Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Thế giới đang đổi thay sâu sắc trước tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), biến đổi khí hậu và phân rã địa chính trị là phát biểu của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul tại phiên toàn thể Hội nghị Thường niên Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) năm 2026 diễn ra ngày 16/10 tại Bangkok (Thái Lan). Trước đó, IMF ngày 15/10 dự báo tăng trưởng kinh tế châu Á sẽ chậm lại trong năm 2027, đồng thời cảnh báo những rủi ro ngày càng gia tăng từ cú sốc năng lượng do cuộc xung đột tại Trung Đông gây ra, khả năng thị trường AI điều chỉnh sau đợt tăng nóng và tác động từ lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng. 

2. Trung Quốc ngày 16/10 công bố dự thảo sửa đổi danh mục các công nghệ bị cấm hoặc hạn chế xuất khẩu, bổ sung 40 công nghệ thuộc các lĩnh vực AI, y sinh và hệ thống năng lượng Mặt Trời quang điện (PV) vào danh sách này. Dự thảo sửa đổi bổ sung 14 công nghệ vào danh mục cấm và 26 công nghệ vào danh mục hạn chế. Xét theo lĩnh vực, có 23 công nghệ liên quan đến AI, 12 công nghệ liên quan đến PV và 5 công nghệ liên quan đến y sinh.

3. Giá than dùng cho sản xuất điện đã tăng khoảng 40% kể từ đầu năm 2026 đến nay do giá khí tự nhiên tăng cao đã đẩy nhu cầu tiêu thụ than lên mức kỷ lục, trong khi lượng than xuất khẩu từ Indonesia và Australia vẫn gặp nhiều bất ổn. Dữ liệu từ LSEG cho thấy giá hợp đồng tương lai ngắn hạn đối với than nhiệt chất lượng cao của Australia - chuẩn tham chiếu của thị trường châu Á - hiện đang giao dịch quanh mức 150 USD/tấn, sau khi tăng lên khoảng 152 USD/tấn vào ngày 6/10, gần mức cao nhất kể từ tháng 12/2023 ghi nhận hồi tháng 6.

4. Các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) tranh cãi gay gắt về ngân sách dài hạn tiếp theo của khối tại cuộc họp trong hai ngày 15-16/10 tại Brussels (Bỉ). EU mong muốn đạt được thỏa thuận trước Giáng sinh năm nay, do lo ngại rằng các cuộc đàm phán trong tương lai có thể bị chệch hướng nếu các lực lượng hoài nghi châu Âu giành chiến thắng tại nhiều quốc gia trong khối.

5. Chưa tới 10% số tổ chức sẵn sàng ứng phó rủi ro từ điện toán lượng tử là cảnh báo đưa ra ngày 14/10 của Phó Chủ tịch phụ trách khu vực châu Âu và châu Phi của Tập đoàn công nghệ IBM, ông Alessandro Curioni. Những tổ chức trên chưa đạt được trạng thái "an toàn lượng tử" trước nguy cơ công nghệ tốc độ cao này bị lợi dụng để bẻ khóa các hệ thống mật mã và tiến hành các cuộc tấn công mạng quy mô lớn.

6. Trung Quốc đang trên đà đạt mức thặng dư thương mại kỷ lục mới khi cả kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu đều vượt xa dự báo trong tháng 9/2026, được thúc đẩy bởi nhu cầu mạnh mẽ về công nghệ trên toàn cầu và làn sóng vận chuyển hàng hóa dồn dập trước kỳ nghỉ "Tuần lễ Vàng". Dữ liệu hải quan công bố ngày 14/10 cho thấy xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 9/2026 tăng 36,3% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa mức tăng 25% của tháng 8/2026 và dự báo tăng 25,5% của các chuyên gia kinh tế. Mức tăng trưởng tháng 9/2026 là nhanh nhất kể từ tháng 2/2026, thời điểm xuất khẩu tăng 39,6%.

7. Triển lãm Ô tô Paris lần thứ 91 diễn ra từ ngày 12/10-18/10 với sự tham dự của hơn 60 nhà sản xuất, đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của ngành ô tô với hàng loạt mẫu xe mới. Xu hướng điện hóa ngày càng rõ nét, trong khi sự hiện diện của khoảng 20 thương hiệu Trung Quốc cho thấy sức ép cạnh tranh ngày càng lớn đối với các hãng xe châu Âu. Renault, Stellantis, Volkswagen, Mercedes và các thương hiệu châu Á đều tận dụng sự kiện để giới thiệu sản phẩm mới, tập trung vào công nghệ pin, khả năng vận hành và tốc độ sạc.

8. Tập đoàn giải trí trực tuyến Netflix ngày 14/10 thông báo dự kiến cắt giảm khoảng 1.000 nhân viên, tương đương 6% tổng số lao động, trong đợt sa thải có quy mô lớn nhất kể từ năm 2022, giữa lúc cổ phiếu công ty giảm mạnh và cạnh tranh trong ngành phát trực tuyến ngày càng gay gắt. Netflix hiện có khoảng 325 triệu thuê bao trên toàn cầu./.