Số hóa di sản: Bước đi mới của du lịch Khánh Hòa

Việc số hóa di sản không chỉ góp phần quảng bá hiệu quả giá trị văn hóa địa phương mà còn tạo dấu ấn mới cho mô hình du lịch thông minh trong kỷ nguyên số.

Nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu ngày càng đa dạng của du khách, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ thuyết minh viên, đồng thời triển khai mạnh mẽ chuyển đổi số trong công tác giới thiệu, quảng bá di tích. Nhiều hình thức công nghệ như mã QR, thực tế ảo VR360 được đưa vào sử dụng, giúp du khách có thể tương tác, tra cứu và tìm hiểu thông tin ngay trên thiết bị di động. Nhờ đó, hoạt động tuyên truyền, quảng bá các giá trị di sản, bảo tàng, các điểm đến trên địa bàn tỉnh trở nên sinh động, hấp dẫn và dễ tiếp cận hơn với du khách trong và ngoài nước.

Tại Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar (phường Bắc Nha Trang), nơi đón hàng nghìn lượt khách mỗi ngày, Trung tâm Bảo tồn Di tích tỉnh Khánh Hòa đã triển khai hệ thống thuyết minh tự động bằng mã QR. Du khách chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh kết nối Internet quét mã là có thể chủ động tìm hiểu thông tin đa dạng về lịch sử, kiến trúc, phong tục, lễ hội và giá trị văn hóa Chăm đặc sắc của khu di tích.

Nhờ ứng dụng công nghệ này, nhiều du khách quốc tế có thể tiếp cận thông tin một cách sinh động và trực quan. Anh Egor Krytsky, du khách đến từ Nga chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi đến Tháp Bà Pô Nagar. Phong cảnh nơi đây rất đẹp, ngôi tháp cổ kính và mang cảm giác linh thiêng. Việc quét mã QR bằng tiếng Anh giúp tôi dễ dàng tìm hiểu về lịch sử và kiến trúc của ngôi tháp, mang lại trải nghiệm chân thực và thú vị”.

Ông Trương Văn Sơn, Phó Trưởng Ban Quản lý Di tích Tháp Bà Pô Nagar cho biết, toàn bộ khu di tích gồm khu cổng lên tháp, khu kiến trúc Mandapa, các cửa tháp và bia ký, đều được gắn mã QR giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin bằng tiếng Việt và tiếng Anh, bên cạnh hình thức thuyết minh truyền thống. Theo ông Sơn, việc ứng dụng công nghệ số đã mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp nâng cao trải nghiệm và tạo sự hứng thú cho du khách trong hành trình khám phá văn hóa Chăm. Đơn vị còn tích hợp dữ liệu liên kết các trang web, fanpage giới thiệu hệ thống di tích, di sản văn hóa của tỉnh Khánh Hòa, đồng thời thường xuyên cập nhật hình ảnh, tư liệu phục vụ nhu cầu tìm hiểu của người dân và du khách.

Sau khi sáp nhập địa giới hành chính với Ninh Thuận, tỉnh Khánh Hòa có 4 di sản được UNESCO ghi danh (Khu dự trữ sinh quyển thế giới Núi Chúa, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm, Nghệ thuật bài chòi Trung Bộ, Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ); 5 bảo vật quốc gia (Bia Hòa Lai, Phù điêu Vua Pô Rômê, Bia Phước Thiện, Tượng thờ Vua Pô Klong Garai, Bộ sưu tập đàn đá Khánh Sơn); 3 di tích quốc gia đặc biệt (Tháp Pô Klong Garai, Tháp Hòa Lai, Tháp Bà Pô Nagar); 28 di tích lịch sử, di tích văn hóa, di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia; 241 di tích cấp tỉnh; 12 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Để khai thác hiệu quả giá trị di sản phục vụ phát triển du lịch, tỉnh Khánh Hòa đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như bảo tồn, trùng tu di tích, phục dựng lễ hội truyền thống, đồng thời đẩy mạnh quảng bá hình ảnh di sản, danh thắng qua các sự kiện văn hóa – du lịch và trên nền tảng công nghệ số.

Ông Nguyễn Văn Hòa, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh thông tin, Khánh Hòa đang đẩy mạnh số hóa di sản văn hóa đối với các hồ sơ khoa học xếp hạng di tích trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận (cũ) và rà soát, cập nhật, số hóa các hồ sơ khoa học xếp hạng di tích mới được xếp hạng trong năm 2025. Toàn bộ thông tin được tích hợp vào hệ thống đều được kiểm duyệt, thẩm định bởi cơ quan chuyên môn, bảo đảm tính chính xác, khoa học và dễ tiếp cận cho người dân, du khách. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu di sản, kết nối với các ứng dụng du lịch thông minh, tạo điều kiện để du khách tra cứu, trải nghiệm và tương tác thuận tiện hơn. Việc đẩy mạnh số hóa di sản không chỉ góp phần bảo tồn bền vững giá trị văn hóa mà còn là bước tiến quan trọng giúp du lịch Khánh Hòa trở nên sinh động, hấp dẫn và bắt nhịp với xu thế hội nhập trong kỷ nguyên số.

Nhờ đẩy mạnh thu hút đầu tư, tăng cường quảng bá và triển khai các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, trong 9 tháng năm 2025, tổng lượt khách do cơ sở lưu trú du lịch của Khánh Hòa phục vụ ước đạt hơn 14,1 triệu lượt, tăng 16,5% so với cùng kỳ (đạt 89,9% so với kế hoạch năm 2025); trong đó khách quốc tế ước đạt hơn 4,3 triệu lượt, tăng 18,7% so với cùng kỳ (đạt 79,8% so với kế hoạch năm 2025). Tổng thu từ khách du lịch ước đạt hơn 56.540 tỷ đồng, tăng 19,2% so với cùng kỳ năm 2024 (đạt 85,1% so với kế hoạch năm 2025).