Tăng huyết áp - Kẻ giết người thầm lặng: Không thể chủ quan

Do đó, nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh THA để có các biện pháp phòng, tránh hiệu quả căn bệnh này là rất cần thiết.

“Kẻ giết người thầm lặng”

THA (còn được gọi là huyết áp cao) là nguyên nhân chính gây tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận…. và những bệnh tim mạch này đang là nguyên nhân tử vong hàng đầu trên thế giới. Ước tính mỗi năm toàn cầu có khoảng 17 triệu ca tử vong do các bệnh tim mạch, trong đó 9,4 triệu ca là do biến chứng của tăng huyết áp.

Vì vậy, ngày 17-5 hằng năm được Hiệp hội tăng huyết áp thế giới chọn làm Ngày Thế giới phòng, chống tăng huyết áp nhằm nâng cao hiểu biết của cộng đồng, xã hội về gánh nặng bệnh tật và các biện pháp hiệu quả phòng, chống tăng huyết áp.

Trong giai đoạn 2013-2018, chủ đề của Ngày Thế giới phòng, chống THA là "Biết con số của bạn" nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về THA trên toàn thế giới. Quyết định này dựa trên số liệu thống kê toàn cầu cho thấy rằng chỉ có 50% những người bị THA biết rằng mình có bệnh.

Việt Nam hiện có khoảng 12 triệu người bị THA, tức là cứ 5 người trưởng thành thì có một người mắc và các bệnh tim mạch này đang là nguyên nhân tử vong số một tại Việt Nam, chiếm tới 33% tổng số ca tử vong toàn quốc.

Theo điều tra, trong 12 triệu người mắc THA hiện nay thì có tới gần 60% chưa được phát hiện và trên 80% chưa được điều trị. Và hầu hết người bị THA không có biểu hiện triệu chứng nào và thậm chí họ còn không biết mình bị bệnh. Vì vậy, THA được gọi là “Kẻ giết người thầm lặng”.

THA có nguyên nhân quan trọng là do các hành vi nguy cơ như dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực, hút thuốc và lạm dụng rượu bia. Theo kết quả điều tra của Bộ Y tế: Năm 2015 có 45% nam giới hút thuốc; 77% nam giới uống rượu bia và gần một nửa uống ở mức nguy hại; hơn một nửa dân số ăn thiếu rau/trái cây; người dân ăn muối nhiều gấp hai lần so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và có khoảng 1/3 người trưởng thành thiếu hoạt động thể lực. Đây là những yếu tố nguy cơ chính gây THA hoặc làm cho bệnh tiến triển nặng gây biến chứng tim mạch.

Công tác dự phòng rất quan trọng

Để tăng cường phòng, chống THA nói riêng và bệnh không lây nhiễm nói chung, cùng với triển khai chương trình mục tiêu y tế, năm 2015 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng, chống bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản và các bệnh không lây nhiễm khác giai đoạn 2015-2025, trong đó đề ra các mục tiêu và giải pháp cụ thể để kiểm soát tăng huyết áp và bệnh tim mạch.

Bộ Y tế cũng đang tăng cường phối hợp để xây dựng và thực thi các chính sách phòng, chống tác hại của thuốc lá, rượu bia, giảm tiêu thụ muối ở cộng đồng, bảo đảm dinh dưỡng và hoạt động thể lực cho người dân. Đồng thời tiếp tục củng cố y tế tuyến cơ sở để mở rộng cung cấp các dịch vụ dự phòng, phát hiện sớm, quản lý bệnh lâu dài tại cộng đồng. Công tác dự phòng rất quan trọng đặc biệt là phòng, chống các yếu tố nguy cơ và phát hiện bệnh sớm.

Bằng chứng khoa học cho thấy nếu loại trừ được các hành vi nguy cơ thì sẽ giúp phòng tránh được ít nhất 80% các bệnh tim mạch, đái tháo đường týp II và hơn 40% các bệnh ung thư. THA là bệnh mạn tính và tiến triển một cách âm thầm, nếu không được phát hiện sớm để điều trị kịp thời thì bệnh sẽ tiến triển nặng, gây biến chứng tim mạch trầm trọng và việc điều trị sẽ rất tốn kém, trong khi việc phát hiện sớm bằng đo huyết áp rất đơn giản, ít tốn kém.

Khuyến cáo của Bộ Y tế

- Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh, kiểm soát cân nặng của mình

- Tăng cường ăn rau và trái cây

- Giảm ăn muối xuống dưới 5g/ngày

- Tích cực vận động thể lực ít nhất 30 phút mỗi ngày

- Không hút thuốc, hạn chế rượu bia

- Đo huyết áp thường xuyên là biện pháp đơn giản và quan trọng nhất để phát hiện sớm THA, đặc biệt đối với người trên 40 tuổi. Mỗi người hãy nhớ số đo huyết áp của mình.

- Người mắc THA nên tuân thủ việc dùng thuốc và thực hiện đầy đủ chế độ dinh dưỡng, vận động theo lời khuyên của thầy thuốc./.

[Nguồn: Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế]

>>> Nguy cơ mắc bệnh tim mạch, huyết áp cao từ những món ăn ở nhà hàng