Thí điểm xây dựng chuỗi giá trị ngành hàng mít từ “Mít ruột đỏ Cái Ngang”

Ngày 11/8, UBND xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long phối hợp Mạng lưới Ngân hàng thực phẩm Việt Nam (FoodBank Việt Nam) tổ chức lễ ra mắt Dự án Đổi mới sáng tạo và Phát triển ngành hàng Mít Việt Nam (Dự án Jackfruit Việt Nam), đồng thời công bố Chương trình phát triển thương hiệu “Mít ruột đỏ Cái Ngang”.

Xã Cái Ngang được lựa chọn là địa phương đầu tiên triển khai thí điểm Dự án, với sự tham gia của Hợp tác xã Nông nghiệp Hậu Lộc và các hộ nông dân trên địa bàn, hướng đến xây dựng chuỗi giá trị ngành hàng mít có sự liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và các đơn vị đồng hành, thay vì chỉ tập trung sản xuất nguyên liệu. 

Ông Trần Ngọc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Cái Ngang, phát biểu tại chương trình. Ảnh: Lê Thúy Hằng – TTXVN

Theo Chủ tịch UBND xã Cái Ngang Trần Ngọc Tuấn, toàn xã có vùng trồng mít với diện tích khá lớn; trong đó đã quy hoạch vùng sản xuất khoảng 390 ha, tập trung tại các ấp Hậu Lộc, Danh Tấm và Tân Lợi; riêng Hợp tác xã Mít ruột đỏ Hậu Lộc có khoảng 250 ha. Để duy trì và phát triển thương hiệu “Mít ruột đỏ Cái Ngang”, xã đang triển khai đăng ký 13 mã số vùng trồng mới cho mít ruột đỏ. 

Việc được lựa chọn triển khai thí điểm Dự án Đổi mới sáng tạo và Phát triển ngành hàng Mít Việt Nam là cơ hội để Cái Ngang phát huy lợi thế sản xuất nông nghiệp, nhất là cây mít, đồng thời nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng. Thông qua dự án, xã phối hợp hướng dẫn người dân tận dụng các sản phẩm từ cây mít như trái mít non, mít thành phẩm đến phụ phẩm để chế biến, làm phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất, qua đó nâng cao giá trị và sử dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu. 

Theo ông Trần Ngọc Tuấn, địa phương kỳ vọng dự án tạo sự liên kết chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà khoa học và người dân; từng bước xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển chế biến sâu và mở rộng thị trường trong nước, hướng đến xuất khẩu.

UBND xã Cái Ngang cam kết đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân để dự án được triển khai thiết thực, hiệu quả. Địa phương kỳ vọng “Mít ruột đỏ Cái Ngang” từng bước trở thành sản phẩm có thương hiệu, sức cạnh tranh góp phần quảng bá hình ảnh nông nghiệp Cái Ngang nói riêng và tỉnh Vĩnh Long nói chung. 

Ông Nguyễn Tuấn Khởi, Chủ tịch FoodBank Việt Nam, Nhà sáng lập Dự án Jackfruit Việt Nam cho biết, dự án hướng đến hỗ trợ ngành hàng mít nâng cao chất lượng sản xuất, tiếp cận các nguồn tài chính xanh và phát triển chế biến sâu, qua đó giảm phụ thuộc vào tiêu thụ trái tươi, hạn chế áp lực khi nguồn cung tăng cao và nâng cao giá trị nông sản.

Song song đó, cây mít cũng là cây trồng có tiềm năng thích ứng với biến đổi khí hậu, đây là hướng phát triển có ý nghĩa đối với Đồng bằng sông Cửu Long, nơi sản xuất nông nghiệp đang chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu.

Đại biểu tham quan khu vực trưng bày mít và sản phẩm làm từ mít ruột đỏ xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Lê Thúy Hằng – TTXVN

Vì vậy, dự án không chỉ hướng đến giá trị kinh tế mà còn kỳ vọng xây dựng câu chuyện về vùng trồng, văn hóa, đời sống và khả năng thích ứng của người dân địa phương, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương thông qua các sản phẩm nông sản, OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm). 

Xã Cái Ngang được dự án lựa chọn là địa phương thí điểm nhằm xây dựng mô hình từ thực tế sản xuất, trước mắt tập trung phát triển thương hiệu “Mít ruột đỏ Cái Ngang” theo định hướng hữu cơ.

Dự án sẽ phối hợp UBND xã và Hợp tác xã Nông nghiệp Hậu Lộc rà soát, phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện thông tin vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, xây dựng nhận diện thương hiệu; đồng thời kết nối doanh nghiệp, hệ thống phân phối, thị trường và phát triển các sản phẩm chế biến từ mít. 

Một trong những hướng được dự án chú trọng là tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu trước đây thường bị loại bỏ trong quá trình sản xuất như mít non được thu mua để chế biến thực phẩm, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng xanh và bền vững.

Dự án cũng định hướng xây dựng cơ sở đóng gói, chế biến sâu, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên liệu và tạo thêm giá trị cho cây mít. 

Ông Nguyễn Tuấn Khởi mong muốn chính quyền địa phương hỗ trợ về định hướng, chiến lược, hành lang pháp lý và tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, đồng thời tăng cường kết nối với ngân hàng, tổ chức tài chính, tổ chức tài chính vi mô để hỗ trợ vốn cho nông dân, hợp tác xã trong sản xuất và đầu tư cơ sở chế biến.

Đối với nông dân, cần mạnh dạn tham gia hợp tác xã, liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất, chế biến và xuất khẩu, từng bước chuyển từ bán sản phẩm thô sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, người dân cũng cần cam kết tuân thủ quy trình sản xuất, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng danh mục, bảo đảm an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm, qua đó góp phần bảo vệ uy tín chung của ngành hàng mít Việt Nam trên thị trường. 

Từ mô hình tại Cái Ngang, dự án sẽ tiếp tục hoàn thiện quy trình để mở rộng trong tỉnh Vĩnh Long và các địa phương có tiềm năng phát triển cây mít, từng bước hình thành mạng lưới liên kết ngành hàng. Mục tiêu của dự án không chỉ là trái mít tươi mà cả các sản phẩm chế biến mang giá trị, thương hiệu và câu chuyện riêng của từng vùng sản xuất, góp phần đưa nông sản Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường trong nước và quốc tế. 

Tại chương trình đã diễn ra lễ ký kết biên bản hợp tác về phát triển vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất, tiêu thụ và phát triển chuỗi giá trị ngành hàng mít Việt Nam giữa đại diện Jackfruit Vietnam và Hợp tác xã Nông nghiệp Hậu Lộc. Đây là bước cụ thể hóa sự phối hợp giữa Dự án Jackfruit Việt Nam và hợp tác xã, tạo cơ sở để các hoạt động của dự án được triển khai trực tiếp tại vùng sản xuất. 

Chủ tịch Hợp tác xã Nông nghiệp Hậu Lộc (xã Cái Ngang) Lưu Văn Chính mong muốn, thông qua chương trình, hợp tác xã có thêm điều kiện nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, hỗ trợ người dân trong sản xuất, kết nối doanh nghiệp và các đối tác tiêu thụ; từng bước xây dựng thương hiệu “Mít ruột đỏ Cái Ngang”, mở rộng thị trường, gia tăng giá trị sản phẩm và tạo đầu ra ổn định, hiệu quả hơn cho người trồng mít.