TP. Hồ Chí Minh đề xuất phát hành trái phiếu huy động vốn cho các dự án trọng điểm

Tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 6 HĐND TP. Hồ Chí Minh sáng 29/10, UBND TP. Hồ Chí Minh đã có tờ trình HĐND thành phố về dự thảo Nghị quyết quy định việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam để huy động vốn nhằm triển khai các dự án trọng điểm của thành phố.

Nghị quyết hướng tới mục tiêu đa dạng hóa các công cụ huy động vốn, mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn trung và dài hạn với chi phí hợp lý, đáp ứng nhu cầu vốn rất lớn cho các chương trình, dự án trọng điểm của thành phố, đặc biệt là các dự án đường sắt đô thị, giao thông chiến lược, hạ tầng kỹ thuật, môi trường, chuyển đổi số và phát triển đô thị.

TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu phải tạo ra động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát huy vai trò là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực. Thành phố xác định phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức “hai con số”, đồng thời tiếp tục giữ vai trò là một trong những đầu tàu tăng trưởng của cả nước.

Theo UBND TP. Hồ Chí Minh, đây là mục tiêu đòi hỏi không chỉ mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh và dịch vụ mà còn phải đẩy mạnh đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng đô thị, tăng cường kết nối vùng và tạo dựng nền tảng cho các động lực tăng trưởng mới.

Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến vay tối đa 49.291 tỷ đồng để bù đắp bội chi ngân sách, gồm vay từ nguồn Chính phủ về cho vay lại là 17.559 tỷ đồng và vay trong nước là 31.732 tỷ đồng (dự kiến từ phát hành trái phiếu chính quyền địa phương).

Tháng 6/2026, Đảng ủy UBND thành phố cũng có tờ trình về định hướng, nguyên tắc và danh mục dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) giai đoạn 2026-2031, gồm 90 dự án với tổng mức đầu tư là 1.273.179 tỷ đồng. Nhiều dự án có thể đáp ứng điều kiện để xem xét huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu.

Qua thẩm tra, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh thống nhất cần thiết ban hành nghị quyết để huy động vốn triển khai các dự án trọng điểm. Theo cơ quan thẩm tra, nhu cầu vốn cho các dự án giao thông, chỉnh trang và phát triển đô thị, chống ngập, môi trường, chuyển đổi số, năng lượng, logistics và hạ tầng xã hội rất lớn. Việc chủ yếu dựa vào ngân sách thành phố, vốn đầu tư công truyền thống và tín dụng thông thường có thể chưa đáp ứng yêu cầu về quy mô, kỳ hạn và tiến độ đầu tư.

Ông Nguyễn Công Danh, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND TP. Hồ Chí Minh đề nghị, trước khi phát hành trái phiếu, UBND thành phố cần rà soát, đánh giá đầy đủ nhu cầu huy động vốn, khả năng cân đối ngân sách, tình hình thực hiện các nghĩa vụ nợ hiện hữu và dự kiến phát sinh; trên cơ sở đó, lựa chọn phương án phát hành trái phiếu theo quy định. Quy mô, thời điểm và kỳ hạn phát hành cần phù hợp với nhu cầu vốn, tiến độ thực hiện và khả năng giải ngân của từng dự án.

Tại dự thảo Nghị quyết, UBND TP. Hồ Chí Minh là tổ chức phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam để huy động vốn cho các dự án trọng điểm. Trái phiếu được phát hành tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, không phát hành ở nước ngoài. Đồng tiền phát hành và thanh toán là đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi theo đề án được phê duyệt.

Bên cạnh dự thảo nghị quyết nêu trên, UBND TP. Hồ Chí Minh cũng có tờ trình HĐND thành phố dự thảo Nghị quyết quy định về việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị, trái phiếu xanh; vay từ các tổ chức tài chính trong nước để huy động vốn nhằm triển khai các dự án đầu tư của thành phố.

Dự thảo nghị quyết này hướng tới tạo cơ sở pháp lý để thành phố đa dạng hóa các kênh huy động vốn, gắn nguồn vốn với các dự án, công trình, đô thị cụ thể; nâng cao tính minh bạch, tăng khả năng tiếp cận các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và tổ chức tài chính trong nước, đồng thời mở rộng quy mô, kỳ hạn huy động vốn, bảo đảm tiến độ triển khai các dự án cấp bách.

UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, việc “vay từ các tổ chức tài chính nước ngoài, quốc tế” sẽ tiếp tục giao cơ quan tài chính chịu trách nhiệm tập trung nghiên cứu đề xuất triển khai thực hiện trong thời gian tới, trên cơ sở tham vấn ý kiến của bộ, ngành Trung ương và phù hợp với nhu cầu thực tiễn đầu tư của thành phố.

Giai đoạn 2003 - 2020, TP. Hồ Chí Minh (trước sáp nhập) đã thực hiện phát hành 30.112 tỷ đồng trái phiếu chính quyền địa phương, góp phần quan trọng trong việc bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn cho ngân sách thành phố, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình giao thông, giáo dục, y tế, cấp thoát nước và các dự án hạ tầng kỹ thuật trọng điểm.

Giai đoạn 2021-2025, thành phố được giao tổng mức vay trong nước là 24.606 tỷ đồng, dự kiến tổ chức vay theo hình thức phát hành trái phiếu chính quyền địa phương. Tuy nhiên, căn cứ tình hình thực tiễn, thành phố không huy động nguồn vốn vay trong nước bằng hình thức phát hành trái phiếu chính quyền địa phương trong giai đoạn này.

Theo UBND TP. Hồ Chí Minh, nhu cầu vốn cho các dự án chiến lược của thành phố trong giai đoạn 2026–2035, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, đường, cầu kết nối trong nội ô và liên vùng với Đồng Nai và Tây Ninh, các dự án xử lý môi trường, chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh đặt ra áp lực lớn đối với ngân sách. Do đó, việc đa dạng hóa các kênh huy động vốn là cần thiết để đáp ứng yêu cầu về quy mô và tiến độ đầu tư.