Sepon Group ký thỏa thuận liên kết thu mua hạt trẩu tại Quảng Trị

Chiều 7/9, tại xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị, Công ty cổ phần Tổng công ty Thương mại Quảng Trị (Sepon Group) đã ký kết thỏa thuận liên kết thu mua hạt trẩu với cộng đồng địa phương, nhằm xây dựng chuỗi giá trị trẩu bền vững tại vùng Trường Sơn. Hoạt động được Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) hỗ trợ kết nối hướng tới tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm từ cây trẩu, tăng thu nhập cho người dân và thúc đẩy bảo vệ rừng.

Theo đó, Sepon Group đã ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển chuỗi giá trị hạt trẩu với đại diện các thôn của xã Hướng Phùng và Hướng Lập, gồm thôn Mã Lai Pun (cũ), thôn Cợp, thôn Hướng Linh và thôn Trăng Tà Puồng (cũ). Năm 2026, khoảng 500 hộ dân tham gia ký kết thỏa thuận sẽ cho sản lượng khoảng 300 tấn hạt trẩu.

Trong năm nay, thị trường xuất khẩu cũng được kỳ vọng không chỉ duy trì với doanh nghiệp từ Trung Quốc, Ấn Độ và mà còn một số quốc gia khác. Thỏa thuận hợp tác năm 2026, hướng tới xây dựng mối liên kết ổn định và có tổ chức hơn giữa doanh nghiệp và cộng đồng. Đặc biệt, một điểm mới đáng chú ý trong thỏa thuận ký kết năm 2026 là điều khoản bảo vệ rừng và đa dạng sinh học. Cụ thể, người dân cam kết thu lượm hạt đúng kỹ thuật, bảo vệ cây trẩu mẹ, không chặt phá rừng tự nhiên, không săn bắt động vật hoang dã và không gây tổn hại đến hệ sinh thái.

Chủ tịch Hội đồng quản trị Sepon Group Hồ Xuân Hiếu chia sẻ, với Sepon Group, liên kết thu mua hạt trẩu không đơn thuần là một hoạt động thương mại, mà là bước đầu cùng cộng đồng xây dựng một chuỗi giá trị ổn định, trong đó người dân có đầu ra cho sản phẩm, doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu bền vững và qua đó rừng được bảo vệ tốt hơn. Sepon Group mong muốn mối liên kết này sẽ ngày càng được mở rộng, để mỗi hạt trẩu thu lượm từ rừng không chỉ tạo thêm thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ lại những giá trị lâu dài của rừng Trường Sơn.

Ông Nguyễn Nhật An, Quản lý Dự án, WWF-Việt Nam cho biết, muốn người dân cùng tham gia bảo vệ rừng một cách lâu dài, trước hết phải để họ nhìn thấy giá trị của việc giữ rừng đối với chính cuộc sống và sinh kế của mình. Khi hiểu rằng bảo vệ khu rừng hôm nay cũng là bảo vệ nguồn sống của cộng đồng và gia đình mình, việc bảo tồn sẽ không chỉ đến từ những quy định hay sự hỗ trợ từ bên ngoài, mà trở thành lựa chọn của chính họ. Đây cũng là hướng tiếp cận WWF-Việt Nam đang thúc đẩy: gắn sinh kế với gìn giữ thiên nhiên, để lợi ích kinh tế của cộng đồng song hành với mục tiêu bảo tồn.

Trong quá trình này, WWF-Việt Nam đóng vai trò kết nối doanh nghiệp với cộng đồng, thúc đẩy liên kết thị trường, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương và chủ rừng để hỗ trợ người dân thu hoạch trẩu đúng cách, nâng cao nhận thức về bảo vệ rừng và gắn sinh kế với quản lý, sử dụng tài nguyên rừng bền vững.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị Phan Văn Phước, việc phát triển sinh kế gắn với bảo vệ rừng là hướng đi quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững tại các địa bàn miền núi của tỉnh. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị kỳ vọng thông qua sự đồng hành của doanh nghiệp, chính quyền và các tổ chức, người dân không chỉ có thêm cơ hội nâng cao thu nhập mà còn ngày càng chủ động, trách nhiệm hơn trong bảo vệ rừng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và xây dựng tương lai bền vững cho cộng đồng.

Trẩu (Vernicia montana) là loài cây gắn với sinh kế của đồng bào Pa Kô và Vân Kiều ở các xã phía Tây tỉnh Quảng Trị. Hạt trẩu có thể chiết xuất thành dầu trẩu – loại nguyên liệu ngày càng được thị trường quốc tế quan tâm nhờ đặc tính tái tạo, không độc hại và khả năng thay thế các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu mỏ trong nhiều ứng dụng công nghiệp. Dù mang lại giá trị kinh tế tiềm năng cho đồng bào Pa Kô và Vân Kiều, tuy nhiên, nhiều năm qua, việc tiêu thụ hạt trẩu vẫn còn nhiều khó khăn do thị trường chưa ổn định và các kênh tiêu thụ còn hạn chế.

Từ năm 2025, với sự kết nối của WWF-Việt Nam, Sepon Group bắt đầu thu mua hạt trẩu trực tiếp từ cộng đồng với mức giá cao hơn thị trường. Đến tháng 11/2025, hai container hạt trẩu đầu tiên đã được xuất khẩu chính ngạch từ cảng Tiên Sa, Đà Nẵng sang Ấn Độ, góp phần nâng cao thu nhập bền vững cho hàng trăm hộ dân vùng cao Quảng Trị.