Thanh Hóa: Nhiều diện tích lúa bị mất trắng do không kết hạt

Trong vụ Xuân năm nay, gần trăm hộ dân sống trên địa bàn 2 xã Thọ Lập và Thuận Minh, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa rơi vào cảnh trắng tay khi những ruộng lúa xanh tốt trổ đòng nhưng không cúi đầu, không kết hạt, hạt bị lép. Các giống lúa này không có trong bộ cơ cấu giống lúa tại địa phương, chưa được đánh giá đầy đủ về mức độ thích nghi với điều kiện khí hậu, thế nhưng đơn vị đại lý lại quảng cáo là giống chất lượng tốt, năng suất cao khiến người dân tin tưởng mua giống sản xuất để rồi “mất trắng" cả vụ, làm cuộc sống lâm vào cảnh khó khăn.

Nhiều tuần qua, dù đã đến mùa thu hoạch, thế nhưng nhiều nông dân xã Thọ Lập, huyện Thọ Xuân bị “mất trắng” do bông lúa không phát triển, năng suất kém và chỉ khoảng 10% số bông ra hạt, còn lại không kết hạt. Người dân cho biết họ đã mua và sử dụng loại giống lúa mới này vì được đại lý quảng bá là có chất lượng tốt, năng suất cao, chống chịu sâu bệnh và hạn hán.

Một số người dân cho biết thời điểm mua giống về gieo cấy, lúa phát triển xanh tốt, tuy nhiên đến thời điểm trổ bông, lúa vẫn đứng thẳng, không cúi đầu, tỉ lệ hạt lép cao. Theo tính toán của người dân, với năng suất trung bình hàng năm khoảng 3 tạ/sào (360 m2), cả trăm hộ dân của xã 2 Thuận Minh và Thọ Lập thất thu khoảng hơn 50 tấn lúa.

Ông Đỗ Văn Thành, ở xã Thọ Lập, huyện Thọ Xuân cho biết, khi cây trưởng thành rất đẹp. Tuy nhiên, sau đó hạt chuyển sang màu đen, bông thì có hạt, bông thì không, không thu hoạch được do chất lượng kém. Bởi vậy, gia đình ông mất trắng 4 sào lúa.

Ông Nguyễn Trọng Lực, xã Thọ Lập, huyện Thọ Xuân cho hay, sau khi nghe Đài truyền thanh của xã Thọ Lập thông tin đại lý Hoàn Anh là thành viên của Hợp tác xã Thọ Lập nên rất tin tưởng. Bởi vậy, ông và các hộ dân quanh vùng hỏi mua giống, nhưng sản xuất đến vụ thu hoạch thì không cho sản lượng. Ông Lực mong cơ quan chức năng sớm có giải pháp hỗ trợ các hộ nông dân trồng lúa bị thiệt hại trong khu vực.

Theo thống kê của UBND huyện Thọ Xuân, trên địa bàn huyện có khoảng 100 hộ dân gieo trồng 31 ha với hai giống lúa An Nông và Ku57. Hiện hai giống lúa này đều có tỷ lệ hạt lép cao, không đạt hiệu quả. Qua kiểm tra, hai giống lúa trên là các giống lúa nhập khẩu, được người dân mua giống ở đại lý trên địa bàn. Các giống lúa này chưa được đăng ký với tỉnh Thanh Hoá, do đó không có trong cơ cấu giống và lịch thời vụ của địa phương. 

Bởi vậy, hiện hai giống lúa này chưa được đánh giá đầy đủ về mức độ thích nghi với điều kiện khí hậu tại Thanh Hóa, dẫn đến năng suất thấp, tỷ lệ hạt lép cao. UBND huyện Thọ Xuân đã gửi văn bản báo cáo tỉnh Thanh Hoá làm rõ nguyên nhân sự việc.

Theo ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND huyện Thọ Xuân, UBND huyện đã có văn bản báo cáo tỉnh Thanh Hóa, hiện giống lúa này chưa đăng ký ở tỉnh Thanh Hoá. Thời gian tới, huyện đề nghị UBND tỉnh làm rõ nội dung, trách nhiệm đối với công ty cung cấp giống, tránh việc các công ty khác đưa giống vào nhưng không báo cáo tỉnh, gây thất thiệt cho nông dân trong vụ mùa tới.

Trước mắt, huyện Thọ Xuân đã yêu cầu phía công ty cung cấp giống khẩn trương có giải pháp hỗ trợ cho nông dân bị thiệt hại. Huyện cũng phê bình 2 xã Thọ Lập và xã Thuận Minh vì thiếu quản lý, kiểm soát để người dân tự phát sử dụng các giống lúa không chính thống vào sản xuất, gây thất thu cho người dân.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thanh Hóa, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, các giống lúa như KU57, An Nông không nằm trong cơ cấu bộ giống và phương án sản xuất vụ Xuân 2025 của tỉnh Thanh Hóa. Các đơn vị cung ứng giống này cũng chưa gửi công văn xin phép trình diễn giống lúa theo quy định tới cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Hiện Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thanh Hóa đã đề nghị các địa phương báo cáo để có giải pháp xử lý.