Tháo gỡ dự án tồn đọng để khơi thông nguồn lực tăng trưởng

Việc xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về cơ chế, pháp lý không chỉ giúp tái khởi động các dự án đình trệ mà còn kích hoạt dòng vốn và niềm tin của thị trường.

* Từ việc khởi động dự án kéo dài 10 năm

Cách đây vài ngày, dự án “Giải quyết ngập do triều khu vực TP. Hồ Chí Minh, có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu – giai đoạn 1” vừa chính thức được tái khởi động sau nhiều năm đình trệ. Động thái này không chỉ mang ý nghĩa khôi phục một công trình hạ tầng trọng điểm, mà còn phát tín hiệu tích cực trong việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

Dự án được khởi công lần đầu vào tháng 6/2016, với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, triển khai theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao). Mục tiêu là kiểm soát tình trạng ngập do triều cường kết hợp mưa lớn; đồng thời, nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu cho khu vực trung tâm và phía Nam thành phố – nơi tập trung mật độ dân cư cao cùng các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ trọng yếu.

Tuy nhiên, từ năm 2020, dự án rơi vào tình trạng đình trệ kéo dài dù khối lượng thi công đã đạt trên 90%. Lý do tạm ngưng liên quan tới vướng mắc thủ tục pháp lý và ngân hàng ngừng giải ngân vốn.

Việc thi công gián đoạn nhiều lần không chỉ làm chậm tiến độ hoàn thành mà còn gây ra những hệ lụy rõ nét đối với đời sống dân sinh và hoạt động kinh tế đô thị.

Trước những tác động tiêu cực kéo dài, tại buổi làm việc với lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh vào tháng 12/2025 về tiến độ tháo gỡ các dự án tồn đọng trên địa bàn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, Trưởng Ban Chỉ đạo 751 đã yêu cầu Thành phố tập trung xử lý dứt điểm các vướng mắc, đặc biệt đối với những dự án kéo dài nhiều năm, gây thiệt thòi lớn cho người dân.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Hoà Bình, đây là yêu cầu cấp bách nhằm khơi thông nguồn lực và bảo đảm hiệu quả đầu tư; trong đó, dự án chống ngập là công trình gắn trực tiếp với đời sống dân sinh, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển bền vững và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế của TP. Hồ Chí Minh.

Trên cơ sở chỉ đạo này, sau các buổi làm việc với bộ, ngành liên quan, chủ đầu tư và các tổ chức tín dụng, UBND TP. Hồ Chí Minh đã chính thức khởi động lại dự án. Một số hạng mục trọng điểm; trong đó, có các cống ngăn triều, đã được vận hành thử nghiệm. Các bên liên quan cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tháo gỡ những khó khăn còn tồn tại, hướng tới mục tiêu hoàn thành và đưa công trình vào vận hành chính thức trong năm 2026.

Dự án chống ngập chỉ là một trong hàng trăm dự án tồn đọng, vướng mắc đang được TP. Hồ Chí Minh tập trung xử lý. Theo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, trong năm 2025, Thành phố đã rà soát và xử lý được 727/838 dự án tồn đọng kéo dài, đạt 87% kế hoạch. Tổng mức đầu tư các dự án đã được tháo gỡ ước khoảng 141.000 tỷ đồng, với tổng diện tích hơn 16.000 ha.

Nhiều dự án quy mô lớn bị đình trệ trong thời gian dài đã được tháo gỡ vướng mắc pháp lý, qua đó, tái khởi động hoặc hoàn tất các thủ tục cần thiết để triển khai. Đáng chú ý, năm 2025 ghi nhận bước chuyển rõ nét trong việc tháo gỡ pháp lý cho các dự án nhà ở thương mại – lĩnh vực có tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản, tài chính và an sinh xã hội.

Từ việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở cho cư dân, hoàn tất nghĩa vụ tài chính, phê duyệt giá đất đến tái khởi động các công trình dang dở, quá trình tháo gỡ này đang mang lại lợi ích trực tiếp cho hàng chục nghìn hộ dân, đồng thời tạo động lực phục hồi đáng kể cho doanh nghiệp và thị trường.

Riêng đối với các dự án của Novaland, trong năm 2025, các cơ quan chức năng TP. Hồ Chí Minh đã phối hợp cấp 3.108 giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở cho cư dân tại các dự án Sunrise Riverside, The Sun Avenue, Kingston, Sunrise North, Palm A1 và Garden Gate, từng bước giải quyết tình trạng “nhà xong nhưng sổ chưa xong” kéo dài nhiều năm.

* Tạo đà cho mục tiêu tăng trưởng cao

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, yêu cầu tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài do vướng mắc về cơ chế và pháp lý đã được đặt trong tổng thể nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội. Các văn kiện Đại hội xác định cải cách thể chế, nâng cao hiệu lực tổ chức thực thi là một trong những đột phá chiến lược; trong đó, nhấn mạnh việc xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” đang làm ách tắc đầu tư, gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước và xã hội.Trước đó, tại các cuộc họp liên quan, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh, tháo gỡ khó khăn cho các dự án, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai và tài chính công là chủ trương lớn của Bộ Chính trị.  Theo  Phó Thủ tướng, đây là giải pháp trọng tâm nhằm khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế, hạn chế thất thoát, lãng phí tài sản công và tạo dư địa thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Ở góc độ địa phương, trong các cuộc họp kinh tế - xã hội, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhiều lần nhấn mạnh, việc tháo gỡ các dự án tồn đọng không chỉ cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh mà còn tạo dư địa quan trọng cho tăng trưởng ngân sách, đồng thời nâng cao khả năng thu hút các dòng vốn mới trong và ngoài nước.

Thực tế cho thấy, kết quả bước đầu đã phản ánh rõ nét qua các chỉ số kinh tế chủ chốt của thành phố. Năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh đạt mức kỷ lục 800.043 tỷ đồng, bằng 119% dự toán Trung ương giao và 114,7% dự toán Hội đồng nhân dân Thành phố giao, tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu cả nước.

Hoạt động thu hút đầu tư duy trì đà tăng trưởng tích cực, với tổng vốn FDI đạt 8,37 tỷ USD, tăng 24,2% so với năm 2024; đầu tư trong nước ghi nhận 88 dự án được chấp thuận hoặc điều chỉnh chủ trương, với tổng vốn đăng ký gần 521.190 tỷ đồng.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, việc tập trung xử lý các dự án tồn đọng kéo dài được xem là động lực có tác động trực tiếp và nhanh nhất đến tăng trưởng kinh tế trong năm 2026.

Vị chuyên gia cho rằng, hiện nay, một lượng vốn rất lớn đang bị “đóng băng” trong các dự án đình trệ do vướng mắc pháp lý và thủ tục. Khi những điểm nghẽn này được tháo gỡ, dòng vốn sẽ được giải phóng, việc làm được tạo ra, chuỗi sản xuất – tiêu dùng được kích hoạt, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho toàn nền kinh tế.

Với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, trong năm 2026, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy mạnh nhiều giải pháp thúc đẩy tăng trưởng; trong đó, có nội dung trọng tâm là tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án quy mô lớn, dự án tồn đọng, kéo dài và các dự án trọng điểm sau sắp xếp địa giới hành chính.

Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ tiếp tục chủ trì, phối hợp các sở, ngành, địa phương rà soát, phân loại khó khăn, vướng mắc; tham mưu các giải pháp về cơ chế, chính sách, tài chính – ngân sách, đầu tư, đất đai, đấu thầu nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai, giải ngân và đưa dự án vào khai thác, sử dụng.

Việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, vì vậy, không chỉ là giải pháp xử lý “di sản” quá khứ mà đang trở thành một trong những động lực quan trọng để TP. Hồ Chí Minh tạo dư địa tăng trưởng, đóng góp tích cực vào mục tiêu phục hồi và phát triển kinh tế của cả nước trong giai đoạn tới.