Tăng cường phối hợp phòng, chống rửa tiền và buôn lậu

Cục Hải quan cho biết, qua hơn ba năm triển khai, cơ chế phối hợp trao đổi, cung cấp thông tin với Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng  (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) đã góp phần hiệu quả trong công tác điều tra, xử lý các vụ việc vi phạm, đồng thời làm nền tảng cho việc nâng cấp, điều chỉnh phù hợp với cơ cấu tổ chức mới của hai bên, khẳng định quyết tâm chung bảo vệ an ninh tài chính quốc gia.

Theo đó, ngày 09/9/2022, Tổng cục Hải quan (nay là Cục Hải quan) và Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ký Quy chế số 3035/QCPH-CQTTGSNH-TCHQ về phối hợp trao đổi, cung cấp thông tin. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tăng cường hợp tác trong phòng, chống rửa tiền, phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền mặt, kim loại quý, công cụ chuyển nhượng qua biên giới.

Trên cơ sở Quy chế số 3035, Cục Phòng, chống rửa tiền và Cục Điều tra chống buôn lậu (nay là Chi cục Điều tra chống buôn lậu) đã là đầu mối trao đổi, cung cấp thông tin và đạt được những kết quả cụ thể.

Từ tháng 9/2022 đến nay, Cục Hải quan và Cục Phòng, chống rửa tiền đã tăng cường phối hợp xác minh, trao đổi thông tin, tài liệu liên quan đến các giao dịch chuyển tiền qua ngân hàng của doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Cục Hải quan đã gửi hơn 90 lượt văn bản đề nghị cung cấp thông tin; phía Cục Phòng, chống rửa tiền đã chủ động cung cấp nhiều thông tin phục vụ công tác nghiệp vụ, trong đó có hơn 78 lượt thông tin giá trị được chuyển trực tiếp cho Chi cục Điều tra chống buôn lậu. Các thông tin này đã hỗ trợ hiệu quả trong quá trình điều tra, xác minh các vụ án buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Cụ thể, trong vụ vi phạm của Công ty cổ phần Vàng Phú Cường, thông qua xác minh tại Cục Phòng, chống rửa tiền và các tổ chức, cá nhân liên quan, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã phát hiện hành vi giả mạo giấy tờ nhằm chuyển một lượng tiền lớn ra nước ngoài qua ngân hàng, thanh toán cho các lô hàng thuộc tờ khai hải quan của doanh nghiệp tại Hong Kong (Trung Quốc).

Tương tự, vụ vi phạm của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Thương mại và Dịch vụ Tân Đại Dương đã có hành vi làm giả tờ khai hải quan để chuyển trái phép trên 02 triệu USD ra nước ngoài cho Công ty Allanasons Limited, có sự chênh lệch so với khai báo hải quan, hợp đồng bảo hiểm và số tiền do Công ty giải trình, gian dối trong việc khai báo và thanh toán.

Các vụ việc này đã được chuyển cho Cục An ninh Điều tra (Bộ Công an) để xử lý theo thẩm quyền.

Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Bộ Tài chính đã ban hành các quyết định kiện toàn tổ chức Tổng cục Hải quan thành Cục Hải quan.

Bên cạnh đó, theo Nghị định số 146/2024/NĐ-CP ngày 06/11/2024 của Chính phủ, từ ngày 05/01/2025, Cục Phòng, chống rửa tiền trở thành đơn vị trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, thay vì trực thuộc Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng như trước.

Trên cơ sở thay đổi về tổ chức, Cục Hải quan đã phối hợp với Cục Phòng, chống rửa tiền xây dựng Quy chế phối hợp mới, thay thế Quy chế số 3035. Ngày 10/9/2025, được sự phê duyệt của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hai cơ quan đã ký Quy chế số 2130/QC-PCRT-CHQ về phối hợp trao đổi, cung cấp thông tin.

Quy chế số 2130 cơ bản kế thừa nội dung Quy chế số 3035, đồng thời cập nhật để phù hợp với cơ cấu tổ chức hiện hành. Quy chế gồm 3 chương, 10 điều, quy định cụ thể về phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc phối hợp, bảo mật thông tin, nội dung và hình thức trao đổi thông tin, thời hạn cung cấp thông tin, trách nhiệm của các bên và điều khoản thi hành.

Ngay sau khi ký kết, Cục Hải quan đã chỉ đạo Chi cục Điều tra chống buôn lậu và các đơn vị liên quan triển khai thực hiện Quy chế số 2130, đảm bảo việc trao đổi thông tin diễn ra kịp thời, đầy đủ và hiệu quả giữa hai cơ quan.

Việc ký kết Quy chế số 2130/QC-PCRT-CHQ tiếp tục khẳng định quyết tâm của ngành tài chính và ngành ngân hàng trong việc tăng cường phối hợp, nâng cao hiệu quả phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền mặt, kim loại quý, đá quý và công cụ chuyển nhượng qua biên giới, qua đó góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an ninh tài chính - tiền tệ quốc gia.