Quy hoạch Khu kinh tế Ninh Cơ thành trung tâm kinh tế biển đa ngành

Đồ án Quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình đến năm 2050 với định hướng phát triển khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương và vùng đồng bằng sông Hồng vừa được Bộ Xây dựng thẩm định. Khu kinh tế Ninh Cơ, quy mô khoảng 13.950 ha, được định hướng phát triển thành trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics và đô thị dịch vụ của Ninh Bình.

Theo quy hoạch, Khu kinh tế Ninh Cơ được thành lập tại Quyết định số 88/QĐ-TTg ngày 14/1/2025 (Về việc thành lập Khu kinh tế Ninh Cơ, tỉnh Nam Định) với diện tích khoảng 13.950 ha. Phạm vi nghiên cứu quy hoạch còn mở rộng khoảng 16.000 ha mặt biển. Khu kinh tế nằm trên địa bàn xã Rạng Đông, xã Hải Thịnh, một phần xã Quỹ Nhất, xã Hải Xuân và vùng bãi bồi, mặt nước biển.

Mục tiêu đặt ra là xây dựng Ninh Cơ thành khu kinh tế ven biển hiện đại, đa ngành, đa chức năng, có hạ tầng đồng bộ và môi trường đầu tư thuận lợi. Khu vực được kỳ vọng trở thành trung tâm kinh tế biển, hỗ trợ và bổ sung chức năng cho các khu kinh tế ven biển khác, góp phần thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng sông Hồng và vành đai kinh tế vịnh Bắc Bộ.

Theo đơn vị tư vấn, quy hoạch xác định mô hình phát triển đô thị - công nghiệp - dịch vụ theo hướng xanh, thông minh; trong đó dịch vụ và logistics giữ vai trò quan trọng. 

Cấu trúc không gian được tổ chức theo ba trục kết nối gồm tỉnh lộ 490, cao tốc Cao Bồ - Ninh Cơ và đường ven biển; ba hành lang sinh thái gắn với du lịch, dịch vụ ven biển, sông Ninh Cơ và sông Đáy.

Ba trung tâm động lực được xác định gồm trung tâm khu kinh tế tại cửa sông Ninh Cơ, trung tâm khu công nghiệp cảng biển và trung tâm đô thị dịch vụ, đổi mới sáng tạo.

Trên cơ sở đó, khu kinh tế được chia thành ba phân vùng: khu đô thị dịch vụ, du lịch; khu đô thị dịch vụ hỗ trợ công nghiệp; khu công nghiệp, đô thị và dịch vụ cảng biển.

Định hướng này được xây dựng trong bối cảnh tỉnh Ninh Bình mới hình thành sau khi hợp nhất 3 địa phương Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định từ ngày 1/7/2025. Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn, sự thay đổi về địa giới hành chính tác động lớn đến cấu trúc không gian và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, đòi hỏi phải xác định lại các chức năng và định hướng phát triển phù hợp.

Khu kinh tế Ninh Cơ được xác định là một trong những khu vực trọng điểm, có khả năng tạo đột phá về hạ tầng và kinh tế cho địa phương trong giai đoạn tới.

Dù cơ bản thống nhất với định hướng của đồ án, các chuyên gia và thành viên hội đồng thẩm định cho rằng quy hoạch cần tiếp tục rà soát để nâng cao chất lượng và tính khả thi cũng như thu hút đầu tư.

Ông Vũ Anh Tú - Phó vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng) đánh giá, đồ án đã xác lập định hướng phát triển đa ngành, gắn kết công nghiệp, đô thị, dịch vụ và du lịch. Tuy nhiên, việc triển khai cần đáp ứng các yêu cầu về hạ tầng chiến lược, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

TS.KTS Nguyễn Xuân Hinh, nguyên Trưởng khoa Quy hoạch đô thị và nông thôn (Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội) nhận xét, cần làm rõ hơn lợi thế đặc trưng để hình thành khu kinh tế biển, đặc biệt là khả năng phát triển cảng biển bên cạnh các kết nối giao thông đường thủy nội địa, đường bộ và hàng không. Bởi cảng biển là điều kiện quyết định đối với việc hình thành khu kinh tế biển.

Cùng đó, đơn vị tư vấn cũng cần rà soát, bổ sung các sơ đồ, bản vẽ để bảo đảm thống nhất với thuyết minh, trong đó có định hướng phát triển hạ tầng kinh tế và các công trình hạ tầng xã hội.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn khẳng định, đồ án bước đầu đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ quy hoạch, song vẫn còn những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Các ý kiến của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và những bộ, ngành liên quan cần được xem xét đầy đủ trong quá trình chỉnh sửa.ư; cần  rà soát cơ sở pháp lý, đặt Khu kinh tế Ninh Cơ trong mối quan hệ phát triển của toàn vùng, đồng thời đánh giá kỹ khả năng kết nối giao thông và những khó khăn về địa hình, địa chất.

Quy hoạch cũng cần giải quyết đồng bộ các vấn đề liên kết vùng, định hướng phát triển kinh tế, đô thị và khả năng thích ứng trước những biến động trong tương lai.

Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, việc nghiên cứu toàn diện, kỹ lưỡng là điều kiện để xây dựng đồ án có hiệu quả, tăng khả năng thu hút đầu tư và phát huy vai trò động lực phát triển của khu kinh tế.