lực.

Đánh giá cao tinh thần chủ động nghiên cứu, đề xuất của Viện IGD liên quan đến phát triển nền tảng chuyển đổi số quốc gia, Phó Thủ tướng khẳng định, hướng tiếp cận lấy dữ liệu và AI làm cốt lõi cho nền tảng chuyển đổi số quốc gia là đúng đắn và phù hợp với xu thế. Do đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Văn phòng Chính phủ, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Viện IGD và các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số phù hợp với chủ trương, chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và yêu cầu thực tiễn triển khai.

Mục tiêu là tạo ra Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số bảo đảm chất lượng, khoa học, khả thi, dễ triển khai, dễ vận dụng và thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc, có phân công trách nhiệm và lộ trình thực hiện rõ ràng; kịp thời trình Thủ tướng Chính phủ đúng thời hạn được giao (tháng 6/2026) - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý vấn đề an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu. Yêu cầu đặt ra là phải tích hợp các giải pháp bảo mật ngay từ khâu thiết kế, xây dựng đến vận hành hệ thống. Coi dữ liệu là tài sản chiến lược cần được chuẩn hóa về kết nối, chia sẻ và liên thông giữa các bộ, ngành, địa phương. Cùng với đó cần rà soát, làm rõ hơn các nội dung về dữ liệu là trung tâm; quản trị dữ liệu, kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu; ứng dụng AI trong quản trị, điều hành, xử lý nghiệp vụ và hỗ trợ ra quyết định; chuẩn hóa dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật, chuẩn kết nối, liên thông, tích hợp và dùng chung...

Phó Thủ tướng nêu rõ, ngân sách dành cho khoa học và công nghệ rất lớn nhưng nếu triển khai manh mún, chia nhỏ sẽ không đạt hiệu quả; đồng thời gợi mở việc triển khai thí điểm tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng... để rút kinh nghiệm, tránh lãng phí thời gian và vật chất.

Đối với các đề xuất mang tính giải pháp công nghệ, mô hình kỹ thuật hoặc phương án triển khai cụ thể, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu tiếp thu các ý kiến để có một Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số chất lượng, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và nâng cao đời sống nhân dân trong kỷ nguyên số.

Tạo nền móng vững chắc cho hệ sinh thái số

Tại buổi làm việc, các ý kiến tập trung thảo luận về dữ liệu, quản trị dữ liệu, kết nối, chia sẻ dữ liệu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, điều hành, xử lý nghiệp vụ và hỗ trợ ra quyết định; chuẩn hóa dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật, chuẩn kết nối, liên thông, tích hợp, dùng chung; hạ tầng số, nền tảng số dùng chung; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu; cơ chế tổ chức triển khai, phân công trách nhiệm, lộ trình thực hiện...

Khẳng định sự cần thiết của việc hoàn thiện khung kiến trúc thượng tầng và khung dữ liệu quốc gia, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long nhấn mạnh nguyên tắc tập trung, dùng chung những nền tảng, mô hình đã được Trung ương xây dựng, tránh lãng phí nguồn lực...

Thống nhất quan điểm chuyển dịch từ "chuyển đổi số dựa trên Internet" sang "chuyển đổi số toàn diện, lấy AI làm cốt lõi", Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh, đây được coi là yếu tố then chốt để tạo ra sự phát triển đột phá về năng suất lao động và năng lực quản trị quốc gia.

Trước đó, đại diện Viện IGD chia sẻ về 5 mục liên quan đến chuyển đổi số quốc gia gồm: Chuyển đổi số - chuyển đổi số quốc gia, Chính phủ số, đô thị thông minh, trung tâm tính toán thông minh, dữ liệu; đồng thời kiến nghị thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW với 2 nội dung: Trung ương thực hiện Chính phủ số, địa phương thực hiện đô thị thông minh.

Cụ thể, Chính phủ số, đô thị thông minh tạo thành các liên kết chặt chẽ, làm nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số các ngành, lĩnh vực, phát triển kinh tế số, xã hội số. Phát triển AI là nhiệm vụ trọng tâm bởi AI đang mang lại những biến đổi to lớn trong hai lĩnh vực vực song song. AI mang tri giác cùng với khả năng cảm nhận thế giới vật lý như robot, xe tự lái, máy bay không người lái... cung cấp năng lực tự động hóa toàn diện cho các ngành công nghiệp. Đồng thời dựa trên năng lực tính toán hiệu năng cao và mô hình lớn, AI tổng hợp tri thức nhân loại, tạo ra các phát minh mới, tri thức mới.

Để thực hiện Chính phủ số, đô thị thông minh và chuyển đổi số các ngành, lĩnh vực thành công, lựa chọn “đi tắt đón đầu”, Viện IGD đề xuất thiết kế tổng thể kiến trúc thượng tầng; dữ liệu và phát triển dữ liệu thúc đẩy đột phá trong quản trị vận hành, sản xuất, nghiên cứu và phát triển; lấy AI làm cốt lõi; xây dựng khung hệ thống tiêu chuẩn; chuyển đổi số và an toàn - an ninh là 2 trụ cột song hành; giai đoạn và cấp độ Chính phủ số; chiến lược mã nguồn mở; chú trọng nhân tài và đào tạo nguồn nhân lực, đẩy mạnh liên kết giữa Nhà nước - doanh nghiệp - trường, viện...