Quốc hội thông qua Luật sửa đổi 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 24/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, với 93% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật có hiệu lực thi hành từ 01/01/2027.

10 luật được sửa đổi, bổ sung gồm: Luật Trồng trọt; Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Chăn nuôi; Luật Thú y; Luật Thủy sản; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Tài nguyên nước; Luật Thủy lợi; Luật Khí tượng thủy văn và Luật Đê điều.

Việc sửa đổi, bổ sung nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, luật hóa kịp thời các nghị quyết của Chính phủ, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý sau ngày 1/3/2027, đáp ứng yêu cầu tại Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội.

Luật được kỳ vọng góp phần tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị hành chính.

Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, Luật sửa đổi, bổ sung 8 luật, qua đó cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục hành chính và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh.

Về phân quyền thực hiện thủ tục hành chính, Luật sửa đổi, bổ sung 4 luật, phân quyền 24 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện.

Ngoài ra, Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định có liên quan nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong nội tại của các luật.

Tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, một số ý kiến đề nghị sửa đổi, bổ sung thêm các nội dung ngoài phạm vi Nghị quyết 66/2019/QH14 của Chính phủ.  Về vấn đề này, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu việc sửa đổi lần này tập trung luật hóa các nghị quyết của Chính phủ và chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, không làm phát sinh chính sách mới.

Chính phủ ghi nhận ý kiến của các đại biểu Quốc hội và sẽ chỉ đạo các cơ quan chủ trì soạn thảo tổng kết thực hiện, đánh giá tác động, tham vấn các chủ thể liên quan để đề xuất xử lý, sửa đổi toàn diện một số luật trong thời gian tới.

Liên quan đến đề nghị làm rõ cơ chế rà soát, loại bỏ danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, Phó Thủ tướng cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành thông tư quy định các trường hợp thuốc bảo vệ thực vật bị loại khỏi danh mục khi có bằng chứng khoa học cho thấy gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, vật nuôi, hệ sinh thái, môi trường hoặc bị cảnh báo bởi các tổ chức quốc tế.

Thực tế thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã loại bỏ nhiều hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật không đáp ứng quy định khỏi danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam. Hiện nay, một số hoạt chất khác trong danh mục cũng đang được rà soát, phối hợp nghiên cứu, thu thập thông tin để đề xuất loại bỏ trong thời gian tới.

Về đề nghị cân nhắc việc bỏ điều kiện buôn bán phân bón và giống cây trồng, Phó Thủ tướng cho biết, dù không còn quy định điều kiện sản xuất đối với giống cây trồng và phân bón, pháp luật về trồng trọt vẫn quy định đầy đủ nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh, buôn bán các mặt hàng này. Các hành vi sản xuất, kinh doanh giống cây trồng, phân bón giả, không đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật sẽ bị xử lý nghiêm.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát chất lượng giống cây trồng và phân bón nhập khẩu, lưu thông trên thị trường vẫn được thực hiện theo các quy định pháp luật có liên quan, như pháp luật về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa, pháp luật hành chính và pháp luật hình sự.

Việc Luật được thông qua, Đại biểu Nguyễn Như So (Đoàn Bắc Ninh) đánh giá, đây là bước đi cấp thiết để kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy chuyển đổi số. Việc sửa đổi luật nhằm chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ rủi ro, quán triệt nguyên tắc “một thủ tục - một đầu mối” và “dữ liệu chia sẻ một lần”. Qua đó, vừa tháo gỡ điểm nghẽn cho sản xuất, kinh doanh, vừa nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Đại biểu Trịnh Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng, việc cắt giảm nhiều điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính sẽ góp phần khơi thông nguồn lực phát triển, tạo hành lang pháp lý để kinh tế - xã hội vận hành thông thoáng hơn, hạn chế tình trạng ách tắc như trước đây.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan (Đoàn Hà Nội) đánh giá, điểm mới lớn nhất của dự thảo lần này không chỉ nằm ở việc cắt giảm một số thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh, mà quan trọng hơn là thay đổi phương thức quản lý nhà nước đối với ngành nông nghiệp.

Theo đó, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; từ cấp phép sang tăng cường trách nhiệm tự công bố, tự chịu trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; từ quản lý theo hồ sơ sang quản lý dựa trên rủi ro, dữ liệu và mức độ tuân thủ. Đây là hướng đi phù hợp với chủ trương cải cách hành chính, xu thế phát triển kinh tế tư nhân và thông lệ quốc tế.