Ra mắt Chi hội Chè Shan Tuyết vùng núi cao Việt Nam

Đây là tổ chức nghề nghiệp chuyên trách về chè Shan tuyết vùng núi cao, quy tụ doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, các nhà khoa học và những người làm chè tại nhiều vùng nguyên liệu như Lào Cai, Sơn La, Lai Châu, Tuyên Quang...

Chi hội được thành lập theo Quyết định số 53/QĐ-HHC của Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam Hoàng Vĩnh Long, với định hướng tăng cường liên kết sản xuất, chuẩn hóa chất lượng, nâng giá trị sản phẩm và bảo tồn các vùng chè Shan tuyết cổ thụ.

Theo các đại biểu, Việt Nam hiện có gần 20.000 ha chè Shan tuyết vùng núi cao, trong đó khoảng 15.000 ha gắn với các vùng chè cổ thụ. Nhiều diện tích nằm ở độ cao lớn, gắn với đời sống, văn hóa và sinh kế của đồng bào các dân tộc Mông, Dao, Tày.

Tuy nhiên, giá trị kinh tế của sản phẩm chè Shan tuyết chưa tương xứng với tiềm năng. Việc sản xuất còn phân tán, quy mô nhỏ, liên kết giữa các vùng nguyên liệu và cơ sở chế biến hạn chế. Một lượng lớn sản phẩm vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu với giá khoảng 1,7-2 USD/kg, trong khi giá trị của các sản phẩm chè chế biến sâu, có thương hiệu và truy xuất nguồn gốc có thể cao hơn đáng kể.

Phát biểu tại lễ ra mắt, Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam Hoàng Vĩnh Long cho rằng việc tập hợp các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất vào một tổ chức chung sẽ tạo điều kiện tăng sức mạnh liên kết, nâng cao tiếng nói của ngành hàng và thuận lợi hơn trong đề xuất cơ chế, chính sách hỗ trợ.

Chi hội cũng định hướng quản trị và khai thác nhãn hiệu tập thể “Snow Shan” đã được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, qua đó góp phần chuẩn hóa sản phẩm, kiểm soát việc sử dụng thương hiệu và hạn chế hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc.

Chủ tịch lâm thời Chi hội Phạm Vũ Khánh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Trà và Đặc sản Tây Bắc, Giám đốc Hợp tác xã Chè Sùng Đô, cho biết mỗi vùng chè có những đặc điểm riêng về điều kiện tự nhiên và chất lượng sản phẩm. Việc liên kết các vùng nguyên liệu sẽ tạo cơ sở xây dựng bộ sản phẩm chè Shan tuyết có đặc trưng riêng, từng bước nâng cao vị thế chè Việt Nam.

Theo ông Phạm Vũ Khánh, Chi hội xác định 4 giá trị hoạt động gồm “Văn hóa - Đạo đức - Kết nối - Tiêu chuẩn”, trong đó chú trọng hài hòa giữa phát triển sản phẩm, bảo tồn rừng chè cổ thụ và nâng cao sinh kế cho người dân vùng nguyên liệu.

Từ thực tế sản xuất tại Hoàng Su Phì, ông Lý Chòi Nhàn, Phó Chủ tịch lâm thời Chi hội, cho biết địa phương có trên 4.600 ha chè Shan tuyết nhưng giá trị thu được còn hạn chế do phần lớn sản phẩm tiêu thụ ở dạng thô. Vì vậy, việc xây dựng tiêu chuẩn, kiểm soát chất lượng và nâng cao giá trị sản phẩm cần được triển khai đồng bộ từ vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ.

Trong thời gian tới, Chi hội dự kiến phối hợp với các nhà khoa học xây dựng tiêu chuẩn đối với chè Shan tuyết cổ thụ và chè Shan tuyết vùng núi cao; tăng cường mã hóa vùng trồng, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR; triển khai quy chế sử dụng nhãn hiệu tập thể “Snow Shan” và thúc đẩy liên kết giữa sản xuất chè với bảo tồn rừng, phát triển du lịch văn hóa, trải nghiệm.

Chi hội đặt mục tiêu hoàn thiện các công việc chuẩn bị cho Đại hội lần thứ nhất chậm nhất ngày 30/10/2026, hướng tới hình thành mạng lưới liên kết rộng hơn giữa các vùng chè Shan tuyết, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị kinh tế và giá trị văn hóa của sản phẩm.

Việc thành lập Chi hội Chè Shan Tuyết vùng núi cao Việt Nam được kỳ vọng tạo thêm đầu mối liên kết cho các vùng chè đặc sản, từng bước chuyển từ sản xuất và tiêu thụ riêng lẻ sang hợp tác theo chuỗi, đồng thời gắn phát triển thương hiệu với bảo tồn những vùng chè cổ thụ.