Thay đổi lớn trong chính sách tài sản số của Mỹ

Sự kiện Mỹ thành lập Kho dự trữ tiền số chiến lược được giới chuyên gia đánh giá là một bước đi quyết liệt và hết sức táo bạo của Tổng thống Donald Trump nhằm hiện thực hóa mong ước biến nước Mỹ trở thành “Thủ đô tiền kỹ thuật số của thế giới”. Quyết định này đánh dấu thay đổi lớn trong chính sách tài sản số của Mỹ và chắc chắn sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ tới thị trường tiền số nó riêng và nền kinh tế Mỹ nói chung. 

* Kho dự trữ tiền số chiến lược là gì?

Kho dự trữ tiền số chiến lược của Mỹ bao gồm các quỹ hay các chương trình liên quan đến tiền điện tử và tài sản kỹ thuật số do Chính phủ Mỹ hoặc các tổ chức tài chính lớn kiểm soát. Đó là số lượng lớn tiền kỹ thuật số bitcoin và các loại tiền số khác mà Chính phủ Mỹ, đặc biệt là Bộ Tư pháp (DOJ) và Cục Điều tra Liên bang (FBI), thường xuyên thu giữ từ các vụ án tội phạm mạng, rửa tiền và các vụ vi phạm pháp luật khác.

Sắc lệnh của Tổng thống Trump đã củng cố tính hợp pháp của tiền số như một công cụ tài chính chính thống của Mỹ. Giờ đây, đồng tiền điện tử lớn nhất thế giới bitcoin sẽ được xếp hạng trong số các tài sản dự trữ của Chính phủ Mỹ, cùng với vàng và dầu mỏ. Tính đến tháng 3/2025, dự trữ bitcoin chiến lược của Mỹ vào khoảng 200.000 BTC, trị giá hơn 17 tỷ USD.

Bên cạnh đó, với cùng một sắc lệnh hành pháp, ông Trump cũng tạo ra một kho dự trữ chiến lược cho tất cả các đồng tiền kỹ thuật số khác mà Chính phủ Mỹ đang nắm giữ. Theo sắc lệnh hành pháp mới, kho dự trữ này gồm có 5 đồng tiền số là BTC (Bitcoin), ETH (Ethereum), XRP (Ripple), SOL (Solana) và ADA (Cardano). Kho dự trữ tài sản kỹ thuật số được tạo ra nhằm quản lý tất cả các loại tiền điện tử đó với vai trò là dự trữ quốc gia.

* Vì sao Tổng thống Trump lập Kho dự trữ tiền số thời điểm này?

Đầu tiên và quan trọng nhất, bằng cách tạo ra một khoản dự trữ tiền số, Tổng thống Trump muốn chứng tỏ sự ủng hộ của mình đối với cộng đồng tiền điện tử, vốn là nguồn tài trợ rất lớn trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024 của ông. Việc lập nguồn dự trữ là hành động thể hiện cam kết và hiện thực hóa lời hứa tranh cử biến nước Mỹ trở thành "siêu cường Bitcoin của thế giới và thủ đô tiền điện tử của hành tinh".

Thứ hai, vì đồng bitcoin không được phát hành bởi bất kỳ chính phủ nào, do đó những người ủng hộ tài sản này lập luận rằng một kho dự trữ chiến lược có thể hoạt động như chiếc “phao cứu sinh” nhằm ứng phó với nguy cơ bất ổn trong hệ thống tài chính truyền thống, chẳng hạn như sự sụt giảm đáng kể giá trị của đồng đô la Mỹ.

* Cách thức vận hành

Sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump chỉ đạo Bộ Tài chính Mỹ thành lập một văn phòng để quản lý kho dự trữ tiền số. Văn phòng này sẽ kiểm soát tất cả số lượng bitcoin đang được nắm giữ bởi các cơ quan khác nhau trong chính phủ. Tài sản kỹ thuật số trong kho dự trữ sẽ được tích lũy thông qua thủ tục tịch thu tài sản hình sự, dân sự hoặc thanh toán hình phạt dân sự. Chính phủ Mỹ sẽ không sử dụng tiền thuế của dân dưới bất kỳ hình thức nào để mua thêm tiền số cho kho dự trữ chiến lược, tức là không được áp đặt chi phí gia tăng đối với người đóng thuế tại Mỹ. 

Sắc lệnh cũng qui định không được phép bán bitcoin; Bộ trưởng Tài chính và Bộ trưởng Thương mại có nhiệm vụ xây dựng các chiến lược để gia tăng lượng bitcoin "trung lập về ngân sách và không áp đặt chi phí gia tăng cho người nộp thuế". Đã có rất nhiều suy đoán về những chiến lược mua bitcoin "ngân sách trung lập" đó sẽ như thế nào? Có lẽ người nộp thuế Mỹ sẽ trả thuế bằng bitcoin mà không cần phải báo cáo lợi nhuận vốn, hoặc có thể chính phủ sẽ bán vàng để mua thêm bitcoin. Trong khi đó, không giống đồng bitcoin, các đồng tiền kỹ thuật số khác trong Kho dự trữ chiến lược có thể được bán ra một khi cần thiết. 

* Tác động thị trường

Những động thái được chờ đợi từ lâu đã không dẫn đến sự hưng phấn của giới đầu tư. Giá bitcoin và hầu hết các token khác đã giảm mạnh sau sắc lệnh hành pháp của Nhà Trắng.

Sự sụt giảm giá trị phản ánh sự không chắc chắn của các nhà đầu tư về việc chính phủ mua và nắm giữ Bitcoin sẽ ảnh hưởng đến thị trường như thế nào trong dài hạn, bên cạnh những lo ngại của họ về thuế quan và lạm phát. Mặc dù sáng kiến này có thể mang lại tính hợp pháp cho các đồng tiền điện tử, nhưng vẫn còn những lo ngại.

Giới đầu tư tiền điện tử, đặc biệt là những người có quan điểm tự do, phản đối sự tham gia của chính phủ vào khu vực tài sản kỹ thuật số, coi tiền điện tử là một loại tài sản phi tập trung.

Có thể nhiều người bước đầu hoan nghênh ý tưởng thành lập một kho dự trữ quốc gia các đồng tiền số, song không ít chuyên gia kinh tế đã bày tỏ quan ngại, nhất là liên quan tới tính biến động cao của loại tài sản này và việc chính phủ mua tích trữ tài sản số là một canh bạc chủ yếu làm lợi cho những người đang nắm giữ. Thậm chí, giới phân tích cho rằng điều đó có thể khiến hàng tỷ USD tiền thuế của người dân “bốc hơi” nếu thị trường tiền số suy thoái.

Ngoài thị trường, sau những hào hứng ban đầu, thị trường tiền số đã quay đầu lao dốc vì sắc lệnh của Tổng thống Trump. Theo các chuyên gia kinh tế, nếu Chính phủ Mỹ duy trì Kho dự trữ bitcoin chiến lược, nước này thậm chí sẽ phải đối mặt với một số rủi ro, bao gồm các thách thức tài chính, an ninh, luật pháp và địa chính trị.

Dù dự trữ chiến lược tiền kỹ thuật số có thể mang lại sự đa dạng về tài sản dự trữ và phòng ngừa lạm phát, nhưng rủi ro biến động, các mối đe dọa bảo mật, tình trạng không chắc chắn về quy định và các mối quan tâm địa chính trị khiến ý tưởng này trở thành một chiến lược đang gây nhiều hoài nghi và tranh cãi. Nước Mỹ cần xây dựng các cơ chế an ninh mạnh mẽ, các chính sách rõ ràng và chiến lược giảm thiểu rủi ro để quản lý nguồn tài sản dự trữ này một cách hiệu quả.