Tết Chôl Chnăm Thmây: Đắp núi cát cầu an, tắm cho cha mẹ trả ơn

Đồng bào Khmer thành phố Cần Thơ tập trung về chùa để thực hiện những nghi lễ truyền thống. Ảnh: Nguyễn Hằng-TTXVN

Đây cũng là dịp sum vầy, thắt chặt đoàn kết cộng đồng, lưu giữ, trao truyền, phát huy phong tục tốt đẹp của người Khmer.

Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2026 diễn ra từ ngày 14 – 16/4, đồng bào Khmer thành phố Cần Thơ tập trung về chùa để thực hiện những nghi lễ truyền thống, hoạt động văn nghệ, văn hóa, vui chơi. Trong đó, nghi lễ đắp núi cát thường được các chùa Nam tông Khmer tổ chức vào ngày thứ 3 của Tết Chôl Chnăm Thmây với ý nghĩa nhắc nhở con người hướng thiện, sống nhân ái, biết kính Phật, trọng tăng và giữ gìn đạo hiếu với ông bà, cha mẹ. Theo quan niệm của đồng bào Khmer, việc vun đắp từng hạt cát là biểu tượng của phước lành và mang theo mong muốn một năm mới an lành, đủ đầy cho gia đình.

Sáng 16/4, tại chùa Ôchumwongsa, xã Hỏa Lựu đã diễn ra nghi lễ đắp núi cát, cầu nguyện mọi điều tốt lành cho ông bà, cha mẹ. Ông Danh Nuôi, người dân xã Hỏa Lựu chia sẻ: Trong ba ngày Tết, dù bận việc nhưng ông vẫn trở về chùa để cùng gia đình, bà con đón Tết và làm lễ, cầu mong cho gia đình sung túc, mạnh khỏe, tưởng nhớ đến tổ tiên, sau đó, đặt bát cúng dường đến các sư để tạo phước lành cho năm mới, thể hiện tinh thần đoàn kết, sẻ chia. Truyền thống tốt đẹp này được gìn giữ và lưu truyền qua nhiều thế hệ. Một số gia đình ở đây còn giữ nghi thức tắm cho cha mẹ trong ngày Tết để thể hiện lòng biết ơn.

Bên cạnh những nghi thức truyền thống, các điệu múa, tiếng hát mang âm hưởng văn hóa Khmer cũng là minh chứng cho việc giữ gìn, phát huy những bản sắc tốt đẹp của đồng bào Khmer.

Hòa trong tiếng nhạc của những điệu Rom Vong tại chùa Pô Thi Vongsa (xã Xà Phiên), ông Danh Kỳ, Chủ nhiệm Câu lạc bộ hát Aday xã Xà Phiên cho biết, trong những ngày Tết Chôl Chnăm Thmây hoặc những ngày lễ như Sen Dolta, Ok Om Bok, chùa sẽ tổ chức múa Rom Vong hoặc biểu diễn hát Aday để phục vụ nhu cầu thưởng thức văn nghệ của bà con trong phum, sóc. Đối với hát Aday, môn nghệ thuật đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, chùa đã được đầu tư các loại nhạc cụ, trang phục biểu diễn. Tùy vào điều kiện thực tế của thành viên câu lạc bộ, chùa tổ chức tập luyện, biểu diễn để duy trì đội ngũ kế thừa, phát huy giá trị của môn nghệ thuật hát Aday, không để giá trị này bị mai một.

Thành phố Cần Thơ có trên 411.000 người là đồng bào dân tộc Khmer, thời gian qua, các hoạt động bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số được giữ gìn và phát huy. Các lễ hội theo phong tục tập quán và lễ hội tôn giáo truyền thống được tổ chức đúng theo nghi thức truyền thống, phát huy giá trị văn hóa dân tộc trong đồng bào dân tộc thiểu số và góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc bền vững.

Nhân dịp Tết Chôl Chnăm Thmây, thành phố đã tổ gặp gỡ, thăm hỏi, động viên, chúc mừng đồng bào Khmer, các vị chức sắc, chức việc, sư sãi, người có uy tín; một số chùa Phật giáo Nam tông Khmer, góp phần thắt chặt tình đoàn kết giữa các dân tộc, giữa chính quyền với chức sắc tôn giáo và người đồng bào Khmer.

Theo ông Lâm Hoàng Mẫu, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố, để tiếp tục nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có đồng bào Khmer, Sở chủ động phối hợp tham mưu triển khai các chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng tích hợp, trọng tâm, hiệu quả, nhiệm vụ tập trung vào phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường; phát triển sinh kế bền vững thông qua xây dựng mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng, kinh tế văn hóa, mở rộng tín dụng ưu đãi. Sở tích hợp hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia, phát triển hạ tầng đồng bộ, ưu tiên đầu tư giao thông, điện, nước, hạ tầng số tại các địa bàn khó khăn; bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch, khai thác hiệu quả bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù cho đồng bào dân tộc, tăng cường phân cấp, nâng cao năng lực cán bộ cơ sở.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi thông tin, thành phố đã triển khai tốt các chính sách của Đảng, Nhà nước về dân tộc, thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số năm 2025 với tổng vốn trên 305 tỷ đồng, nhiều công trình giao thông, giáo dục, y tế được xây dựng, vốn tín dụng hỗ trợ đồng bào phát triển kinh tế, đảm bảo đời sống vật chất, tinh thần được triển khai đầy đủ.

Đặc biệt, HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết 49/2025/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ người dạy tiếng và chữ Khmer, Hoa giai đoạn 2026 – 2030, đây là chính sách đặc thù của thành phố góp phần bảo tồn, duy trì phát huy tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số trên địa bàn.

UBND thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương triển khai kịp thời chủ trương, chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số, thực hiện đồng bộ nhiệm vụ giải pháp phát triển kinh tế xã hội; đẩy nhanh tiến độ thực hiện chương trình, dự án, nhất là 3 Chương trình mục tiêu quốc gia để đồng bào dân tộc thiểu số sớm thụ hưởng các chính sách của Nhà nước, góp phần nâng cao thực chất đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào.