SpaceX - "bệ phóng" của ngành công nghiệp vũ trụ Mỹ

Sử dụng số tiền kiếm được từ việc bán doanh nghiệp thương mại điện tử PayPal, ông Musk và SpaceX đã phát triển tên lửa đẩy đầu tiên của công ty này có tên là Falcon 1 để cạnh tranh với các nhà cung cấp dịch vụ phóng tên lửa.

Năm 2003, ông Musk đã tổ chức hoạt động quảng bá về Falcon 1 trên đường phố ở Washington (Mỹ) với hy vọng thu hút sự chú ý của các cơ quan chính phủ và có thể giành được những hợp đồng trị giá hàng triệu USD. Kế hoạch này đã thành công, và vào năm 2004, SpaceX đã nhận được vài triệu USD từ Cơ quan quản lý các Dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến (DARPA) và Không quân Mỹ để tiếp tục phát triển tên lửa đẩy của mình.

Mặc dù được chính phủ hỗ trợ, SpaceX vẫn gặp khó khăn khi ba lần phóng đầu tiên của Falcon 1 đều không thành công. Theo ông Chris Quilty, Chủ tịch kiêm đồng giám đốc điều hành của công ty nghiên cứu lĩnh vực hàng không vũ trụ Quilty Space, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã cứu công ty này khi nó đang bên bờ vực phá sản.

NASA đã trao hợp đồng Dịch vụ Tiếp tế Thương mại trị giá 1,6 tỷ USD cho SpaceX vào năm 2008, chỉ vài tháng sau chuyến bay thành công đầu tiên của Falcon 1. Theo hợp đồng này, SpaceX sử dụng tên lửa đẩy mới Falcon 9 cùng với tàu vũ trụ Dragon để vận chuyển hàng hóa và vật tư lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) trong 12 nhiệm vụ. Năm 2014, SpaceX đã giành được một hợp đồng khác trị giá 2,6 tỷ USD của NASA để phát triển và vận hành các phương tiện đưa phi hành gia đến và đi từ ISS.

Hiện nay, SpaceX thống trị phần lớn thị trường vũ trụ, từ khâu phóng đến vệ tinh. Theo công ty tư vấn khoa học và công nghệ BryceTech, SpaceX đã thực hiện kỷ lục 134 lần phóng tên lửa đẩy lên quỹ đạo trong năm 2024, gấp đôi số lần phóng của nhà cung cấp dịch vụ phóng tên lửa năng suất thứ hai, Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc. 134 lần phóng này chiếm 83% tổng số tàu vũ trụ được phóng lên quỹ đạo vào năm 2024.

Tàu vũ trụ Dragon và tên lửa Falcon 9 của SpaceX là phương tiện chính để NASA đưa các phi hành gia và hàng tiếp tế lên ISS. Các vệ tinh Starlink của SpaceX đã trở nên không thể thiếu trong việc cung cấp truy cập internet cho những khu vực xa xôi cũng như cho các đồng minh của Mỹ trong những giai đoạn có xung đột địa chính trị. Tên lửa Starship của SpaceX, mặc dù vẫn đang trong quá trình thử nghiệm, cũng đóng vai trò then chốt trong kế hoạch trở lại Mặt Trăng của Mỹ. SpaceX cũng đang xây dựng một mạng lưới vệ tinh viễn thám cho Chính phủ Mỹ có tên là Starshield như một phần của hợp đồng trị giá 1,8 tỷ USD. Ngay cả các đối thủ cạnh tranh như Amazon và OneWeb cũng đã phóng vệ tinh của họ bằng tên lửa SpaceX.

Theo bà Lori Garver, cựu lãnh đạo Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), hệ sinh thái không gian vũ trụ đang thay đổi, thực sự là nhờ SpaceX. Chi phí tiếp cận không gian vũ trụ thấp hơn đang cho phép SpaceX thực hiện điều từng chỉ có trong giấc mơ.