Quốc hội thông qua giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhỏ

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 24/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp với 480/481 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (tỷ lệ 96%).

Nghị quyết gồm 2 điều, trong đó Điều 1 quy định giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm 2026-2027 đối với cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu hằng năm của  năm 2026, 2027 không quá 10 tỷ đồng. Quy định này không áp dụng đối với doanh nghiệp được hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết có hiệu lực nếu tổng doanh thu của các doanh nghiệp được chia, tách trong năm 2026 hoặc năm 2027 trên 10 tỷ đồng. Trường hợp doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội, số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm được tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.

Điều 2 quy định về hiệu lực thi hành. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 24/8/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, 2027.

Theo Bộ trưởng, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp như giảm thuế giá trị gia tăng đối với hầu hết các mặt hàng (từ 10% xuống 8%), giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn, các giải pháp về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và miễn, giảm hơn 40 loại phí và lệ phí.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, theo khảo sát của một số tổ chức (Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ban Nghiên cứu và phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV)) cho thấy, các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có quy mô doanh thu siêu nhỏ là đối tượng đang gặp khó khăn nhất hiện nay, khả năng chống chịu bị hạn chế, cần được hỗ trợ. Đây là lực lượng chiếm đông đảo trong tổng số lượng hộ, cá nhân, doanh nghiệp đang hoạt động và đúng với mục tiêu của chính sách là hỗ trợ đúng đối tượng khó khăn nhất, không phải giảm thuế trên diện rộng.

Việc giảm thuế đảm bảo đúng, trúng đối tượng với mục tiêu là hỗ trợ các hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có quy mô doanh thu nhỏ, đây là các đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất và cần hỗ trợ nhất, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu mà Nhà nước cần thúc đẩy là đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, vùng kinh tế khó khăn, nâng cao năng suất lao động; trong đó vấn đề cần thiết nhất là nâng cao năng suất lao động của nhóm này.

Theo Bộ trưởng, việc giảm thuế được tính toán phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước, trong ngắn hạn có thể giảm thu ngân sách nhà nước, tuy nhiên sẽ góp phần nuôi dưỡng nguồn thu trong dài hạn và sẽ hỗ trợ trực tiếp các đối tượng này giữ lại nguồn lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao năng suất lao động, gia tăng thu nhập khả dụng để có điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống, tiêu dùng đóng góp trở lại cho ngân sách nhà nước.

Về ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng để áp dụng chính sách giảm thuế, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết mức ngưỡng này bao phủ tới 99,86% cá nhân, hộ kinh doanh và trên 81,11% doanh nghiệp. Theo đó, đại đa số hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm thuộc diện được hưởng chính sách.

Việc lựa chọn ngưỡng 10 tỷ đồng nhằm tập trung hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, hạn chế những tác động tiêu cực từ khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh hiện nay. Ngưỡng doanh thu này cũng có sự tương đồng với tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ theo quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp và Nghị định số 80 của Chính phủ.

Về mức giảm 30% thuế thu nhập, Bộ trưởng cho rằng đây là mức hỗ trợ có ý nghĩa đối với các đối tượng thụ hưởng, đồng thời vẫn bảo đảm khả năng cân đối ngân sách. Mức giảm này cũng thống nhất với mức hỗ trợ đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội áp dụng trong một số chính sách tương tự tại các nghị quyết trước đó.

Liên quan đến việc ngăn ngừa trường hợp doanh nghiệp chia tách để hưởng chính sách, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo đã trao đổi, thống nhất với Ủy ban Kinh tế, Tài chính và Ủy ban Pháp luật của Quốc hội.

Theo đó, Nghị quyết được bổ sung quy định không áp dụng mức giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp được thành lập từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết có hiệu lực nếu tổng doanh thu của các doanh nghiệp được hình thành sau khi chia, tách trong năm 2026 hoặc 2027 vượt quá ngưỡng 10 tỷ đồng quy định tại khoản 2 Điều 1 dự thảo Nghị quyết.

Việc giảm thuế được các doanh nghiệp kỳ vọng tạo thêm một khoảng đệm tài chính để duy trì hoạt động và tái đầu tư. Trao đổi với báo chí, ông Đinh Văn Đoàn, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Vận tải du lịch H&D  cho rằng, với doanh nghiệp quy mô nhỏ, dòng tiền là nguồn lực trực tiếp duy trì hoạt động hằng ngày. Khoản thuế được giữ lại có thể giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí cố định, linh hoạt xoay vòng vốn và ứng phó tốt hơn với biến động thị trường.

Theo ông Đoàn, mức doanh thu 10 tỷ đồng/năm là tương đối sát với thực tế, bao phủ nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ - những đối tượng dễ bị tổn thương trước các cú sốc kinh tế. Nếu chính sách được triển khai, doanh nghiệp có thể ưu tiên nguồn lực giữ lại để duy trì việc làm, thu nhập cho người lao động và từng bước đầu tư vào chuyển đổi số, phần mềm quản lý, chữ ký số, tiếp thị trực tuyến nhằm mở rộng khách hàng mà không làm tăng mạnh chi phí vận hành.

Tuy nhiên, ông Đoàn cho rằng hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc nhiều vào khâu thực thi. Doanh nghiệp nhỏ kỳ vọng việc áp dụng mức giảm thuế được tự động hóa trên hệ thống thuế điện tử, hồ sơ minh bạch và các thủ tục xác nhận được cắt giảm tối đa.

Về dài hạn, theo ông Đoàn, bên cạnh các gói hỗ trợ ngắn hạn, khu vực kinh tế tư nhân cần một hệ thống chính sách thuế đơn giản, đồng bộ và minh bạch, giảm sự chồng chéo giữa các sắc thuế. Đây là điều kiện để doanh nghiệp yên tâm kinh doanh, mạnh dạn mở rộng quy mô thay vì chỉ tập trung duy trì hoạt động./.

Thùy Dương – Hằng Hồng