PTC3: Giải pháp nhỏ, hiệu quả lớn trên lưới truyền tải

Trên những vị trí cột điện cao hàng chục mét, giữa điều kiện địa hình hiểm trở và thời tiết khắc nghiệt của khu vực Nam Trung Bộ, việc vận chuyển dụng cụ và vật tư thi công luôn là công việc nặng nhọc đối với người công nhân truyền tải điện. Từ thực tiễn đó, nhóm cán bộ kỹ thuật thuộc Truyền tải điện Khánh Hòa đã nghiên cứu, chế tạo thành công tời điện 12–24VDC phục vụ kéo nâng, hạ dụng cụ, vật tư thi công, góp phần nâng cao năng suất lao động và đảm bảo an toàn trong quá trình làm việc trên lưới điện truyền tải.

Trong quản lý vận hành lưới điện truyền tải, nhiều cải tiến kỹ thuật có giá trị bắt đầu từ những yêu cầu rất cụ thể của hiện trường: làm sao giảm sức lao động, rút ngắn thời gian thao tác, nâng cao mức độ an toàn và giúp công nhân chủ động hơn khi xử lý công việc trên tuyến, trên trạm.

Tại Công ty Truyền tải điện 3, sáng kiến “Gia công tời điện 12–24VDC phục vụ kéo nâng/hạ dụng cụ và vật tư thi công” do nhóm tác giả gồm anh Nguyễn Xuân Thưởng và các đồng nghiệp thuộc Tổ Quản lý vận hành đường dây Phan Rang thuộc Truyền tải điện Khánh Hòa thực hiện là một ví dụ cụ thể.

Thực tế công tác sửa chữa, thay thế thiết bị trên đường dây truyền tải điện cho thấy, nhiều vị trí cột có chiều cao từ 50 đến 100m, địa hình tiếp cận xa và phức tạp. Trong khi đó, dụng cụ, vật tư thi công thường có trọng lượng lớn. Trước đây việc kéo nâng vật tư từ dưới đất lên trên cao đỉnh cột chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp kéo thủ công cần từ 3 đến 5 công nhân hoặc dùng tời máy cỡ lớn. Cách làm này tuy đáp ứng yêu cầu công việc nhưng còn tốn nhân lực, mất nhiều sức, khó vận chuyển đến vị trí cột; việc lắp đặt, thao tác trong một số điều kiện hiện trường cũng chưa thật sự linh hoạt.

Từ yêu cầu đó, nhóm tác giả đã gia công tời điện sử dụng nguồn 12–24VDC, hướng đến tiêu chí gọn, nhẹ, dễ lắp đặt, dễ vận hành và phù hợp với điều kiện thi công trên lưới truyền tải. Chỉ cần 1 người vận hành thiết bị, thời gian chuẩn bị và thao tác được rút ngắn đáng kể, đồng thời giảm nguy cơ mất an toàn trong quá trình thi công.

Thiết bị có thể bắt trực tiếp vào thanh cánh chính của cột, sử dụng động cơ DC không chổi than, bộ điều tốc, công tắc đảo chiều, bộ giảm tốc tăng lực kéo, tang tời dạng lòng máng và khung giá đỡ có thể điều chỉnh theo kích thước thanh cánh chính của nhiều loại cột. Nhờ đó, tời có thể vận hành bằng pin Li-ion hoặc bình ắc quy 12–24VDC, đáp ứng tốt yêu cầu làm việc tại những vị trí xa nguồn điện cố định.

Điểm đáng chú ý của sáng kiến nằm ở tư duy thiết kế bám sát thực tiễn. Tang tời được gia công dạng lòng máng, thắt ở giữa và loe hai đầu, giúp dây cáp hoặc dây thừng tập trung ổn định khi cuốn, hạn chế tình trạng chồng chéo, trượt dây hoặc văng dây trong quá trình nâng hạ. Bộ điều tốc cho phép điều chỉnh tốc độ nhanh, chậm theo yêu cầu thi công; công tắc đảo chiều giúp thao tác nâng, hạ chủ động hơn; bộ giảm tốc tăng mô-men xoắn giúp thiết bị đáp ứng tốt hơn yêu cầu kéo nâng vật tư có tải trọng lớn.

Chia sẻ về quá trình hình thành sáng kiến, anh Nguyễn Xuân Thưởng - Tổ trưởng Tổ Quản lý vận hành đường dây Phan Rang, trong nhóm tác giả - cho biết ý tưởng gia công tời điện xuất phát từ những lần anh em công nhân phải mang vác, kéo nâng dụng cụ nặng lên các vị trí cột cao, nhất là trong điều kiện địa hình xa, nắng nóng hoặc thi công cần khẩn trương.

“Chúng tôi nghĩ rằng, nếu có một thiết bị đủ gọn để mang theo, đủ chắc để gắn vào cột, đủ linh hoạt để vận hành bằng nguồn điện 12–24VDC thì sẽ giảm rất nhiều sức cho anh em. Sáng kiến này không phải là điều gì quá lớn lao, nhưng nó giải quyết đúng việc khó ở hiện trường, giúp công nhân làm việc an toàn hơn, chủ động hơn và hiệu quả hơn”, anh Thưởng chia sẻ.

Từ góc độ quản lý, sáng kiến tời điện 12–24VDC cho thấy hiệu quả của việc khuyến khích người lao động trực tiếp tham gia đổi mới sáng tạo. Người công nhân không chỉ thực hiện nhiệm vụ theo quy trình, mà còn chủ động quan sát, đề xuất, cải tiến công cụ, chuẩn hóa thao tác và góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, khoa học hơn.

Ông Huỳnh Quang Thịnh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Phó Giám đốc Công ty Truyền tải điện 3 nhấn mạnh giá trị lớn nhất của sáng kiến không chỉ nằm ở thiết bị được tạo ra mà còn ở tinh thần đổi mới sáng tạo từ người lao động trực tiếp sản xuất. Những cải tiến xuất phát từ hiện trường thường giải quyết đúng nhu cầu thực tế, dễ áp dụng và mang lại hiệu quả rõ rệt trong công tác quản lý vận hành.

Đây cũng là điểm nhấn quan trọng trong quá trình cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các văn bản chỉ đạo của Đảng ủy Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Đảng ủy Công ty Truyền tải điện 3. Những sáng kiến kỹ thuật từ hiện trường góp phần đưa chủ trương lớn của Đảng vào những công việc cụ thể, đo được bằng hiệu quả lao động, mức độ an toàn và khả năng áp dụng thực tế.

Thiết bị tời điện 12–24VDC đã được kiểm tra, thử nghiệm, kiểm định đạt chuẩn an toàn và cấp giấy chứng nhận ngày 27/5/2026. Kết quả áp dụng bước đầu cho thấy tời có tính cơ động cao, dễ vận chuyển, có thể bố trí tại nhiều vị trí cột, vận hành êm, gần như không gây tiếng ồn, chỉ cần một người thao tác và có thể hỗ trợ nâng hạ vật tư tải trọng đến 300kg. Đồng thời có khả năng nghiên cứu nhân rộng cho các đơn vị quản lý vận hành lưới điện.

Từ một yêu cầu rất cụ thể tại hiện trường, sáng kiến tời điện 12–24VDC đã cho thấy vai trò quan trọng của đổi mới sáng tạo trong sản xuất. Không chỉ góp phần nâng cao năng suất lao động và đảm bảo an toàn cho người công nhân, sáng kiến còn khẳng định rằng những ý tưởng xuất phát từ thực tiễn luôn có giá trị thiết thực đối với công tác quản lý vận hành lưới điện truyền tải. Đây cũng là hướng đi mà PTC3 đang tiếp tục khuyến khích và nhân rộng nhằm xây dựng lực lượng truyền tải điện ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại và hiệu quả trong giai đoạn mới.