Tâm lý thận trọng bao trùm: Thị trường liệu có bứt phá trong tháng cuối năm?

Thị trường chứng khoán Việt Nam bước qua tháng 11/2025 với những tín hiệu phục hồi kỹ thuật đáng chú ý, song bức tranh tổng thể vẫn cho thấy sự thận trọng bao trùm khi đà tăng điểm chủ yếu dựa vào nhóm vốn hóa lớn, trong khi độ rộng thị trường vẫn hạn chế.

Diễn biến dòng tiền luân chuyển nhanh giữa các nhóm ngành ngân hàng, chứng khoán, bất động sản và nhóm phòng thủ phản ánh rõ chiến lược phòng vệ của nhà đầu tư trong bối cảnh áp lực lãi suất, biến động tỷ giá và hoạt động bán ròng kéo dài của khối ngoại. Tuy vậy, các yếu tố quốc tế đang dần mang tính hỗ trợ khi thị trường kỳ vọng xác suất cao Fed tiếp tục hạ lãi suất trong tháng 12, qua đó giảm áp lực lên tỷ giá và mở ra khả năng đảo chiều dòng vốn ngoại.

Bước vào tháng cuối năm, giai đoạn thường mang tính “nước rút” của thị trường, câu chuyện rủi ro, cơ hội và nhóm ngành dẫn dắt đang trở thành tâm điểm quan tâm của giới đầu tư khi VN-Index tiến gần vùng định giá cao và cần những tín hiệu đủ mạnh để hình thành xu hướng bền vững cho đầu năm 2026.

Để làm rõ hơn những thông tin về thị trường chứng khoán Việt Nam tháng 11, những dự báo về thị trường cho tháng cuối năm để làm nền tảng cho tháng đầu năm 2026, phóng viên Bnews/TTXVN đã phỏng vấn ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS).

Phóng viên: Ông đánh giá như thế nào về bức tranh tổng thể của thị trường trong tháng 11 và đâu là yếu tố đang đóng vai trò chi phối chính trong mặt bằng tâm lý nhà đầu tư?

Ông Nguyễn Minh Hoàng: Thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 11/2025 ghi nhận sự phục hồi kỹ thuật tích cực (tăng hơn 100 điểm từ đáy giữa tháng 11) nhưng thiếu sự lan tỏa khi thống kê 3 sàn có 37,4% số mã tăng à 40,4% số mã giảm, 22,1% số mã tham chiếu. Diễn biến thị trường cho thấy tâm lý nhà đầu tư tương đối thận trọng và đề cao phòng thủ. Đà phục hồi thiếu sự lan tỏa khi mức tăng điểm chủ yếu dựa vào nhóm vốn hóa lớn (riêng VIC, VPL, VNM, VJC đóng góp gần 45 điểm/51 điểm tăng trong tháng 11 của Vnindex ) khiến tâm lý NĐT bi quan hơn.

Một số yếu tố vĩ mô cũng gây áp lực như mặt bằng lãi suất liên ngân hàng tăng và duy trì mức cao và lo ngại tỷ giá cùng với việc khối ngoại duy trì đà bán ròng. Tâm lý nhà đầu tư có thể dần cân bằng trở lại khi các tín hiệu vĩ mô rõ ràng hơn hoặc sự xác nhận xu hướng kỹ thuật để kích hoạt dòng tiền lớn đang đứng ngoài tham gia cho nhịp tăng mới.

Phóng viên: Thanh khoản tháng 11 cho thấy sự phân hóa khi dòng tiền luân chuyển giữa nhóm ngân hàng, chứng khoán, bất động sản và nhóm mang tính phòng thủ. Sự phân hóa này phản ánh điều gì về chiến lược của cả dòng tiền tổ chức lẫn cá nhân? Theo ông, xu hướng luân chuyển dòng tiền này liệu có tiếp tục trong tháng 12, thời điểm thường mang tính “nước rút” của năm tài chính?

Ông Nguyễn Minh Hoàng: Dòng tiền luân chuyển nhanh giữa các nhóm ngành Ngân hàng, chứng khoán, bất động sản và nhóm phòng thủ cho thấy tâm lý thận trọng tột độ. Thống kê trong tháng 11, toàn thị trường số lượng mã tăng 5-10% chỉ chiếm 1.8%, còn lại phần lớn các cổ phiếu có xu hướng kéo biên nhỏ 2-5% ngay lập tức điều chỉnh ngược lại do đó nhà đầu tư cá nhân cũng thay đổi chiến lược thay vì nắm giữ thì giao dịch mua nhanh bán nhanh với biên hẹp. Đối với dòng tiền tổ chức, sự phân hóa này thể hiện chiến lược “Flight to Quality” (dịch chuyển đầu tư theo chất lượng), tập trung vào các cổ phiếu đầu ngành có nền tảng cơ bản vững chắc để bảo vệ thành quả lợi nhuận đã đạt được trong năm 2025 và chốt danh mục cho năm 2026. Xu hướng dòng tiền này sẽ tiếp tục trong tháng 12 khi những những kỳ vọng về các yếu tố vĩ mô hay kết quả kinh doanh chưa thể thay đổi ngay trong ngắn hạn.

Phóng viên: Khối ngoại trong tháng 11 có xu hướng điều chỉnh mạnh hoạt động giao dịch trước biến động tỷ giá và bối cảnh Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) phát đi tín hiệu chính sách mới. Theo ông, những biến động quốc tế này sẽ tác động ra sao tới dòng vốn ngoại trong tháng 12? Liệu khả năng đảo chiều sang mua ròng hoặc giảm tốc độ bán ròng có thể trở thành chất xúc tác quan trọng cho thị trường hay không?

Ông Nguyễn Minh Hoàng:  Khối ngoại tiếp tục bán ròng hơn 8.000 tỷ trong tháng 11, giảm đáng kể so với tháng 10 trước đó là 24.000 tỷ. Hiện tượng bán ròng diễn ra trong bối cảnh áp lực mất giá của đồng VND tương đối lớn, đồng thời dòng tiền khối này có xu hướng chốt lời sau giai đoạn tăng nóng va tái cơ cấu danh mục ra khỏi thị trường cận biên.

Bước sang tháng 12, những biến động quốc tế sẽ mang tính hỗ trợ mạnh mẽ. Thị trường đang đặt cược vào xác suất rất cao (hơn 80%) Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục hạ lãi suất 0,25%. Nếu kịch bản này diễn ra, chênh lệch lãi suất Việt Nam - Mỹ sẽ thu hẹp, làm giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND. Đây là yếu tố then chốt, tạo điều kiện thuận lợi để dòng vốn ngoại sớm đảo chiều từ bán ròng sang mua ròng hoặc ít nhất là giảm tốc độ bán ròng. Khả năng đảo chiều bán ròng sang mua ròng trở thành chất xúc tác rất quan trọng cho thị trường.

Mặc dù dòng tiền nội địa đang chiếm ưu thế (hơn 90% giá trị giao dịch), dòng vốn ngoại có vai trò dẫn dắt tâm lý và củng cố niềm tin. Thêm vào đó, việc Việt Nam được FTSE Russell chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp (dự kiến từ tháng 9/2026, với kỳ đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026) được kỳ vọng sẽ thu hút khoảng 1,6 tỷ USD dòng vốn ETF thụ động cùng lượng vốn chủ động lớn hơn. Do đó, việc khối ngoại kết thúc chuỗi bán ròng sẽ tạo cú huých tâm lý mạnh mẽ, ổn định nền tảng thị trường và báo hiệu sự chuẩn bị cho dòng vốn tổ chức dài hạn quy mô lớn bắt đầu giải ngân trong năm 2026.

Phóng viên: Bước sang tháng 12, giai đoạn thường được kỳ vọng tích cực nhờ hoạt động chốt của các quỹ, mùa cao điểm sản xuất, tiêu dùng và kỳ vọng vào chính sách điều hành vĩ mô. Theo ông, đâu là những rủi ro thị trường cần lưu ý trong tháng cuối năm, và nhóm ngành nào có thể nổi bật trong bối cảnh VN-Index đang tiệm cận vùng định giá cao?

Ông Nguyễn Minh Hoàng:  Bước sang tháng 12/2025, thị trường chứng khoán được kỳ vọng duy trì xu hướng hồi phục kỹ thuật và tích lũy trong biên độ hẹp. Tâm lý chung được hỗ trợ bởi kỳ vọng cao vào việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tiếp tục hạ lãi suất trong tháng 12 (với xác suất trên 80%). Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý các rủi ro chính trong tháng cuối năm sau.

Rủi ro kỹ thuật và tâm lý, VN-Index đang tiệm cận ngưỡng kháng cự tâm lý 1.700 điểm trong bối cảnh thanh khoản duy trì ở mức thấp. Hiện tượng "xanh vỏ đỏ lòng" (chỉ số tăng nhờ nhóm trụ lớn, nhưng đa số cổ phiếu không tăng tương ứng) khiến dòng tiền trở nên dè dặt và làm tăng nguy cơ điều chỉnh bất ngờ nếu nhóm trụ hạ nhiệt.

Áp lực lãi suất nội địa: Dù chính sách vĩ mô nhìn chung nới lỏng, xu hướng tăng lãi suất huy động cục bộ ở các ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng tín dụng cuối năm đang gây áp lực lên thanh khoản hệ thống và tâm lý nhà đầu tư trong ngắn hạn.

Fed không hạ lãi suất như kỳ vọng. Dù xác suất Fed hạ lãi suất thêm 25 điểm % trong kỳ họp tháng 12 đang rất cao, tuy nhiên khả năng giữ nguyên lãi suất là vẫn có. Nếu kịch bản này xảy ra có thể tác động đáng kể đến xu hướng dòng tiền của nhà đầu tư trong nước và thậm chí cả xu hướng dòng tiền khối ngoại.

Trong bối cảnh phân hóa mạnh này, dòng tiền sẽ ưu tiên các nhóm ngành có câu chuyện lợi nhuận quý IV rõ ràng và có mức định giá đã chiết khấu về vùng hấp dẫn như: Đầu tư công, Vật liệu xây dựng với giai đoạn “chạy nước rút” giải ngân tháng 12 và triển vọng backlog lớn cho năm 2026; Nhóm chứng khoán khi được triết khấu sâu, kỳ vọng về sự phục hồi thanh khoản và tiến trình nâng hạng chính thức vào năm 2026; Nhóm bán lẻ: Động lực chính cho tăng trưởng kinh tế dài hạn và là cuối năm sẽ là cao điểm chi tiêu, mua sắm giúp doanh thu và biên lợi nhuận nhóm này có thể cải thiện.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!