VN-Index giảm điểm sau nhịp hồi phục và góc nhìn chuyên gia

Sau hai phiên hồi phục đáng kể, thị trường chứng khoán Việt Nam quay đầu giảm điểm trong phiên 12/3 khi áp lực chốt lời gia tăng ở nhiều nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Chỉ số VN-Index mất gần 19 điểm, lùi về 1.709,61 điểm. Theo các chuyên gia, những nhịp điều chỉnh như hiện nay có thể xuất hiện thường xuyên hơn trong năm nay, dù triển vọng dài hạn của thị trường vẫn được đánh giá tích cực.

Cơ hội vẫn hiện hữu nhờ nền tảng kinh tế và định giá

Theo bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quản lý Quỹ UOBAM Việt Nam, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có khả năng duy trì xu hướng tích cực trong năm 2026, dù tốc độ tăng trưởng có thể mang tính chọn lọc và phân hóa rõ nét hơn so với năm 2025.

Một trong những động lực quan trọng hỗ trợ thị trường là nền tảng kinh tế vĩ mô tích cực. Tăng trưởng GDP của Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục duy trì ở mức cao, lạm phát cơ bản được kiểm soát tốt, trong khi chính sách tài khóa tiếp tục đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng thông qua các chương trình đầu tư công quy mô lớn.

Bên cạnh đó, lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết được dự báo tiếp tục cải thiện. Dự phóng cho thấy lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của toàn thị trường có thể tăng khoảng 15%, tập trung ở các nhóm ngành như ngân hàng, bán lẻ, vật liệu xây dựng và các doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư hạ tầng.

Ngoài các yếu tố kinh tế, những thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường cũng được xem là động lực dài hạn. Việc nâng cấp hạ tầng giao dịch, cải thiện tính minh bạch, mở rộng sản phẩm đầu tư và triển vọng nâng hạng thị trường có thể giúp thu hút thêm dòng vốn từ các quỹ đầu tư quốc tế.

Ngoài ra, bà Lệ cho rằng, việc phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (VIFC) là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao vị thế của thị trường tài chính Việt Nam, trong đó có thị trường chứng khoán, đối với nhà đầu tư nước ngoài. VIFC sẽ góp phần giúp các chuẩn mực hoạt động của thị trường tài chính Việt Nam tiệm cận hơn với thông lệ quốc tế, từ đó thu hút thêm dòng vốn dài hạn từ các nhà đầu tư tổ chức và định chế tài chính toàn cầu.

Tại Talkshow “Chứng khoán, vàng, dầu biến động, cơ hội nào cho nhà đầu tư?” do Báo Người Lao động tổ chức ngày 12/3, ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Công ty cổ phần Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, cho rằng ở góc độ định giá, mức P/E của thị trường hiện khoảng 12 lần, thấp hơn trung bình 10 năm. Nếu lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số, mặt bằng định giá hiện tại có thể được xem là tương đối hấp dẫn.

Theo ông Trí, trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, những nhịp giảm sâu đôi khi lại tạo ra cơ hội đầu tư. Các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, dòng tiền ổn định và cổ tức cao có thể mang lại mức sinh lời hấp dẫn nếu được mua ở vùng giá hợp lý.

Đồng quan điểm, ông Đào Minh Châu, Phó Giám đốc Phân tích cổ phiếu, Trung tâm Phân tích đầu tư Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, cho rằng nếu nghịch đảo hệ số P/E hiện tại, mức lợi nhuận trên giá của thị trường vào khoảng hơn 8%, vẫn cao hơn lãi suất tiết kiệm. Trong dài hạn, nếu lựa chọn các doanh nghiệp dẫn đầu ngành và nắm giữ trong nhiều năm, mức sinh lời thường vượt trội so với nhiều kênh đầu tư truyền thống.

Những rủi ro nhà đầu tư cần theo dõi

Dù triển vọng được đánh giá tích cực, các chuyên gia cũng lưu ý rằng thị trường trong năm 2026 có thể đối mặt với một số rủi ro từ môi trường kinh tế và tài chính toàn cầu.

Theo bà Thiều Thị Nhật Lệ, các xung đột địa chính trị và chính sách thuế khó lường từ Mỹ có thể ảnh hưởng đến thương mại quốc tế, dòng vốn đầu tư cũng như diễn biến lạm phát toàn cầu. Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng là biến số quan trọng, bởi nếu lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực lên tỷ giá và mặt bằng lãi suất trong nước có thể gia tăng.

Một yếu tố khác cần lưu ý là mức sử dụng đòn bẩy margin tại các công ty chứng khoán. Khi tỷ lệ margin ở mức cao, thị trường có thể trở nên nhạy cảm hơn với các biến động, đặc biệt trong những giai đoạn điều chỉnh mạnh, qua đó làm gia tăng biên độ dao động của chỉ số.

Ông Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng phòng Khách hàng cao cấp, Công ty cổ phần Chứng khoán DNSE cho rằng, nhà đầu tư cần theo dõi sát hai yếu tố chính là định hướng chính sách của Nhà nước và diễn biến lãi suất.

Theo ông Thoại, chứng khoán là kênh đầu tư gắn chặt với tăng trưởng của nền kinh tế. Nếu Chính phủ tiếp tục ưu tiên mục tiêu tăng trưởng cao và lãi suất không bước vào chu kỳ tăng mạnh, thị trường vẫn có thể thu hút dòng tiền trong năm nay. Tuy nhiên, trong bối cảnh xu hướng thị trường chưa thực sự rõ ràng, nhà đầu tư cần duy trì sự thận trọng, đồng thời chú trọng quản trị rủi ro và phân bổ vốn hợp lý.

Các chuyên gia cũng nhận định mức độ biến động của thị trường trong năm nay có thể cao hơn đáng kể so với hai năm trước. Vì vậy, nhà đầu tư dài hạn cần chú ý nhiều hơn đến định giá doanh nghiệp, trong khi nhà đầu tư ngắn hạn nên hạn chế sử dụng đòn bẩy để giảm thiểu rủi ro khi thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh mạnh.

Liên quan đến triển vọng ngành, UOBAM nhận định trong năm 2026, ngành ngân hàng nhiều khả năng vẫn giữ vai trò trụ cột của thị trường nhờ quy mô vốn hóa lớn, tăng trưởng lợi nhuận ổn định ở mức hai chữ số và xu hướng cải thiện chất lượng tài sản.

Bên cạnh đó, ngành bán lẻ – tiêu dùng được kỳ vọng tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng trưởng tích cực và các chính sách hỗ trợ như giảm thuế, đặc biệt trong bối cảnh tầng lớp trung lưu tại Việt Nam tiếp tục mở rộng.

Ngoài ra, các ngành vật liệu xây dựng, xây dựng hạ tầng và các doanh nghiệp liên quan đến đầu tư công có thể duy trì đà tăng trưởng nhờ tiến độ giải ngân đầu tư công và nhu cầu phát triển hạ tầng dài hạn. Nhóm năng lượng, logistics và hạ tầng chiến lược cũng được đánh giá có tiềm năng thu hút dòng vốn dài hạn nhờ vai trò thiết yếu đối với nền kinh tế.

Trong bối cảnh thị trường có thể biến động mạnh và phân hóa rõ rệt, các chuyên gia cho rằng chiến lược phù hợp với nhà đầu tư là tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, định giá hợp lý và triển vọng tăng trưởng bền vững. Đồng thời, việc xây dựng kế hoạch giải ngân theo từng giai đoạn và kiểm soát rủi ro chặt chẽ sẽ giúp nhà đầu tư tận dụng tốt các cơ hội khi thị trường điều chỉnh.