Phó Thủ tướng: Tạo hành lang pháp lý trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phát biểu. Ảnh: An Đăng - TTXVN

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Phạm Đức Long cho biết, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Bộ Khoa học và Công nghệ dự kiến trình Quốc hội xem xét thông qua 4 dự án Luật gồm Luật Chuyển đổi số; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ; Luật Công nghệ cao (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ. Thời gian phải hoàn thành và trình Quốc hội các dự án Luật Quốc hội vào ngày 30/8 tới đây là một thách thức vô cùng lớn. Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì xây dựng thêm một dự án Luật nữa là Luật AI.

Nêu một số nội dung mới trong các dự án luật, Thứ trưởng Phạm Đức Long cho hay, dự án Luật Chuyển đổi số đưa ra 6 chính sách là thúc đẩy số hóa toàn diện thế giới thực và kết nối thực ảo; “Bản sao số" (Digital Twin) và dữ liệu từ hạ tầng vật lý - số (IoT). Đẩy mạnh triển khai chính phủ số và chuyển đổi số hoạt động của các cơ quan thuộc hệ thống chính trị. Quản lý, thúc đẩy phát triển kinh tế số, đặc biệt là kinh tế số nền tảng, kinh tế số ngành, lĩnh vực. Quản lý, thúc đẩy phát triển xã hội số theo định nghĩa công dân số, quy định về chính sách của Nhà nước trong xây dựng, phát triển xã hội số.

Dự án Luật thể chế hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển hạ tầng cho chuyển đổi số quốc gia đã được nêu tại Nghị quyết số 57-NQ/TW. Đồng thời quy định các biện pháp bảo đảm hoạt động chuyển đổi số như: tài chính cho chuyển đổi số; thống kê, đo lường, giám sát (trực tuyến), đánh giá hiệu quả chuyển đổi số; nhân lực số tiêu chuẩn; quy chuẩn cho chuyển đổi số; dữ liệu cho chuyển đổi số; an toàn không gian số.

Đối với dự án Luật Công nghệ cao (sửa đổi), nội dung cơ bản gồm 6 chính sách: Hoàn thiện khái niệm và tiêu chí về công nghệ cao; thiết kế lại hệ thống các chính sách và đối tượng hưởng chính sách ưu tiên, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư; khuyến khích phát triển hệ sinh thái công nghệ cao; bổ sung quy định về các mô hình khu công nghệ cao, đô thị công nghệ cao; bổ sung và hoàn thiện các quy định quản lý nhà nước về công nghệ cao, cơ chế quản lý, kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả; bổ sung các quy định về yêu cầu chuyển đổi số toàn diện hoạt động công nghệ cao.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ  gồm 5 chính sách: Hỗ trợ tạo ra và khai thác thương mại các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo; đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho việc đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ; nâng cao hiệu quả của hoạt động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; bảo đảm thi hành đầy đủ cam kết quốc tế của Việt Nam về bảo hộ sở hữu trí tuệ trong quá trình hội nhập; cập nhật các vấn đề mới trong bảo hộ sở hữu trí tuệ trên thế giới phù hợp với chính sách và trình độ phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ cơ bản tập trung vào nội dung quản lý nhà nước, thực hiện giám sát, thống kê, đo lường hiệu quả chuyển giao công nghệ.

Nhận định đây là cơ hội để khái quát, tổng hợp tốt hơn, đồng bộ hơn hệ thống quy phạm pháp luật về khoa học, công nghệ, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đánh giá, Bộ Khoa học và Công nghệ đã cố gắng, nỗ lực thực hiện nhiệm vụ; nhấn mạnh, phải đảm bảo tính khẩn trương, chất lượng các dự án luật.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phát biểu. Ảnh: An Đăng - TTXVN

Phó Thủ tướng chỉ ra hai khó khăn chính là tiến độ triển khai và cùng lúc xây dựng, sửa đổi nhiều luật dẫn đến dễ bị trùng lặp, có thể xảy ra tình trạng mâu thuẫn, xung đột giữa các quy định; lưu ý, trước hết phải xác định rõ ràng nguyên tắc, tư tưởng, mục tiêu sửa luật; nguyên nhân, căn cứ bổ sung, lợi ích mang lại phải đánh giá được tác động.

“Không thể nào có một quy định mà tồn tại ở cả hai luật. Càng không thể để quy định tại luật này lại mâu thuẫn với quy định trong luật khác. Vì thế, công tác rà soát phải được triển khai hết sức cẩn trọng”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Giao nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu, rà soát để triển khai thực hiện đầy đủ các quan điểm, chỉ đạo, chủ trương, chính sách của Bộ Chính trị; tiếp tục rà soát kỹ những vướng mắc, điểm nghẽn trong các lĩnh vực trong thời gian qua, để đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp, thiết thực. Phân tích, đánh giá những xu hướng lớn hiện nay trên thế giới và tham khảo kinh nghiệm thành công của các nước. Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, cần thúc đẩy việc xử lý hồ sơ tồn đọng; đảm bảo thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cũng nhấn mạnh đến việc sửa đổi cơ chế, chính sách tạo hành lang pháp lý minh bạch, ổn định và hấp dẫn đối với các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược. Trong chuyển giao công nghệ, cần rà soát kỹ các chính sách ưu đãi, hỗ trợ; các tồn tại, vướng mắc, bất cập, trên cơ sở đó xem xét, đề xuất chính sách ưu đãi, hỗ trợ phù hợp, bảo đảm đồng bộ, phù hợp nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, phát triển, chuyển giao, làm chủ công nghệ chiến lược, công nghệ cao, công nghệ tiên tiến, công nghệ xanh, thân thiện với môi trường.