Phòng chống dịch do virus Corona: Đeo khẩu trang loại nào hiệu quả?

Khẩu trang y tế và khẩu trang N95 có điểm gì khác biệt?

Trước diễn biến dịch bệnh do virus Corona đang ngày một phức tạp, nhiều người đang "săn lùng" khẩu trang N95 như một loại thần dược, có thể cản được mọi virus cũng như bụi mịn. Khẩu trang này có gì đặc biệt và nó khác gì so với khẩu trang y tế thông thường?

Thực tế, cái tên N95 bắt nguồn từ chính khả năng của loại khẩu trang này, nó có thể ngăn chặn ít nhất 95% các hạt bụi mịn trong không khí (các hạt có kích thước siêu nhỏ đến 0.3μm). Tuy nhiên, khẩu trang N95 lại không lọc được những chất có tính dầu bao gồm sơn, xăng dầu (vd: khí gas), hoá chất công nghiệp, ami-ăng, mùi hôi thối.

Hiện có một số thương hiệu sản xuất khẩu trang N95 với các kích cỡ khác nhau và giá cũng khá cao so với các loại thông thường, khoảng 50-80 nghìn đồng/chiếc.

Trong khi đó khẩu trang y tế bằng vải không dệt thông thường có 3 lớp với công dụng khác nhau:

- Lớp ngoài có đặc tính chống thấm nước, giúp ngăn cản hiệu quả các hạt chất lỏng văng ra khi người bệnh hắt-xì, ho, thở mạnh... Mặt ngoài thường có màu xanh blue nhạt để dễ phân biệt, đeo khẩu trang đúng là để lớp màu quay ra ngoài.

- Lớp trong luôn có màu trắng rất dễ phân biệt với lớp ngoài. Mặt vải quay vào trong, sát với da mặt nên phải tinh khiết mịn màng, không xơ sợi sùi lông gây khó chịu. Ngoài ra, lớp trong phải có tính thấm nước nhằm hút mồ hôi tạo sự thoải mái cho người sử dụng.

- Lớp giữa có tác dụng ngăn các hạt dịch văng bắn và phải lọc được bụi, vi khuẩn. Đây chính là lớp quyết định chất lượng khẩu trang. Một lớp lọc "đúng chuẩn" phải để không khí dễ đi qua, tạo sự thoáng khí cho người dùng, nhưng lại phải có kết cấu đủ để lọc được các hạt bụi, vi khuẩn có kích thước cực nhỏ.

Theo Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), một trong các tiêu chí để đánh giá chất lượng khẩu trang là "Hiệu suất lọc khuẩn" - Bacterial Filtration Efficiency (BFE). Chỉ được xếp loại là "khẩu trang y tế" khi có BFE > 95%. Sự khác biệt của các loại khẩu trang chính là lớp lọc này, chọn khẩu trang tốt là chọn loại có BFE cao nhất. Loại khẩu trang có BFE > 99% chính là sự lựa chọn tốt nhất.

Khẩu trang y tế hiện có giá bán niêm yết từ 30 - 60 nghìn đồng/ hộp 50 chiếc.

Có nhất thiết phải dùng khẩu trang N95 để phòng chống dịch do virus Corona?

Theo khuyến cáo từ Bộ Y tế, người dân ngoài cộng đồng có thể dùng khẩu trang y tế thông thường, không nhất thiết dùng khẩu trang N95, thậm chí có thể dùng khẩu trang vải giặt hàng ngày. Còn với người trực tiếp chăm sóc, điều trị cho những bệnh nhân nhiễm virus Corona hoặc những người đi vào ổ dịch cần trang bị khẩu trang chuyên dụng N95 và các loại khẩu trang chuyên dụng đặc biệt khác.

Trong cuộc họp với báo chí, PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế cho biết khẩu trang y tế về nguyên tắc dùng một lần, không dùng lần hai, còn khẩu trang vải có thể giặt hàng ngày, dùng xong một ngày người dân có thể giặt phơi khô và hôm sau lại tiếp tục dùng.

Theo ông Phu, đeo khẩu trang phòng chống bệnh hô hấp rất tốt nhưng chúng ta phải xác định ở mức độ nào, nguy cơ nào, trường hợp nào, lúc nào thì dùng khẩu trang. Hiện nay, dịch chưa lây lan mạnh mẽ trong cộng đồng, người dân nên dùng khẩu trang ở nơi có nguy cơ lây lan cao như khi đi phương tiện công cộng, đến bệnh viện...

Bộ Y tế khuyến cáo chỉ những người chăm sóc, điều trị bệnh nhân, đi vào ổ dịch mới dùng khẩu trang N95, mặc đồ bảo hộ đặc biệt. Trong trường hợp bình thường người dân có thể chỉ cần dùng khẩu trang y tế thông thường, không nhất thiết dùng mặt nạ N95, thậm chí có thể dùng khẩu trang vải giặt hàng ngày.

Thông tin từ Bộ Y tế cho biết, virus Corona với kích thước khoảng 150-200nm (nano mét) và virus cúm Influenza A có kích thước 80-120nm (nano mét), các virus này chủ yếu cư trú trong giọt nước bọt lớn.

Một nghiên cứu năm 2013 cho thấy các giọt nước bọt lớn có kích thước từ khoảng 75 đến 360 micro mét (1 micro mét = 1000 nano mét), do đó có thể dễ dàng bị giữ lại bởi các khẩu trang y tế thông thường với khả năng lọc hiệu quả các hạt có kích thước trên 5 micro mét.

Dùng khẩu trang y tế đúng cách sẽ ngăn chặn các giọt nước bọt lớn có chứa virus văng ra từ người bệnh qua việc hắt xì hoặc ho, nên sẽ ngăn chặn virus rất hiệu quả.

Điểm then chốt mà các chuyên gia khuyến cáo là người dân cần đeo khẩu trang chắc chắn và kín kẽ ở vùng mũi, miệng; một khi đã đeo khẩu trang, hãy đeo liên tục vì khi đeo khi không sẽ kém hiệu quả.

Hiện nay trên thị trường có khá nhiều loại khẩu trang xuất từ trong nước và nước ngoài với giá thành cũng tương đối phong phú từ vài nghìn đồng đến thậm chí vài trăm nghìn đồng cho mỗi chiếc. Người dùng cần lưu ý chọn mua khẩu trang ở các địa điểm uy tín nhằm tránh mua phải hàng kém chất lượng.

Mới đây, Công ty Dệt kim Đông Xuân cho biết, đã sản xuất khẩu trang kháng khuẩn bằng vải dệt kim có 2 lớp; trong đó có một lớp kháng khuẩn, tái sử dụng khoảng 30 lần giặt, có thể sử dụng trong phòng dịch.

Nguyên liệu hoàn toàn do Công ty Dệt kim Đông Xuân tự chủ sản xuất với công suất 5-8 tấn/ngày, có thể tăng công suất lên 8-10 tấn/ngày, mỗi tấn vải có thể sản xuất được khoảng 40.000 chiếc khẩu trang. Giá bán lẻ sản phẩm là 7.000 đồng/chiếc.

Đeo khẩu trang thế nào cho đúng để phòng dịch, bệnh?

Người dân khi đeo khẩu trang cần đeo che kín cả mũi và miệng. Tránh sờ tay vào khẩu trang khi đeo.

Đối với khẩu trang y tế thông thường, cần đeo mặt xanh ra ngoài, mặt trắng vào trong, kẹp nhôm hướng lên trên.

Khi tháo khẩu trang chỉ được cầm vào dây đeo qua tai, tháo ra cho vào thùng rác an toàn. Tuyệt đối không dùng tay cầm vào khẩu trang để tháo ra, thói quen lấy tay vo khẩu trang lại sẽ gây lây nhiễm vi rút và các tác nhân gây bệnh khác cho bàn tay.

Đối với khẩu trang vải thông thường nên thường xuyên giặt sạch khẩu trang với xà phòng để dùng lại và thường xuyên rửa tay với xà phòng để phòng bệnh.

>>> Cập nhật tin tức mới nhất về dịch do virus Corona tại đây