Sửa đổi Luật Đấu giá tài sản phải bảo đảm tính đồng bộ với luật khác có liên quan

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, những nội dung lớn của dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) liên quan đến: Tiêu chuẩn đấu giá viên; doanh nghiệp đấu giá tài sản; lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tài sản; đấu giá trực tuyến; trình tự thủ tục; vấn đề cọc đấu giá; đấu giá tài sản tự nguyện của cá nhân, tổ chức...

Về đăng ký thành lập doanh nghiệp đấu giá tài sản, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi cho biết, thực hiện chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) đã luật hóa các quy định về thành lập doanh nghiệp đấu giá tài sản. Trong quá trình xây dựng dự án Luật, vấn đề này còn có hai loại ý kiến.

Loại ý kiến thứ nhất đề nghị việc thành lập doanh nghiệp đấu giá tài sản thực hiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Tuy nhiên, để thực hiện đấu giá đối với các loại tài sản mà pháp luật quy định bắt buộc phải bán đấu giá, doanh nghiệp đấu giá chỉ được tổ chức dưới hai hình thức là công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân nhằm bảo đảm trách nhiệm vô hạn; đồng thời, chủ doanh nghiệp tư nhân và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc công ty hợp danh phải là đấu giá viên để bảo đảm tiêu chuẩn nghề nghiệp.

Dự thảo Luật hiện lựa chọn phương án này vì các lý do sau: Thứ nhất, việc thành lập doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp phù hợp với Luật Đầu tư khi đấu giá tài sản không còn là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, hoạt động đấu giá ở Việt Nam có tính đặc thù do chủ yếu liên quan đến tài sản công (chiếm trên 90% số lượng tài sản đấu giá) và tài sản tư pháp của bên thứ ba như tài sản thi hành án, tài sản bảo đảm, tài sản doanh nghiệp phá sản, nên cần đặt ra tiêu chuẩn nghề nghiệp đối với chủ thể hành nghề.

Thứ hai, quy định doanh nghiệp đấu giá hoạt động theo mô hình chịu trách nhiệm vô hạn và người đứng đầu phải là đấu giá viên sẽ nâng cao trách nhiệm pháp lý, bảo đảm tính chuyên nghiệp, khách quan, minh bạch trong hoạt động đấu giá, góp phần bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, người phải thi hành án, người thế chấp và các tổ chức, cá nhân có liên quan, đồng thời hạn chế nguy cơ thất thoát tài sản nhà nước.

Loại ý kiến thứ hai đề nghị doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập hoàn toàn theo Luật Doanh nghiệp, có thể hoạt động dưới các loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh hoặc doanh nghiệp tư nhân; bất kỳ cá nhân nào không thuộc trường hợp bị cấm đều có quyền thành lập doanh nghiệp đấu giá.

Theo quan điểm này, quy định trên phù hợp với chủ trương cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, đối với hoạt động đấu giá tài sản công và tài sản của bên thứ ba, việc cho phép doanh nghiệp hoạt động theo mô hình trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần, không yêu cầu người đại diện theo pháp luật là đấu giá viên, có thể làm phát sinh nhiều rủi ro.

Trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp chỉ giới hạn trong phạm vi vốn góp, trong khi tài sản trúng đấu giá có thể đã được sang tên, chuyển nhượng qua nhiều chủ thể, gây khó khăn cho việc khắc phục hậu quả và tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài sản nhà nước, xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã thảo luận, cho ý kiến về phạm vi tài sản đấu giá; cập nhật nội dung phù hợp với thông lệ quốc tế; hình thức đấu giá; đấu giá tài sản tự nguyện; trình tự đấu giá tài sản nợ xấu và tài sản bảo đảm khoản nợ xấu...

Sau khi nghe báo cáo của Bộ Tư pháp và ý kiến của các bộ, cơ quan liên quan, Phó Thủ tướng cơ bản thống nhất với hồ sơ Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) do Bộ Tư pháp chủ trì và giao Bộ tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến tại cuộc họp hôm nay để khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật trình Chính phủ.

Phó Thủ tướng đề nghị rà soát, bổ sung đầy đủ các loại tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá. Đặc biệt là các loại tài sản mới hình thành trong nền kinh tế số, tài sản là quyền khai thác, quyền thu phí, quyền thu giá trong khai thác, sử dụng dự án BOT.

Về đấu giá trực tuyến toàn trình trên hệ thống đấu giá trực tuyến, Nghị quyết số 66.21/2026/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành nhằm tháo gỡ các nút thắt trong hoạt động đấu giá tài sản trực tuyến, Phó Thủ tướng cho rằng, đây là quy định mới, cần vừa làm vừa đánh giá hiệu quả qua quá trình thực hiện; đề nghị Bộ Tư pháp phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để rà soát, đánh giá tính khả thi và hiệu quả trong quá trình triển khai từ nay đến khi Luật được ban hành để tiếp tục hoàn thiện.

Liên quan đến loại hình doanh nghiệp đấu giá, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động của từng phương án, chọn ra phương án tối ưu nhất và xin ý kiến thành viên Chính phủ.

Ngoài ra, về phát triển đấu giá tài sản của cá nhân, tổ chức, Phó Thủ tướng nhất trí với quan điểm tiếp cận là phát huy tối đa tinh thần tự nguyện và đề nghị rà soát, bảo đảm tính linh hoạt, chi phí thấp, tôn trọng quyền định đoạt của chủ sở hữu, đồng thời minh bạch thông tin và xử lý nhanh tranh chấp. Mục tiêu là thúc đẩy lĩnh vực này ngày càng phát triển, tiến tới kiểm soát được các dòng tiền trên tinh thần không gây hạn chế.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cũng lưu ý rà soát kỹ, bảo đảm dự thảo Luật chỉ quy định những chính sách lớn, những vấn đề có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội, không quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ (như kỹ thuật, quy trình, dữ liệu, vận hành hệ thống...) để đúng theo tinh thần đổi mới trong công tác lập pháp hiện nay; đồng thời, bảo đảm tính đồng bộ giữa dự thảo Luật với các nghị định, thông tư quy định chi tiết và các quy định pháp luật khác có liên quan./.