Phú Thọ kiểm soát đầu tư ngoài khu công nghiệp để giảm áp lực môi trường

Dây chuyền sản xuất xe máy tay ga của Honda Việt Nam - doanh nghiệp đến từ Nhật Bản đóng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Trước yêu cầu phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, tỉnh Phú Thọ đang triển khai đồng bộ giải pháp nhằm siết chặt hoạt động thu hút đầu tư đối với dự án sản xuất, gia công ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Chủ trương này được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái và đời sống người dân; đồng thời định hình lại không gian sản xuất theo hướng tập trung, hiện đại. 

Theo bà Phùng Thị Kim Nga, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, cùng với việc siết chặt điều kiện đầu tư, địa phương cũng đề ra lộ trình thực hiện cụ thể. Trước mắt, các cơ quan chức năng như Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp xã không tham mưu, không chấp thuận dự án không đáp ứng tiêu chí đầu tư ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp.

Đồng thời, trong quá trình lập và điều chỉnh quy hoạch, các sở, ngành và địa phương không bố trí mới quỹ đất sản xuất phi nông nghiệp ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp, trừ một số trường hợp đặc thù như dự án gắn với vùng nguyên liệu hoặc khai thác khoáng sản. 

Một nhiệm vụ quan trọng khác là rà soát toàn bộ khu đất đã được quy hoạch cho mục đích sản xuất phi nông nghiệp nhưng chưa triển khai dự án, từ đó đề xuất điều chỉnh sang mục đích sử dụng phù hợp hơn. Đồng thời, tỉnh cũng xem xét mở rộng khu công nghiệp, cụm công nghiệp tại những khu vực có điều kiện thuận lợi, nhằm tạo quỹ đất tập trung cho sản xuất công nghiệp. 

Đối với các dự án đã được chấp thuận nhưng chưa triển khai hoặc đang hoạt động, tỉnh yêu cầu tổ chức rà soát toàn diện về quy mô, tính chất, mức độ phù hợp quy hoạch và nguy cơ tác động đến môi trường, an ninh trật tự. Trên cơ sở đó, sẽ xem xét cho phép tiếp tục triển khai hoặc dừng dự án nếu không đáp ứng tiêu chí. 

Các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đang hoạt động ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp phải tuân thủ nghiêm quy định về môi trường, xây dựng, phòng cháy chữa cháy và an toàn lao động; thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo định kỳ. Đáng lưu ý, khi hết thời hạn hoạt động, các dự án này sẽ không được gia hạn và buộc phải di dời vào khu công nghiệp, cụm công nghiệp. 

Để đảm bảo hiệu lực thực thi, UBND cấp xã được giao tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên; kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm. Các sở, ngành liên quan cũng đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, giám sát đầu tư theo quy định. Thanh tra tỉnh sẽ tổ chức thanh tra đối với các cơ sở sản xuất ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp nhằm kịp thời chấn chỉnh sai phạm.

Đặc biệt, Sở Công Thương được giao chủ trì xây dựng lộ trình và đề xuất chính sách hỗ trợ di dời cơ sở sản xuất vào khu công nghiệp, cụm công nghiệp; đồng thời, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đảm bảo ổn định việc làm và an sinh xã hội, nhất là đối với lao động khu vực nông thôn. 

Theo bà Nga, việc kiểm soát chặt việc thu hút đầu tư đối với các dự án sản xuất ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp thể hiện quyết tâm của tỉnh Phú Thọ trong việc nâng cao chất lượng phát triển, hướng tới nền công nghiệp hiện đại, thân thiện môi trường. Đây cũng là bước đi cần thiết nhằm tái cấu trúc không gian sản xuất, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn tới. 

Những năm qua, hoạt động đầu tư kinh doanh trên địa bàn đạt kết quả tích cực. Các cơ sở sản xuất, gia công đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, việc phát triển cơ sở sản xuất ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp còn bộc lộ không ít hạn chế, nhất là nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, mất an toàn về phòng cháy chữa cháy, ảnh hưởng đến hạ tầng và đời sống dân cư.

Trước thực trạng đó, UBND tỉnh đã ban hành các yêu cầu cụ thể nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động thu hút đầu tư trong lĩnh vực này. Theo đó, về nguyên tắc, các dự án sản xuất ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp chỉ được xem xét khi bố trí trên quỹ đất phù hợp quy hoạch, thuộc nhóm đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp hoặc đất phục vụ hoạt động khoáng sản. Đồng thời, các dự án phải đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chí về bảo vệ môi trường, sử dụng công nghệ tiên tiến, tiết kiệm năng lượng, ít phát thải, thân thiện môi trường và đảm bảo không tạo rào cản đối với doanh nghiệp. 

Đáng chú ý, tỉnh chỉ xem xét chấp thuận một số nhóm ngành, lĩnh vực cụ thể được phép hoạt động ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Trong đó, ưu tiên các dự án năng lượng, xử lý nước thải, rác thải; nông nghiệp công nghệ cao; dự án sản xuất gắn với vùng nguyên liệu nhằm đảm bảo chất lượng và giá trị sản phẩm. 

Bên cạnh đó, các dự án gia công giản đơn cũng được xem xét nhưng phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí khắt khe như ít hoặc không gây tác động xấu đến môi trường; sử dụng lao động phổ thông tại địa phương; đảm bảo hạ tầng kỹ thuật; tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật liên quan. Đối với nhóm này, thời hạn hoạt động được giới hạn không quá 10 năm. 

Ngoài ra, các dự án chế biến gắn với khai thác khoáng sản chỉ được chấp thuận khi đáp ứng yêu cầu về chế biến sâu, hạn chế tác động môi trường và tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật. Các dự án có vốn đầu tư nước ngoài cũng phải nằm trong chuỗi cung ứng của nhà đầu tư chiến lược và đảm bảo các điều kiện nghiêm ngặt về môi trường, đất đai, xây dựng, an ninh, an toàn. 

Đối với lĩnh vực còn lại, đặc biệt là làng nghề và công nghiệp phụ trợ làng nghề, tỉnh yêu cầu bắt buộc phải triển khai trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc khu chăn nuôi tập trung theo đúng quy định.