Sản lượng khí đốt Iraq giảm mạnh, lãng phí lớn do thiếu hạ tầng

Sản lượng khí đốt của Iraq, đặc biệt là ở khu vực miền Nam nước này, đang suy giảm đáng kể trong bối cảnh diễn biến căng thẳng khu vực và gián đoạn xuất khẩu dầu, qua đó tác động trực tiếp đến hệ thống năng lượng vốn phụ thuộc lớn vào dầu mỏ.

Theo Công ty Khí miền Nam (SGC), sản lượng khí thô của Iraq đã giảm từ 1,2 tỷ feet khối tiêu chuẩn/ngày (khoảng 34 triệu mét khối) trước khủng hoảng xuống còn khoảng 400 triệu feet khối/ngày, do sản lượng dầu suy giảm. Mức sụt giảm này kéo theo sự suy giảm của khí khô, khí hóa lỏng (LPG) và khí ngưng tụ (condensate), ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các nhà máy điện. Trong thời gian qua, do thiếu hụt nguồn cung, Bộ Dầu mỏ Iraq đã phải sử dụng các nhiên liệu thay thế như dầu diesel và dầu thô để duy trì phát điện và đáp ứng nhu cầu trong nước.

Tuy nhiên, vấn đề lớn hơn của Iraq không chỉ nằm ở suy giảm sản lượng, mà còn ở tình trạng lãng phí tài nguyên. Theo các báo cáo quốc tế, Iraq hiện là một trong những quốc gia đốt bỏ khí (flaring) lớn nhất thế giới, thường xuyên đứng trong top 3 toàn cầu, chỉ sau Nga và Iran. Mỗi năm, nước này đốt bỏ khoảng 17–18 tỷ m³ khí đồng hành do thiếu hạ tầng thu gom và xử lý. Khối lượng khí bị đốt này tương đương gần toàn bộ nhu cầu tiêu thụ khí trong nước và có thể tạo ra khoảng 150–180 tỷ kWh điện mỗi năm. Tính trung bình, lượng điện này đủ cung cấp cho khoảng 50–60 triệu hộ gia đình trong một năm.

Các chuyên gia cho rằng nếu Iraq đầu tư đầy đủ vào hệ thống thu gom và xử lý khí, nước này có thể tăng sản lượng khí lên gấp 2–3 lần hiện nay, đồng thời giảm đáng kể tình trạng thiếu điện và phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

Xét trên bình diện quốc tế, sản lượng khí đốt của Iraq hiện vẫn ở mức thấp. Sản lượng của nước này chỉ vào khoảng 10–12 tỷ m³ mỗi năm, chiếm chưa tới 0,3% toàn cầu, thấp hơn rất nhiều so với các quốc gia hàng đầu như Mỹ (hơn 1.000 tỷ m³/năm), Nga (khoảng 650 tỷ m³), Iran (khoảng 260 tỷ m³) hay Qatar (khoảng 170 tỷ m³).

Với trữ lượng khí đáng kể, Iraq có tiềm năng trở thành một nhà sản xuất lớn trong khu vực. Tuy nhiên, để hiện thực hóa điều này, nước này cần đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng khí đốt, giảm đốt bỏ khí và cải thiện hiệu quả quản lý ngành năng lượng.