Phó Thủ tướng: Quyền lợi người tiêu dùng là ưu tiên khi triển khai xăng E10

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Lâm Khánh - TTXVN

Chiều 2/6, tại cuộc họp với các bộ, ngành về tình hình triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh quyền lợi của người tiêu dùng là quan trọng nhất. Các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, trong đó có chủ trương sử dụng xăng E10 đều hướng tới mục tiêu vì nhân dân, tạo điều kiện tốt nhất cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

* Tăng cường truyền thông để tạo đồng thuận xã hội 

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, chúng ta đã có quá trình dài nghiên cứu về xăng E10. Việc chuẩn bị được thực hiện bài bản, có sự tham gia tích cực của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp đầu mối lớn, thương nhân phân phối, hệ thống bán lẻ xăng dầu, các hiệp hội ngành hàng và đơn vị sản xuất nhiên liệu sinh học; đồng thời có sự hợp tác của tổ chức quốc tế như Hội đồng Ngũ cốc và sinh phẩm Hoa Kỳ, Trung tâm Nhiên liệu xanh toàn cầu, Hội Nhiên liệu sinh học Thái Lan, các chuyên gia, nhà khoa học về lĩnh vực động cơ và nhiên liệu. 

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về tình hình triển khai, phân phối xăng E10. Ảnh: Lâm Khánh - TTXVN

Phó Thủ tướng cho rằng thời gian qua, công tác thông tin, tuyên truyền chưa thực sự đầy đủ, kịp thời nên vẫn còn một số ý kiến băn khoăn về việc triển khai xăng E10. 

“Giống như chúng ta đã từng cấm đốt pháo, yêu cầu đội mũ bảo hiểm, vấn đề mới bao giờ cũng có những ý kiến khác nhau”, Phó Thủ tướng nói. 

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh đến việc thống nhất nhận thức về vai trò, ý nghĩa của việc triển khai xăng sinh học E10 (phối trộn 90% xăng khoáng và 10% ethanol nhiên liệu được sản xuất chủ yếu từ các nguồn nguyên liệu nông nghiệp như ngô, mía, sắn). Việc triển khai sử dụng xăng E10 là chủ trương đúng đắn, phù hợp với định hướng phát triển năng lượng quốc gia. 

“Việc thay thế một phần xăng khoáng bằng nhiên liệu sinh học giúp giảm tiêu thụ 10% xăng khoáng, giảm lượng khí thải gây ô nhiễm môi trường, giảm phát thải carbon, đồng thời đóng góp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng cường khả năng tự chủ về năng lượng, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng của đất nước”, Phó Thủ tướng nêu rõ. 

Bên cạnh đó, phát triển nhiên liệu sinh học còn tạo thêm đầu ra cho các sản phẩm nông nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, hình thành công nghiệp nhiên liệu sinh học và nâng cao chuỗi giá trị sản xuất trong nước. 

Nêu thực tiễn ở các nước, việc sử dụng xăng E10 đối với phương tiện được sản xuất theo tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành không phát sinh các vấn đề kỹ thuật khi đảm bảo chất lượng nhiên liệu và tuân thủ đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý điều kiện quan trọng nhất là đảm bảo chất lượng nhiên liệu và tuân thủ đúng quy chuẩn kỹ thuật. Các quốc gia triển khai thành công đều thực hiện đồng bộ các giải pháp về tiêu chuẩn chất lượng, hạ tầng phối trộn, hệ thống phân phối và công tác truyền thông hướng dẫn người tiêu dùng. 

Thông tin sau 2 ngày triển khai, việc cung ứng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc cơ bản diễn ra thuận lợi, nguồn cung được đảm bảo, hệ thống phân phối hoạt động ổn định, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, người tiêu dùng cơ bản đồng thuận với chủ trương sử dụng nhiên liệu sinh học nhằm góp phần bảo vệ môi trường, giảm phát thải. Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã chủ động tổ chức cung ứng đáp ứng nhu cầu thị trường, không để xảy ra gián đoạn hoặc thiếu hụt. 

Tuy nhiên, còn một số hạn chế là công tác thông tin tuyên truyền về xăng sinh học E10 chưa thực sự đầy đủ, rõ ràng, kịp thời và thống nhất. Một số thông tin về khả năng tương thích của phương tiện đối với xăng E10 chưa được giải thích cụ thể, dẫn đến tâm lý băn khoăn của một bộ phận người dân. 

Để tiếp tục triển khai xăng E10 hiệu quả, bền vững và tạo sự đồng thuận, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện quá trình triển khai xăng E10 trên phạm vi toàn quốc, theo dõi sát diễn biến thị trường, đảm bảo nguồn cung, chất lượng nhiên liệu và hoạt động của hệ thống phân phối.

Đồng thời, khẩn trương xây dựng và triển khai kế hoạch truyền thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc về vai trò, ý nghĩa và lợi ích của xăng E10, công khai minh bạch các thông tin liên quan đến tiêu chuẩn, chất lượng, khả năng tương thích các phương tiện giao thông và các biện pháp đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng; chủ động đấu tranh phản bác các thông tin sai lệch chưa được kiểm chứng. 

Bộ Công Thương tổng hợp, công bố đầy đủ kinh nghiệm triển khai E10 tại các quốc gia trên thế giới, làm rõ các kết quả thực tiễn về hiệu quả sử dụng, bảo vệ môi trường; phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, các hiệp hội và nhà sản xuất phương tiện xây dựng danh mục hướng dẫn cụ thể đối với nhóm phương tiện có thể sử dụng E10, xác định rõ các trường hợp đặc thù không phù hợp hoặc cần lưu ý khi dùng E10, đồng thời hướng dẫn loại nhiên liệu phù hợp với các đối tượng này. 

Cùng với đó, yêu cầu các thương nhân đầu mối, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh xăng dầu và nhiên liệu sinh học đảm bảo duy trì sản xuất và nhập khẩu ổn định để cung ứng đủ nhiên liệu cho phối trộn, pha chế xăng sinh học, cung ứng đủ các mặt hàng E5, E10 theo quy định.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành về nghiên cứu, rà soát chính sách thuế, phí, cơ chế tài chính có liên quan nhằm khuyến khích phát triển sản xuất, kinh doanh và sử dụng nhiên liệu sinh học; hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; thúc đẩy sử dụng nhiên liệu phát thải thấp trong lĩnh vực vận tải theo lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh; phát triển vùng nguyên liệu; đấu tranh xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động sản xuất, pha chế, vận chuyển, kinh doanh xăng dầu, sản xuất buôn bán nhiên liệu giả, nhiên liệu không đảm bảo chất lượng, đầu cơ găm hàng và trục lợi chính sách. 

* Siết chặt quản lý chất lượng nguồn cung 

Thông tin về năng lực pha chế, phối trộn xăng sinh học E10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, đến 30/5/2026, cả nước có 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học, trong đó có 7 doanh nghiệp với tổng công suất phối trộn đạt khoảng 1,1 triệu m3/tháng. Hiện các thương nhân đầu mối kinh doanh, phân phối và cửa hàng bán lẻ xăng dầu cơ bản đã sẵn sàng về hạ tầng cung ứng xăng sinh học.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân báo cáo về tình hình triển khai, phân phối xăng E10. Ảnh: Lâm Khánh - TTXVN

Sau một ngày cả nước chuyển sang phân phối xăng E10 cho động cơ xăng, ghi nhận nhanh từ quản lý thị trường một số Sở Công Thương và một số doanh nghiệp cho thấy, người dân sử dụng xăng bình thường. Mức tiêu thụ cơ bản tương đương với trước, mức tiêu thụ xăng sinh học của toàn hệ thống trên cả nước khoảng 29.000 m3/ngày, thấp hơn lượng tiêu thụ xăng trước ngày 1/6/2026 (32.000 m3/ngày), do một số cửa hàng vẫn còn tiêu thụ lượng xăng khoáng tồn lại.

Phản ánh của người dân trong những ngày qua lo ngại xăng E10 ảnh hưởng đến động cơ của các phương tiện, có xảy ra các sự cố nhỏ ban đầu như khó nổ, chết máy (máy nông nghiệp), tuy nhiên cả nước chưa xảy ra sự cố đáng tiếc nào từ xăng.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, Bộ sửa đổi và ban hành quy chuẩn Việt Nam về xăng nhiên liệu diesel và nhiên liệu sinh học có hiệu lực thi hành từ ngày 30/4/2026. Đến ngày 1/6, Bộ đã cấp giấy chứng nhận đăng ký cơ sở pha chế xăng E10 cho 8 thương nhân đầu mối với 31 cơ sở pha chế. 

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn, qua kết quả nghiên cứu, thử nghiệm đánh giá hiệu quả sử dụng nhiên liệu sinh học trên các loại hình phương tiện giao thông do Cục Đăng kiểm thực hiện cho thấy việc chuyển sang xăng E10 là phù hợp. Ở mức E10 đạt chuẩn, phần lớn các xe hiện đại (nhóm III) tương thích tốt.

Tuy nhiên, ở Việt Nam có đặc thù là số lượng phương tiện đời cũ còn nhiều (ước khoảng 362.000 xe ô tô sản xuất trước năm 2010 và 50 triệu xe máy các loại), rủi ro tập trung chủ yếu ở nhóm I (xe sử dụng động cơ có bộ chế hòa khí thế hệ cũ) và nhóm III (xe phun xăng điện tử thế hệ đầu).

Cục Đăng kiểm kiến nghị cần duy trì việc cung ứng xăng E5 RON 92 trong giai đoạn quá độ để có sự lựa chọn an toàn cho các phương tiện đời cũ. Bộ Công Thương phối hợp với các bộ liên quan rà soát, bổ sung những yêu cầu cho xăng E10; siết chặt quản lý chất lượng nguồn cung, quy định nâng cấp hạ tầng trạm cung ứng xăng dầu, thông hơi, hút ẩm, thu hồi hơi xăng, đảm bảo an toàn cho các phương tiện trong quá trình sử dụng.

Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) Lưu Văn Tuyển cho hay, doanh nghiệp này có khả năng cáng đáng một phần pha chế cho các khách hàng khác. Đến ngày 25/5, đã triển khai bán xăng E10 đồng loạt trên 1.800 cửa hàng của Petrolimex và 1.410 thương nhân nhượng quyền của Petrolimex. Đến thời điểm này, trên các kênh fanpage, web, hotline, hệ thống bán hàng và phân phối Petrolimex chưa nhận được bất cứ thông tin phản hồi nào về chất lượng xăng E10.