Hà Nội xem xét tình hình phát triển nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư

Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội yêu cầu tạm dừng xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án nhà ở xã hội mới, trừ một số trường hợp cụ thể, trong thời gian chờ điều chỉnh Kế hoạch phát triển nhà ở của thành phố. Đồng thời, ưu tiên khai thác quỹ đất sẵn có, nhất là các khu đất sạch đã được đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nhằm đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí nguồn lực.

Nội dung trên được nêu tại Thông báo số 816-TB/TU của Thành ủy Hà Nội về kết luận của Ban Thường vụ Thành ủy tại Hội nghị ngày 14/10/2026, xem xét tình hình phát triển nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư và công tác chuẩn bị quỹ đất, quỹ nhà tái định cư phục vụ các dự án trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030.

Theo đó, Ban Thường vụ Thành ủy thống nhất chủ trương phát triển nhà ở xã hội phải được xem xét trong tổng thể Kế hoạch phát triển nhà ở và các quy hoạch có liên quan của thành phố, bảo đảm đồng bộ với định hướng phát triển đô thị, phù hợp nhu cầu thực tế, khả năng cân đối nguồn lực và điều kiện tổ chức thực hiện. Việc sử dụng quỹ đất phải hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải, manh mún, gây lãng phí; đồng thời tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình triển khai.

Ban Thường vụ Thành ủy giao Đảng ủy UBND thành phố lãnh đạo, chỉ đạo UBND thành phố và các cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát tổng thể tình hình triển khai các dự án nhà ở xã hội, quỹ đất phát triển nhà ở xã hội cùng các quy hoạch, kế hoạch liên quan. Trên cơ sở đó, thực hiện điều chỉnh Kế hoạch phát triển nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội, phù hợp chỉ đạo của Chính phủ, tình hình thực tiễn, định hướng phát triển đô thị và khả năng cân đối nguồn lực ngân sách thành phố.

Việc điều chỉnh kế hoạch phải hoàn thành trước ngày 30/11/2026, xác định rõ danh mục dự án, quỹ đất, nguồn lực và lộ trình triển khai theo thứ tự ưu tiên.

Đáng chú ý, Ban Thường vụ Thành ủy xác định ba hướng phát triển nhà ở xã hội theo thứ tự ưu tiên. Trước hết, tập trung khai thác quỹ đất đã được các chủ đầu tư xây dựng khu đô thị, khu nhà ở bàn giao hoặc sẽ bàn giao cho thành phố theo quy định để phát triển nhà ở xã hội. Trong đó, ưu tiên các khu đất sạch, đã được đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, đủ điều kiện triển khai ngay, nhằm sớm tạo thêm nguồn cung nhà ở xã hội phục vụ nhu cầu của người dân.

Hướng ưu tiên tiếp theo là phát triển nhà ở xã hội trong các khu đô thị đa mục tiêu, gắn với việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng các khu đô thị phục vụ tái định cư và các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Việc phát triển nhà ở xã hội phải kết hợp hài hòa với tổ chức không gian đô thị, bảo đảm khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng.

Đối với các dự án nhà ở xã hội tập trung phát triển mới, ngoài quỹ đất được bàn giao từ các khu đô thị, khu nhà ở và ngoài các khu đô thị đa mục tiêu, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu phải phù hợp quy hoạch, nhu cầu thực tế và khả năng thực hiện. Thành phố hạn chế tối đa việc chấp thuận các dự án nhỏ lẻ, manh mún, thiếu đồng bộ về quy hoạch và hạ tầng.

Trong thời gian chưa ban hành Kế hoạch phát triển nhà ở, nhà ở xã hội sửa đổi, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu tạm dừng việc xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án nhà ở xã hội mới. Việc tạm dừng không áp dụng đối với các dự án đã được Ban Thường vụ Thành ủy đồng ý chủ trương cho phép triển khai và các dự án thuộc hai hướng ưu tiên đầu tiên nêu trên.

Cùng với việc rà soát phát triển nhà ở xã hội, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội xác định chuẩn bị, phát triển quỹ đất, quỹ nhà tái định cư là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ giải phóng mặt bằng và triển khai các công trình, dự án, nhất là những dự án trọng điểm của thành phố.

Theo đó, việc chuẩn bị, bố trí tái định cư phải đi trước một bước, được tính toán đồng bộ ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, gắn với kế hoạch thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng. Nơi ở mới phải bảo đảm điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các dịch vụ thiết yếu phục vụ người dân.

Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng thiếu quỹ nhà tái định cư làm chậm tiến độ dự án, kéo dài thời gian tạm cư, phát sinh chi phí ngân sách và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Đồng thời, không để quỹ đất, quỹ nhà đã đầu tư chậm đưa vào sử dụng, gây lãng phí nguồn lực.

Để thực hiện nhiệm vụ này, thành phố phải rà soát, đánh giá toàn diện và dự báo sát nhu cầu tái định cư theo từng dự án, địa bàn, khu vực và giai đoạn. Việc rà soát cần gắn với các phương án phát triển không gian Thủ đô, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, kế hoạch phát triển đô thị và tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo.

Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu khai thác hiệu quả quỹ đất, quỹ nhà hiện có; thống kê, phân loại đầy đủ quỹ đất sạch, quỹ đất đã được quy hoạch, quỹ đất và quỹ nhà đã tiếp nhận hoặc dự kiến tiếp nhận bàn giao từ các chủ đầu tư, các dự án nhà tái định cư đã hoàn thành, đang triển khai và quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước.

Trên cơ sở đánh giá hiện trạng, tình trạng pháp lý, điều kiện hạ tầng và khả năng sử dụng, thành phố nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh, chuyển đổi công năng đối với những quỹ đất, quỹ nhà phù hợp, kể cả một số quỹ đất, quỹ nhà ở xã hội, nhằm bổ sung nguồn cung tái định cư khi cần thiết. Việc chuyển đổi phải phù hợp quy hoạch, nhu cầu thực tế và đúng quy định của pháp luật.

Thành phố ưu tiên tập trung nguồn lực, bố trí đủ quỹ nhà tái định cư đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong giai đoạn 2026 - 2027, nhất là đối với các dự án trọng điểm có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn. Đồng thời, xây dựng phương án cân đối, điều tiết quỹ nhà giữa các địa bàn nhằm khắc phục tình trạng nơi thiếu, nơi thừa, sử dụng kém hiệu quả.

Đặc biệt, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu khẩn trương xây dựng, ban hành Kế hoạch tổng thể phát triển quỹ đất, quỹ nhà tái định cư giai đoạn 2026 - 2030, hoàn thành trước ngày 31/10/2026. Kế hoạch phải xác định rõ nhu cầu, khả năng đáp ứng theo từng giai đoạn; danh mục, vị trí, quy mô các quỹ đất, quỹ nhà hiện có và dự kiến phát triển; phương án khai thác, chuyển đổi công năng, đầu tư bổ sung; thứ tự ưu tiên, nguồn lực, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Cùng với đó, thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung và hệ thống theo dõi, điều hành quỹ đất, quỹ nhà tái định cư thống nhất trên địa bàn thành phố. Hệ thống phải cập nhật thường xuyên thông tin về vị trí, quy mô, tình trạng pháp lý, hiện trạng sử dụng, tiến độ đầu tư và khả năng bố trí của từng quỹ đất, quỹ nhà, phục vụ công tác dự báo, cân đối cung - cầu, điều tiết và phân bổ quỹ nhà tái định cư.

Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ về phát triển quỹ đất, quỹ nhà tái định cư trong tháng 12/2026./.