Tái cấu trúc không gian phát triển, dịch chuyển sang các động lực tăng trưởng xanh

Việc tái cấu trúc không gian phát triển, khơi thông các điểm nghẽn về hạ tầng và dịch chuyển nguồn lực sang các động lực tăng trưởng xanh, du lịch di sản được xác định là những giải pháp then chốt để phường Bình Khê, thành phố Quảng Ninh bứt phá, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân 12%/năm giai đoạn 2026 - 2030.

Đây là những nội dung trọng tâm và kết quả nổi bật được rút ra tại Hội thảo khoa học "Nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng nguồn lực, tăng trưởng bứt phá, phấn đấu đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội phường Bình Khê giai đoạn 2026 - 2030", do Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) phối hợp với UBND phường Bình Khê tổ chức ngày 7/11.

*Tái cấu trúc không gian và khơi thông các nguồn lực

Nhìn từ góc độ quy hoạch tổng thể, Bình Khê đứng trước không gian phát triển hoàn toàn mới sau khi chính thức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, trên cơ sở sắp xếp ba đơn vị gồm phường Tràng An, phường Bình Khê và xã Tràng Lương. Với diện tích 138,7 km², tỷ lệ che phủ rừng đạt trên 58% cùng bề dày di sản văn hóa gắn liền với quần thể Am - Chùa Ngọa Vân, Bình Khê nắm giữ vị trí cửa ngõ phía Tây thành phố Quảng Ninh, sở hữu dư địa phát triển lớn và nguồn tài nguyên đa dạng.

Đánh giá về tiềm năng phát triển địa phương, ông Nguyễn Ngọc Quân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bình Khê nhấn mạnh: Bình Khê có nhiều dư địa để mở rộng không gian phát triển từ thế mạnh công nghiệp, nông nghiệp, tài nguyên rừng đến các giá trị văn hóa, lịch sử. Lĩnh vực công nghiệp, xây dựng tiếp tục đóng vai trò trụ cột kinh tế, vừa tạo ra giá trị lớn vừa giải quyết việc làm ổn định cho người lao động. Sự vươn lên của khối doanh nghiệp tư nhân cùng các mô hình sản xuất mới là động lực quan trọng để kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Trong 10 tháng năm 2026, tổng giá trị sản phẩm Bình Khê ước đạt trên 5.930 tỷ đồng (tăng 145% so với cùng kỳ), thu ngân sách nhà nước đạt trên 335 tỷ đồng (đạt 140% dự toán năm). Bên cạnh trụ cột công nghiệp, nông nghiệp xanh và công nghệ cao ghi nhận nhiều dấu ấn từ Làng nghề Mai vàng Yên Tử và các sản phẩm OCOP đặc sắc.

Phân tích ở tầm vĩ mô về góc độ tư duy quản trị địa phương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Tất Thắng, Viện trưởng Viện Phát triển bền vững kinh tế địa phương Việt Nam - ASEAN nhận định: Việc chính quyền cấp phường chủ động tổ chức diễn đàn khoa học tầm vóc đã thể hiện rõ tư duy chủ động kiến tạo phát triển. Với vị trí nằm trên tuyến giao thông Quốc lộ 18A kết nối liên vùng, Bình Khê cần tăng cường tính liên kết kinh tế liên phường, liên vùng và nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư tư nhân để chuyển hóa dư địa phát triển thành giá trị tăng trưởng thực tế.

Đánh giá thêm về định hướng khai thác hạ tầng và logistics, Tiến sĩ Trần Toàn Thắng, Trưởng Ban Quốc tế và Chính sách hội nhập, Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng: Sau giai đoạn tập trung nguồn lực đầu tư hoàn thiện hạ tầng, bước sang giai đoạn mới, bài toán cốt lõi là khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng đã có. Thành phố Quảng Ninh và các địa phương cần đẩy mạnh phát triển kinh tế biển gắn với du lịch di sản, đồng thời lựa chọn các lĩnh vực về logistics như dịch vụ hậu cần, cảng năng lượng và cảng hàng rời chuyên biệt nhằm tránh cạnh tranh trực diện với Hải Phòng.

* Xác định năm trụ cột đột phá

Phân tích bài toán quy hoạch địa phương, Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia cho rằng: Dư địa phát triển của Bình Khê lớn, tuy nhiên cần có "ông lớn" đầu tư, khai thác được tiềm năng lợi thế của địa phương. Ngoài ra, Bình Khê cần rà soát toàn bộ quy hoạch trong tổng thể thành phố Quảng Ninh. Quy mô phát triển rộng lớn sau sắp xếp đòi hỏi địa phương phải điều chỉnh cơ cấu kinh tế, ưu tiên dịch chuyển nguồn lực sang các động lực tăng trưởng mới, phát triển lực lượng doanh nghiệp nội địa và cải thiện môi trường đầu tư đồng bộ, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao làm việc tại địa phương.

Dưới góc nhìn quy hoạch đô thị sinh thái và văn hóa, Tiến sĩ Hoàng Thị Bình, Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhấn mạnh: Không gian văn hóa, sinh thái của Bình Khê là điểm giao thoa vô giá, kết nối trực tiếp với quần thể di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Địa phương cần định vị rõ vị trí trong hành lang di sản này để phát triển mô hình đô thị xanh, đô thị sinh thái văn hóa, khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của 13 dân tộc anh em.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, phường Bình Khê đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 12%/năm; thu nhập bình quân đầu người đạt 169 triệu đồng/người/năm. Địa phương xác định tập trung vào 5 trụ cột đột phá: du lịch di sản - sinh thái; công nghiệp xanh, tuần hoàn; nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao; kinh tế rừng gắn với thị trường tín chỉ carbon; và hoàn thiện kết cấu hạ tầng đồng bộ.

Về lộ trình điều hành và giải pháp thực tiễn của chính quyền địa phương, ông Phạm Đình Huỳnh, Chủ tịch UBND phường Bình Khê khẳng định: Địa phương xác định khơi thông nguồn lực và tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng là nhiệm vụ trọng tâm. Bình Khê đã thành lập Hội doanh nghiệp phường với 43 thành viên để tạo lực lượng kết nối kinh doanh. Thời gian tới, phường tập trung triển khai các dự án trọng điểm như Khu công nghiệp Bình Khê, khu chăn nuôi tập trung ứng dụng công nghệ cao tại Tràng Lương quy mô 500 ha, hoàn thiện hệ thống thủy lợi và thúc đẩy các mỏ khai thác đất sét, mỏ san lấp mặt bằng. Bình Khê quyết tâm chuyển dịch mạnh mẽ sang không gian công nghiệp, dịch vụ, du lịch và văn hóa đa dạng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của thành phố Quảng Ninh.