Sai phạm tại các dự án cải tạo, xây dựng trường học huyện Gia Lâm

Thời gian qua, TTXVN đã phản ánh nhiều bài viết về tình trạng vi phạm trong quản lý đầu tư xây dựng các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Thực trạng này đã được các cơ quan chức năng của thành phố thanh, kiểm tra và đã có kết luận, kiến nghị, xử lý nghiêm theo đúng quy định pháp luật.

Tuy nhiên, một số địa phương vẫn buông lỏng quản lý trong lĩnh vực này, dẫn đến việc công trình khi đưa vào sử dụng không đảm bảo chất lượng.

Có dấu hiệu buông lỏng quản lý?

Điển hình là 3 dự án cải tạo, xây dựng trường học trên địa bàn huyện Gia Lâm với tổng vốn đầu tư trên 50 tỷ đồng, nhưng sau khi hoàn thành đưa vào sử dụng đã lộ rõ nhiều sai phạm trong công tác quản lý đầu tư xây dựng, cũng như chất lượng công trình.

Cụ thể, 3 dự án gồm: xây dựng 15 nhóm lớp học trường Mầm non Đông Dư; xây dựng 15 phòng học, các hạng mục phụ trợ trường Tiểu học Kim Sơn và xây dựng phòng hiệu bộ, chức năng trường Trung học cơ sở Cổ Bi.

Theo kết luận của Đoàn Thanh tra (Sở Xây dựng Hà Nội) cả 3 dự án này đều có những vi phạm chung trong việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình; lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, tổng dự toán.

Theo đó, đối với dự án trường Mầm non Đông Dư và dự án trường Trung học cơ sở Cổ Bi, Chủ đầu tư là UBND huyện Gia Lâm đã không thẩm định tổng mức đầu tư trước khi phê duyệt dự án, phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật theo quy định. Nội dung phê duyệt dự án, báo cáo kinh tế kỹ thuật không đầy đủ nội dung (không phê duyệt thời gian, tiến độ thực hiện dự án).

Việc này vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 6, Nghị định 112/2009/NĐ-CP ngày 14/12/2009; khoản 4 Điều 12, Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ; điểm e khoản 1 Điều 3, Thông tư 03/2009/TT-BXD ngày 26/3/2009 của Bộ Xây dựng.

Ngoài ra, hợp đồng ký kết có nội dung không đầy đủ như: không quy định hình thức hợp đồng; không nêu tên nhà thầu đứng đầu liên danh; không ấn định mốc hoàn thành bàn giao công trình. Vi phạm quy định tại khoản 5 Điều 47, Luật Đấu thầu 2005; khoản 3 Điều 8, khoản 3 Điều 14, Nghị định 48/2010/NĐ-CP ngày 07/5/2010 của Chính phủ.

Đáng chú ý, tại dự án trường Mầm non Đông Dư, các hạng mục phòng chống mối; trạm biến áp đã được phê duyệt trong quyết định phê duyệt dự án nhưng Ban quản lý dự án đã không thực hiện khi không có văn bản chấp thuận của cấp có thẩm quyền. Vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 34, Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ.

Còn tại dự án trường Trung học cơ sở Cổ Bi, Chủ đầu tư không bàn giao cho đơn vị quản lý sử dụng dự án các tài liệu: quy trình bảo trì; hồ sơ thiết kế, bản vẽ hoàn công. Vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 23, Thông tư 10/2013/TT-BXD ngày 25/7/2013 của Bộ Xây dựng.

Cũng theo kết luận của Đoàn thanh tra, dự án trường Tiểu học Kim Sơn với quy mô xây dựng 15 phòng học và các hạng mục phụ trợ (phá dỡ nhà để xe, nhà học 2 tầng, nhà thường trực cũ, cổng, tường rào, nhà cầu, nhà vệ sinh giáo viên; xây mới nhà học 3 tầng, 2 nhà để xe, nhà thường trực, bể nước ngầm, trạm bơm, rãnh thoát nước; tôn nền sân bê tông; cải tạo và xây mới tường rào, cổng…) cũng xảy ra nhiều sai phạm.

Chủ đầu tư đã không lập và phê duyệt nhiệm vụ khảo sát điều chỉnh (Hợp đồng số 24A/2013/HĐ-XD ngày 24/7/2013) vi phạm quy định khoản 2 Điều 13 Nghị định số 15/2013/NĐ-CP ngày 06/2/2013 của Chính phủ.

Ban Quản lý dự án không tổ chức thực hiện gói thầu số 4 (Chứng nhận đảm bảo An toàn Chất lượng và phù hợp chất lượng công trình xây dựng) và Gói thầu số 7 (Tư vấn kiểm toán theo kế hoạch đấu thầu đã được phê duyệt) vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 34, Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ.

Ngoài ra, các dự án không đăng ký Bản cam kết bảo vệ môi trường, vi phạm quy định tại khoản 4 Điều 31, Nghị định 29/2011/NĐ-CP ngày 18/4/2011 của Chính phủ quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, kết luận thanh tra ghi rõ: Ban Quản lý Dự án với nhiệm vụ được UBND huyện giao, song trong quá trình thực hiện dự án, Ban Quản lý Dự án chưa thực hiện hết trách nhiệm theo đúng quy định của pháp luật. Việc để xảy ra các sai phạm trên, trách nhiệm chính thuộc về Ban Quản lý Dự án và các phòng ban có liên quan (Phòng Tài chính - Kế hoạch trong việc không thẩm định tổng mức đầu tư theo quy định).

Sai phạm chồng sai phạm

Từ công tác quản lý đầu tư xây dựng của Chủ đầu tư là UBND huyện Gia Lâm không sâu sát đã dẫn đến hiệu ứng "domino" sai phạm khi thi công cũng như khi hoàn thành đưa vào sử dụng các công trình này. Theo ghi nhận, năng lực của các nhà thầu và các cá nhân thực hiện tại các dự án cũng lộ rõ nhiều yếu kém và sai phạm.

Cụ thể, Thanh tra Xây dựng thành phố Hà Nội chỉ rõ: Nhà thầu thi công tại cả 3 dự án (Công ty cổ phần Xây dựng và Phát triển công nghệ; Liên danh Công ty cổ phần Xây dựng Toàn Thắng và Công ty cổ phần Tư vấn và Xây dựng Long Quang; Liên danh Công ty TNHH Đầu tư sản xuất và Xây dựng Trường Xuân và Công ty TNHH Xây dựng Việt Thành) đều bố trí cán bộ không phù hợp với hồ sơ dự thầu và Hợp đồng giao nhận thầu.

Vi phạm quy định tại khoản 3 Điều 25, Nghị định số 15/2013/NĐ-CP ngày 06/2/2013 của Chính phủ (đối với Trường tiểu học Kim Sơn); Vi phạm quy định điểm a khoản 2, Điều 76 Luật Xây dựng số: 16/2003/QH11 ngày 26/11/2003; điểm a, c, d khoản 1, Điều 42 Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005 (đối với trường Trung học cơ sở Cổ Bi và trường Mầm non Đông Dư).

Đặc biệt, việc bố trí cán bộ thực hiện dự án của các nhà thầu không phù hợp theo hồ sơ dự thầu và Hợp đồng đã ký kết, không có sự chấp thuận của chủ đầu tư, trách nhiệm thuộc Ban quản lý dự án mà trực tiếp là nhà thầu tư vấn giám sát và các nhà thầu thi công xây dựng.

Thêm vào đó, hầu hết các nhà thầu đều vi phạm về các nội dung như: nhật ký thi công, nội dung một số biên bản nghiệm thu, bản vẽ hoàn công chưa đảm bảo theo quy định, thiếu chứng chỉ xuất xứ, chất lượng một số vật liệu, một số kết quả thí nghiệm, biên bản nghiệm thu chưa hợp lệ do thiếu số lượng tổ mẫu, thiếu kết quả thí nghiệm hoặc do ngày nghiệm thu trước ngày có kết quả thí nghiệm, thiếu biên bản nghiệm thu công việc...

Vi phạm điểm b khoản 1 Điều 19, Nghị định số 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ; khoản 6 Điều 25, Nghị định số 15/2013/NĐ-CP ngày 06/02/2013 của Chính phủ.

Ví dụ điển hình là việc Ban Quản lý Dự án huyện Gia Lâm đã nghiệm thu hoàn thành công trình xây dựng bàn giao đưa vào sử dụng dự án Trường Tiểu học Kim Sơn và Trường Trung học cơ sở Cổ Bi khi không có văn bản nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của cơ quan cảnh sát PCCC.

Vi phạm điểm e, khoản 1; điểm d khoản 2 Điều 26, Nghị định 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ và điểm đ, khoản 1; điểm d khoản 2 Điều 22, Thông tư số 10/2013-TT-BXD ngày 25/7/2013 của Bộ Xây dựng.

Thậm chí việc thanh quyết toán công trình còn chênh lệch khối lượng thực tế so với bản vẽ hoàn công, nhà thầu tư vấn giám sát chưa thực hiện hết trách nhiệm theo Hợp đồng kinh tế đã ký kết với chủ đầu tư.

Trước những sai phạm nêu trên, Thanh tra Xây dựng thành phố Hà Nội đã lập biên bản vi phạm hành chính và ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các nhà thầu theo đúng quy định pháp luật.

Đồng thời, yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo Ban Quản lý Dự án nghiêm túc kiểm điểm trách nhiệm đối với các bộ phận, cá nhân có liên quan thuộc Ban Quản lý Dự án; các phòng chuyên môn giúp việc của chủ đầu tư trong việc để xảy ra các sai phạm nêu trên; kiến nghị thu hồi giá trị quyết toán không đúng quy định gần 200 triệu đồng, tránh thất thoát ngân sách./.