Ra mắt Nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp

Đây là sự kiện kinh tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Việt Nam trong việc chủ động hiện thực hóa đường lối đối ngoại của Đảng và chính sách hội nhập quốc tế của Nhà nước. Sự kiện nhằm đưa mối quan hệ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp bước sang giai đoạn thực chất, hiệu quả, bình đẳng và cùng có lợi giữa các quốc gia thuộc phương Nam.

Đến tham dự chương trình có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn, cùng các đại diện lãnh đạo từ các bộ, ban, ngành Trung ương, các địa phương, các Đại sứ, đại diện tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh, việc thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp là một quyết định kịp thời nhằm tạo lập cơ chế điều phối thống nhất, tăng cường kết nối liên ngành và huy động tối đa nguồn lực. Nhóm công tác không chỉ thực hiện vai trò điều phối kỹ thuật đơn thuần mà phải là đầu mối kết nối chính sách, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế để thúc đẩy các dự án cụ thể.

Thứ trưởng Hoàng Trung đã chỉ đạo Nhóm công tác tập trung triển khai năm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Đó là khẩn trương hoàn thiện Kế hoạch hành động, xác định rõ lộ trình, mục tiêu và cơ chế phối hợp; xây dựng danh mục các sáng kiến hợp tác ưu tiên trong những lĩnh vực thế mạnh của Việt Nam mà bạn có nhu cầu như lúa gạo, chăn nuôi, thủy sản, nông nghiệp xanh và tuần hoàn; ưu tiên thúc đẩy một số mô hình hợp tác thí điểm có tính khả thi cao để tổng kết, hoàn thiện và nhân rộng; chủ động làm việc với các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, ngân hàng phát triển để huy động đa dạng nguồn lực tài chính; thiết lập mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp trong và ngoài nước nhằm duy trì cơ chế chia sẻ thông tin thường niên.

Bày tỏ quan điểm đồng hành, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn đánh giá cao sáng kiến đầy ý nghĩa của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Thứ trưởng Lê Anh Tuấn khẳng định, Việt Nam và các quốc gia châu Phi luôn chia sẻ mối quan hệ gắn bó lịch sử sâu sắc và khát vọng chung về tự chủ, phát triển. Nông nghiệp luôn giữ vị trí trung tâm, nhận được sự kỳ vọng rất lớn từ lãnh đạo và nhân dân hai bên.

Để Nhóm công tác vận hành hiệu quả, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, ngành ngoại giao sẽ tích cực góp phần kiến tạo môi trường chính trị thuận lợi, làm sâu sắc hơn sự tin cậy chính trị và nâng cao nhận thức của các địa phương, doanh nghiệp về tiềm năng hợp tác Nam – Nam. Bộ Ngoại giao sẽ đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển dự án, chuyển giao công nghệ tại châu Phi, đồng thời vận động nguồn lực triển khai dự án theo mô hình ba bên, bốn bên hoặc đối tác công tư (PPP); thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác rộng mở cho Nhóm công tác để tìm kiếm các giải pháp, cơ hội mới hỗ trợ bạn phát triển nông nghiệp.

Trong báo cáo đề dẫn của mình, ông Phạm Ngọc Mậu, Trưởng Nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp đã thẳng thắn chỉ ra các hoạt động hợp tác trước đây dù có hiệu quả nhưng còn phân tán, phụ thuộc vào từng chương trình riêng lẻ và thiếu cơ chế kết nối thường xuyên. Do đó, Nhóm công tác ra đời theo Quyết định ngày 16/9/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính là bước đi chiến lược để chuyển từ hợp tác đơn lẻ sang cơ chế phối hợp có tổ chức, có trách nhiệm theo dõi kết quả thực địa.

Ông Phạm Ngọc Mậu khẳng định Nhóm công tác sẽ thực hiện bốn vai trò chính: đầu mối kết nối chính sách; nền tảng kết nối tri thức, chuyên gia; cầu nối giữa hợp tác công và khu vực tư nhân; và kênh vận động các sáng kiến ba bên. Định hướng trọng tâm sắp tới của Nhóm là nhanh chóng hình thành mạng lưới chuyên gia thực địa bao gồm các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp; đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị nông sản tại châu Phi từ cung ứng vật tư, giống, thiết bị đến logistics và chế biến sâu.

Đóng góp tiếng nói chuyên môn quan trọng vào sự kiện, ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khẳng, định hệ thống khuyến nông chính là một trong những trụ cột quyết định sự thành công của nông nghiệp Việt Nam trong việc đưa các tiến bộ kỹ thuật từ phòng thí nghiệm ra đến ruộng đồng.

Ông Lê Quốc Thanh nhấn mạnh, để các mô hình hợp tác tại châu Phi đạt hiệu quả bền vững, việc đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ và xây dựng hệ thống tài liệu hướng dẫn kỹ thuật dễ hiểu, dễ áp dụng, phù hợp với trình độ canh tác của nông dân địa phương là yếu tố sống còn. Trung tâm sẽ chủ động phối hợp chặt chẽ với Nhóm công tác để cử các chuyên gia khuyến nông giàu kinh nghiệm thực địa tham gia vào các mô hình thí điểm lúa gạo, chăn nuôi và thủy sản tại các nước tiếp nhận.

Bối cảnh thế giới hiện nay đang ghi nhận những biến động rất nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Những cuộc cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn cùng các xung đột chính trị gay gắt tại nhiều khu vực đã và đang làm đứt gãy các chuỗi cung ứng toàn cầu. Hệ quả là giá cả lương thực, năng lượng, vật tư đầu vào của ngành nông nghiệp bị biến động, đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực toàn cầu và sự phát triển ổn định của nhiều quốc gia. Bên cạnh đó, các thách thức về biến đổi khí hậu diễn biến gay gắt, thiên tai cực đoan, hạn hán, suy thoái đất, khan hiếm nguồn nước và dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi. Thực tế này đặt áp lực đè nặng lên sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân, đặc biệt là tại các nước đang phát triển.

Trước bối cảnh đó, việc thắt chặt hợp tác quốc tế thông qua cơ chế Nam – Nam trở thành một yêu cầu cấp thiết để các quốc gia cùng chia sẻ tri thức, chuyển giao công nghệ phù hợp và nâng cao năng lực ứng phó. Hợp tác Nam – Nam không phải là sự hỗ trợ mang tính một chiều, mà là một quá trình chia sẻ bình đẳng các mô hình thực tiễn tốt nhất giữa các quốc gia có sự tương đồng về điều kiện tự nhiên và trình độ sản xuất.

Cuộc họp thúc đẩy phát triển hợp tác nông nghiệp Việt Nam – châu Phi và Lễ ra mắt Nhóm công tác Hợp tác Nam – Nam trong nông nghiệp đã khép lại với sự đồng thuận cao từ tất cả các bên tham gia. Việc kết hợp chặt chẽ giữa định hướng chính sách, kế hoạch hành động chi tiết của Nhóm, cùng giải pháp thực thi trực tiếp trên thực địa của các đơn vị chuyên môn như Trung tâm Khuyến nông Quốc gia sẽ tạo nên một xung lực mới. Cơ chế điều phối đồng bộ này được kỳ vọng sẽ phá vỡ mọi điểm nghẽn trước đây, đưa hợp tác nông nghiệp phương Nam phát triển bứt phá, đóng góp thực chất vào việc đảm bảo an ninh lương thực và sự hưng thịnh của các quốc gia đang phát triển.