Thêm 171 mã số, sầu riêng Đắk Lắk tăng cơ hội xuất khẩu chính ngạch

Sự kiện này không chỉ mở rộng đường xuất khẩu chính ngạch mà còn tạo đà bứt phá kim ngạch cho ngành hàng. Tuy nhiên, mỗi “tấm hộ chiếu” được cấp mới cũng đi cùng với trách nhiệm quản lý, bảo vệ mã số và duy trì chất lượng để giữ vững niềm tin tại thị trường tỷ dân. 

*Niềm vui ở những vùng nguyên liệu 

Sầu riêng Đắk Lắk đang vào mùa thu hoạch với khung cảnh rộn ràng, tấp nập mua bán, vận chuyển. Hòa trong không khí ấy, nông dân, hợp tác xã càng phấn khởi hơn khi có thêm 171 vùng trồng và cơ sở đóng gói được cấp mã số sau thời gian dài chờ đợi. Đây chính là động lực để nông dân, hợp tác xã chuẩn hóa quy trình sản xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường Trung Quốc. 

Sầu riêng Đắk Lắk tăng cơ hội xuất khẩu chính ngạch. Ảnh: Hữu Chí-TTXVN

Ông Phạm Viết Hùng, Giám đốc chi nhánh Hợp tác xã Nông nghiệp dịch vụ sầu riêng Durian Krông Búk, xã Krông Búk cho biết, hợp tác xã hiện có gần 160 thành viên, canh tác 193 ha sầu riêng. Năm 2025, hợp tác xã được phê duyệt 2 mã số vùng trồng, với 27 ha.

Vừa qua, hợp tác xã được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt thêm 5 mã số vùng trồng, với diện tích 94,4 ha. Theo ông Hùng, sản lượng lớn nhưng mã số ít từng khiến các thành viên không tránh khỏi áp lực khi vào vụ thu hoạch sầu riêng. Việc được cấp thêm mã số trong thời điểm này làm nông dân rất phấn khởi, tin rằng sẽ xuất khẩu ổn định và giá cả tốt hơn.

“Các diện tích còn lại đang được hợp tác xã khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp mã số, đồng thời động viên bà con xây dựng vùng nguyên liệu sầu riêng tập trung, có truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, hợp tác xã cũng phối hợp sàng lọc, kiểm tra nhanh, nói không với dư lượng kim loại nặng cadimi và chất vàng O; kiểm soát chế độ bón phân, dịch hại, độ chín thu hoạch để ngày càng nâng cao chất lượng sản phẩm. Trong bối cảnh thị trường biến động, việc chủ động bảo vệ mã số vùng trồng được hợp tác xã ưu tiên thực hiện”, ông Hùng nhấn mạnh. 

Tương tự, ông Huỳnh Tấn Minh, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Tây Nguyên Fruit, xã Ea Drăng chia sẻ, hợp tác xã vừa được GACC cấp thêm 7 mã số vùng trồng, với diện tích 127,7 ha sau 2 năm chờ đợi. Vụ thu hoạch năm nay, mưa nhiều trong 1 tháng qua khiến nông dân, hợp tác xã lo lắng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cơm sầu riêng. Tuy nhiên, việc được cấp thêm mã số vùng trồng đã giải tỏa phần lớn áp lực cho bà con, tiếp thêm động lực lớn để nông dân canh tác chuyên nghiệp và tích cực ứng dụng chuyển đổi số vào sản xuất. 

Trong đợt cấp mới vừa qua, xã Krông Pắc được cấp thêm 2 mã số vùng trồng với diện tích 31,38 ha và 6 mã số cơ sở đóng gói. Lũy kế đến nay, xã có 39 mã số vùng trồng sầu riêng với diện tích 1.474 ha và 10 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu. Đây là kết quả đáng ghi nhận, bởi xã Krông Pắc là một trong những vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của tỉnh Đắk Lắk. 

Ông Lại Đức Đại, Chủ tịch UBND xã Krông Pắc nhận định, việc mở rộng diện tích được cấp mã số và số lượng cơ sở đóng gói giúp nông sản có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi tiêu thụ và xuất khẩu chính ngạch, qua đó giảm phụ thuộc vào một số kênh tiêu thụ truyền thống, hạn chế nguy cơ ùn ứ, bị ép giá trong thời điểm thu hoạch tập trung. Đặc biệt, trong thời điểm Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026 đang diễn ra, việc được cấp thêm mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói là thông điệp tích cực, khẳng định sầu riêng Krông Pắc không chỉ phát triển về diện tích mà đang chuyển sang sản xuất có mã số, có truy xuất nguồn gốc. 

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Trần Hậu Trường, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Rồng Trung Hoa cho biết, đơn vị đang liên kết với khoảng 300 hộ dân có diện tích khoảng 450 ha trồng ở các xã Cuôr Đăng, Ea Tul, Cư M’gar, Ea Hiao. Vừa qua, GACC đã phê duyệt thêm cho đơn vị 1 mã số cơ sở đóng gói và 22 mã số vùng trồng. Sự kiện này đã giúp đơn vị nâng cao năng lực thu mua, sơ chế, đóng gói và xuất khẩu, đồng thời thúc đẩy việc liên kết với người dân, hợp tác xã bền vững hơn. 

*Cam kết giữ chất lượng và siết quản lý 

Để có thêm các mã số được phê duyệt, thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đã nỗ lực chấn chỉnh công tác quản lý, rà soát, số hóa dữ liệu vùng trồng, cơ sở đóng gói và tháo gỡ khó khăn cho cơ sở. Đến nay, sầu riêng Đắk Lắk đã có 420 mã số vùng trồng, với diện tích 21.821 ha và 72 mã số cơ sở đóng gói để xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. 

Dù vậy, ông Lại Đức Đại, Chủ tịch UBND xã Krông Pắc cho rằng, giá trị thực sự của mã số nằm ở việc duy trì điều kiện, bảo đảm chất lượng sản phẩm và tuân thủ nghiêm các quy định của thị trường nhập khẩu. Quan điểm của địa phương là “Tạo thuận lợi cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhưng không buông lỏng quản lý; lấy chất lượng, tính minh bạch và uy tín của sản phẩm làm trọng tâm”. Vì vậy, xã Krông Pắc sẽ tăng cường giám sát, hậu kiểm, yêu cầu các chủ thể được cấp mã số thực hiện đầy đủ quy trình sản xuất, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, quản lý sinh vật gây hại, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; đồng thời kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm. 

“Mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói còn là công cụ để tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng và thương hiệu sầu riêng. UBND xã Krông Pắc kiến nghị UBND tỉnh và ngành nông nghiệp tiếp tục hỗ trợ địa phương trong công tác kiểm tra, giám sát và hậu kiểm các mã số đã được cấp, nhất là trong thời điểm chính vụ thu hoạch; hoàn thiện việc kết nối dữ liệu giữa đất đai - vùng trồng - cơ sở đóng gói - truy xuất nguồn gốc để quản lý thống nhất, chính xác, minh bạch. Đồng thời có chính sách hỗ trợ hợp tác xã và người dân đầu tư vào hệ thống tưới, kho vật tư, kiểm nghiệm đất, nước và sản phẩm; tạo điều kiện để các vùng sản xuất đạt yêu cầu sớm được cấp mã số và tham gia chuỗi xuất khẩu chính ngạch”, ông Lại Đức Đại nhấn mạnh. 

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, bà Đặng Thị Thuỷ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho biết, việc gia tăng mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói đã nâng cao năng lực tham gia chuỗi xuất khẩu chính ngạch của sầu riêng Đắk Lắk. Ý nghĩa lớn nhất không nằm ở diện tích hay số lượng cơ sở tăng thêm mà là dư địa để tổ chức lại sản xuất bài bản và bền vững. 

“Đi đôi với quản lý, mỗi mã số được cấp là một cam kết về chất lượng, về an toàn thực phẩm, kiểm soát sinh vật gây hại và truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, càng có nhiều mã số được cấp thì trách nhiệm của địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân càng lớn. Mục tiêu của tỉnh không chỉ xuất khẩu được nhiều hơn mà là giữ vững uy tín và nâng cao giá trị sầu riêng Đắk Lắk tại thị trường tỷ dân”, bà Đặng Thị Thủy nhấn mạnh. 

Bà Đặng Thị Thủy thông tin thêm, tỉnh đang số hóa, chuẩn hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói sầu riêng. Trong đó, tỉnh ưu tiên số hóa 420 vùng trồng và 73 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu. Các tổ công tác xuống tận cơ sở để xác minh vị trí, tọa độ, diện tích, chủ thể và hiện trạng sản xuất. Đặc biệt, tỉnh đã đưa dữ liệu lên bản đồ số nông sản và kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia. Như vậy, tỉnh chuyển từ quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị ngành hàng sầu riêng bằng dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”.

Bên cạnh niềm vui từ 171 mã số mới được cấp, tỉnh Đắk Lắk xác định phải giữ mã, giữ chất lượng và giữ chữ tín. Để làm được điều đó, địa phương cần giữ vững kỷ cương trong quản lý, minh bạch trong dữ liệu và tử tế trong sản xuất. Khi toàn chuỗi cùng hành động, thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk sẽ phát triển bền vững, tự tin khẳng định vị thế trên trường quốc tế.