Thế giới trước nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu tàu biển

Nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu tàu biển (dầu nhiên liệu) đang hiện hữu trong quý III/2026, khi các nhà máy lọc dầu đã chuyển hướng ưu tiên sản xuất dầu diesel và các sản phẩm khác thay vì nhiên liệu tàu biển, do các cuộc xung đột gây gián đoạn cả hoạt động chế biến dầu thô lẫn lưu thông tàu chở dầu.

Trong khi giá dầu thô không biến động mạnh trong những tháng gần đây, giá các sản phẩm dầu đã qua tinh chế lại tăng vọt do các cuộc xung đột gây hư hại nhà máy lọc dầu ở Nga và Trung Đông, cùng với các hạn chế về giao thông hàng hải làm tắc nghẽn dòng chảy nguồn cung. Giá dầu diesel tại Mỹ đã chạm mức cao kỷ lục vào cuối tuần trước, khi căng thẳng Mỹ-Iran tái bùng phát và các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga làm gia tăng tình trạng gián đoạn nguồn cung.

Theo dữ liệu từ từ công ty phân tích Kpler, xuất khẩu dầu nhiên liệu của Nga trong tháng 8/2026 đã giảm xuống mức thấp kỷ lục là 591.000 thùng/ngày, so với mức trung bình hơn 860.000 thùng/ngày trước đó.

Trong khi đó, xuất khẩu loại nhiên liệu này từ Trung Đông đã giảm 45% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống mức trung bình 447.000 thùng/ngày trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8 năm nay.

Nhà máy Al-Zour của Kuwait, một nhà xuất khẩu dầu nhiên liệu hàng đầu, chỉ xuất khẩu một lô hàng với khối lượng 26.000 thùng/ngày kể từ tháng 3/2026, so với mức khoảng 191.000 thùng/ngày trong hai tháng trước đó.

Việc các nhà máy lọc dầu chuyển hướng sản xuất các loại nhiên liệu khác để đạt lợi nhuận cao hơn đã khiến nguồn cung dầu nhiên liệu bị ảnh hưởng nặng nề hơn.

Theo dữ liệu từ Kpler, nhà máy lọc dầu Dangote của Nigeria với công suất 650.000 thùng/ngày, đã đẩy mạnh xuất khẩu dầu diesel, xăng và nhiên liệu bay, trong khi xuất khẩu dầu nhiên liệu lại sụt giảm.

Lượng tồn kho tại các trung tâm giao dịch hàng đầu như Singapore (Xin-ga-po), Amsterdam-Rotterdam-Antwerp và Fujairah đang thấp hơn khoảng 30% so với mức trung bình theo mùa trong ba năm qua. Công ty tư vấn Energy Aspects dự báo mức thiếu hụt dầu nhiên liệu sẽ lên tới 218.000 thùng/ngày trong quý III/2026, đánh dấu lần thiếu hụt đầu tiên kể từ quý III/2025.

Châu Á sẽ là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do phụ thuộc nhiều vào nguồn cung từ vùng Vịnh. Theo dữ liệu nhập khẩu từ Kpler, Singapore, trung tâm cung cấp nhiên liệu tàu biển lớn nhất thế giới, nhập khẩu hơn một nửa trong tổng nhu cầu gần 1 triệu thùng mỗi ngày của mình.

Dữ liệu từ nền tảng theo dõi giá nhiên liệu tàu biển ZeroNorth cho thấy, tính đến ngày 1/9, giá của loại nhiên liệu tàu biển phổ biến nhất, dầu nhiên liệu hàm lượng lưu huỳnh rất thấp (VLSFO), tại Singapore đã tăng 76% kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, lên mức gần 825 USD/tấn (tương đương 130 USD/thùng). Mức tăng này vượt xa mức tăng 40% của giá dầu thô Brent chuẩn trong cùng kỳ.

Chuyên gia phân tích Valerie Panopio của công ty tư vấn Rystad cũng lưu ý rằng nhu cầu đang gia tăng do các tàu thuyền phải đi theo những tuyến đường dài hơn để tránh eo biển Bab el-Mandeb, một điểm nghẽn huyết mạch trong vận tải dầu hoặc tránh hoàn toàn khu vực Biển Đỏ vì các mối đe dọa từ lực lượng Houthi.

Tình trạng khan hiếm nguồn cung đe dọa đẩy chi phí lên cao hơn nữa đối với các chủ tàu, kéo theo việc tăng giá cước vận tải biển.