Tây Ninh: Giáo dục STEM đánh thức tư duy khoa học trong học sinh

Không chỉ tạo hứng thú học tập, các hoạt động thực tiễn còn góp phần khơi dậy tư duy khoa học, tinh thần sáng tạo và kỹ năng số cho học sinh trong thời đại chuyển đổi số.

“Đánh thức” tinh thần khoa học, sáng tạo trong học sinh

Trong không khí rộn ràng những ngày cuối năm học tại Trường Tiểu học Phạm Hùng, phường Long Hoa, tiếng reo hò liên tục vang lên quanh các sân chơi công nghệ trong chương trình “Trải nghiệm Khoa học sáng tạo - Chuyển đổi số cùng Ichi” do Công ty Cổ phần Giáo dục Khoa học Công nghệ Ichi Skill phối hợp tổ chức.

Giữa sân trường, nhiều học sinh chăm chú điều khiển những mô hình robot di chuyển qua từng chướng ngại vật. Ở khu vực robot phân loại rác thải, các em hồi hộp theo dõi từng thao tác của robot khi thực hiện nhiệm vụ phân loại, qua đó tiếp cận thông điệp bảo vệ môi trường bằng hình thức trực quan và gần gũi hơn.

Cạnh đó, sân chơi robot đá bóng trở nên náo nhiệt với những màn “tranh tài” đầy hào hứng. Mỗi lần robot ghi bàn hay bất ngờ đổi hướng đều khiến học sinh và giáo viên thích thú reo hò cổ vũ. Trong khi đó, robot chinh phục đường đua lại thu hút các em bằng những pha tăng tốc bất ngờ và cảm giác hồi hộp khi robot vượt qua từng thử thách.

Không chỉ dừng lại ở việc quan sát, học sinh còn trực tiếp tương tác với công nghệ thông qua trò chơi “Cờ vua vận động tích hợp năng lực số”. Để được di chuyển quân cờ, các em phải dùng thiết bị quét mã QR, trả lời câu hỏi rồi mới tiếp tục lượt chơi. Những thao tác đơn giản nhưng giúp học sinh bước đầu hình thành tư duy logic và kỹ năng ứng dụng công nghệ số trong học tập.

Tại gian hàng “Căng tin số thông minh”, nhiều học sinh thích thú trải nghiệm hình thức thanh toán số thay cho cách mua hàng truyền thống. Việc tự thao tác thanh toán, lựa chọn sản phẩm và quản lý số tiền trên thiết bị điện tử mang đến cho các em cảm giác mới lạ, gần gũi với môi trường công nghệ hiện đại.

Thông qua chuỗi hoạt động trải nghiệm thực tế, khoa học công nghệ không còn là những khái niệm khô khan trên sách vở mà trở nên sinh động, gần gũi hơn với học sinh. Từ các mô hình robot, trò chơi công nghệ đến những hoạt động tương tác số, nhiều em bắt đầu hình thành sự hứng thú với khoa học và mạnh dạn khám phá công nghệ ngay từ bậc tiểu học.

Ở góc độ doanh nghiệp đồng hành cùng nhà trường, bà Thái Thị Như Ý, Giám đốc Kinh doanh Công ty Cổ phần Giáo dục Khoa học Công nghệ Ichi Skill cho rằng, thực hiện định hướng đổi mới giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhiều hoạt động giáo dục STEM tại Tây Ninh đang góp phần khơi dậy tư duy khoa học, tinh thần sáng tạo và khả năng ứng dụng công nghệ cho học sinh. Thông qua các chương trình như Robotics, trí tuệ nhân tạo AI, kỹ năng công dân số hay trải nghiệm công nghệ tại trường học được thiết kế theo hướng “học mà chơi - chơi mà học” giúp học sinh tiếp cận công nghệ hiện đại bằng hình thức trực quan, sinh động và giàu tính tương tác.

Không chỉ ở bậc tiểu học, nhiều trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đang đẩy mạnh các hoạt động giáo dục STEM gắn với thực hành và trải nghiệm. Từ những giờ học trên lớp đến các sân chơi khoa học, thi đấu Drone Soccer hay các cuộc thi sáng tạo kỹ thuật, học sinh được trực tiếp khám phá công nghệ bằng nhiều hình thức sinh động, gần gũi.

Cô Lê Thị Hương, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Nguyễn Văn Trỗi cho biết, giáo dục STEM là một trong những trọng tâm trong định hướng phát triển của nhà trường. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, học sinh không chỉ tiếp cận kiến thức một cách sinh động mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng. Theo cô Hương, hiệu quả đạt được cho thấy sự quan tâm, hỗ trợ tích cực của các cấp, ngành và địa phương trong quá trình đổi mới giáo dục. Điều quan trọng nhất là học sinh ngày càng chủ động hơn trong học tập, mạnh dạn khám phá khoa học công nghệ và hình thành tinh thần sáng tạo từ sớm, qua đó tạo nền tảng để các em thích ứng với môi trường học tập và làm việc trong tương lai.

Tạo đột phá cho giáo dục

Không chỉ dừng lại ở các hoạt động trải nghiệm STEM trong trường học, Tây Ninh đang từng bước xây dựng nền giáo dục gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 71-NQ/TW.

Theo ông Đoàn Trung Kiên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, địa phương xác định giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực trọng tâm để thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập trong giai đoạn mới. Vì vậy, tỉnh tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đổi mới giáo dục theo hướng hiện đại, thực tiễn và ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh ưu tiên là đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành giáo dục; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, trường học số, lớp học thông minh và nền tảng quản lý giáo dục hiện đại. Tây Ninh cũng từng bước triển khai các mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI, học liệu số, công nghệ thông minh vào giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

Tỉnh chú trọng phát triển giáo dục STEM/STEAM trong trường học nhằm hình thành tư duy khoa học, khả năng sáng tạo và kỹ năng thực hành cho học sinh ngay từ sớm. Nhiều không gian STEM, phòng học bộ môn và mô hình trải nghiệm công nghệ đang được quan tâm đầu tư, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận khoa học công nghệ bằng phương pháp trực quan, thực tiễn.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, Tây Ninh đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phương pháp giảng dạy mới. Trong đó, giáo viên được khuyến khích nâng cao kỹ năng công nghệ, ứng dụng AI và đổi mới phương pháp tổ chức các hoạt động trải nghiệm STEM trong trường học.

Địa phương tăng cường kết nối giữa nhà trường với doanh nghiệp, đơn vị công nghệ và các tổ chức giáo dục nhằm mở rộng không gian trải nghiệm sáng tạo cho học sinh. Việc xã hội hóa nguồn lực được xem là giải pháp quan trọng để đưa khoa học công nghệ đến gần hơn với học sinh, góp phần tạo môi trường học tập năng động, hiện đại và giàu tính thực tiễn.

Theo ông Đoàn Trung Kiên, những định hướng này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn hướng tới mục tiêu hình thành thế hệ “công dân số” có tư duy khoa học, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng với xu thế phát triển của thời đại mới.