Thị trường bảo hiểm nhân thọ chờ đón “làn gió” tăng trưởng mới

 

Đặc biệt, với khung pháp lý mới cùng nhiều trường hợp tham gia bảo hiểm được chi trả quyền lợi khi chẳng may gặp biến cố đã góp phần khôi phục niềm tin thị trường.

Tại tọa đàm “Những câu chuyện phía sau hợp đồng bảo hiểm” do Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) phối hợp Báo Tuổi trẻ tổ chức ngày 7/8, ông Ngô Trung Dũng, Phó Tổng thư ký IAV cho biết, sau những biến động, thị trường bảo hiểm nhân thọ đang dần hồi phục và ghi nhận những tín hiệu tích cực trong năm 2025.

Tổng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ toàn thị trường ước đạt hơn 72.090 tỷ đồng trong nửa đầu năm nay, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó phí khai thác mới đạt gần 13.050 tỷ đồng, tăng mạnh gần 8%, tiếp tục mở rộng độ bao phủ trong cộng đồng. Số lượng hợp đồng đang có hiệu lực cũng đạt mức 11,7 triệu hợp đồng, tăng nhẹ hơn 1% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, trong 6 tháng của năm 2025, ngành bảo hiểm ghi nhận có trên 897.000 hợp đồng bảo hiểm nhân thọ được bán mới, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Những dữ liệu này cho thấy những tín hiệu lạc quan của thị trường bảo hiểm nhân thọ.

Cùng với đà tăng trưởng này, các doanh nghiệp bảo hiểm cũng đang nỗ lực cải thiện chất lượng phục vụ, đặc biệt là trong chi trả quyền lợi. Nhiều trường hợp chi trả bảo hiểm đã được xử lý nhanh chóng, kịp thời, hỗ trợ thiết thực cho người tham gia bảo hiểm trong những thời điểm khó khăn nhất của cuộc sống. Gần đây nhất là vụ việc lật tàu thương tâm ở vịnh Hạ Long, vụ lật xe khách tại Hà Tĩnh…

Số liệu của IAV cho thấy, trong nửa đầu năm 2025, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đã chi trả quyền lợi bảo hiểm hơn 28.890 tỷ đồng cho khách hàng.

Trong Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm đến năm 2030, Chính phủ đặt mục tiêu có 18% dân số sẽ tham gia mua bảo hiểm nhân thọ vào năm 2030; tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026 - 2030 là 10%/năm, đến năm 2030 quy mô đạt 3,3 - 3,5% GDP.

Tuy nhiên, theo IAV, đến giữa năm 2025, tỷ lệ tham gia bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam mới chỉ có 11,7% dân số, trong khi tại Philippines là khoảng 38%, Malaysia đạt khoảng 50%, Singapore khoảng 80%, Mỹ khoảng 90%.

Thời gian qua, Chính phủ, Bộ Tài chính nhiều giải pháp để tăng cường sự minh bạch và bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm. Đặc biệt, những quy định trong Luật Kinh doanh Bảo hiểm mới đã đưa ra rất nhiều quy định bổ sung, góp phần làm “sạch” thị trường bảo hiểm, nhất là sau nhiều phản ánh về tư vấn không minh bạch, quyền lợi mập mờ trong các sản phẩm liên kết đầu tư.

Phía Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam ban hành các quy định về tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp cho người đại lý bảo hiểm… Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp bảo hiểm đã và đang đẩy mạnh số hóa toàn bộ quy trình bồi thường, từ việc nộp hồ sơ, xét duyệt đến chuyển khoản, tất cả đều có thể thực hiện ngay trên điện thoại nhanh trong ngày Một số công ty còn ứng dụng trí tuệ nhân tạo giúp rút ngắn thời gian phê duyệt xuống chỉ còn tính bằng phút…

“Ngành bảo hiểm nhân thọ đang ở vào một thời điểm đặc biệt trong hành trình phát triển. Đó là từ 1/7/2025, tất cả các doanh nghiệp tiến hành tái cấu trúc sản phẩm để phù hợp với quy định mới. Đặc biệt, để thực hiện các cam kết với khách hàng, nhiều doanh nghiệp đã số hóa toàn bộ quy trình bồi thường, từ việc nộp hồ sơ, xét duyệt đến chuyển khoản - tất cả đều có thể thực hiện ngay trên điện thoại...”, ông Ngô Trung Dũng cho biết.

Mặc dù các doanh nghiệp đã tìm cách thiết kế các sản phẩm tinh gọn, dễ hiểu hơn, tuy nhiên do tính chất liên quan đến tài chính, sức khoẻ nên hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thường có độ phức tạp cao hơn. Do đó, các chuyên gia cũng khuyến nghị người dân cần chủ động tìm hiểu kỹ cả quyền lợi lẫn nghĩa vụ trước khi đặt bút ký hợp đồng bảo hiểm để tránh khiếu nại có thể xảy ra về sau.

Theo quy định hiện hành, trong vòng 21 ngày kể từ ngày ký hợp đồng, khách hàng có quyền cân nhắc và hủy hợp đồng nếu không muốn tiếp tục; đồng thời được hoàn trả toàn bộ số phí đã đóng. Ngoài ra, khách hàng có quyền được giải thích rõ ràng các điều khoản trong hợp đồng, nhất là các điều khoản loại trừ và những trường hợp công ty bảo hiểm sẽ không chi trả…

Về nghĩa vụ, người mua bảo hiểm được khuyến cáo nên đọc kỹ hợp đồng, tránh tình trạng "mua rồi cất vào tủ"; đồng thời phải trung thực trong khai báo thông tin, đặc biệt là về tình trạng sức khỏe.

Liên quan đến lo ngại về vấn đề tư vấn không minh bạch của một bộ phận đại lý, đại diện IAV cho biết, hệ thống pháp lý hiện nay đã ngày càng hoàn thiện và chặt chẽ hơn. Vấn đề không còn nằm ở việc thiếu quy định, mà là làm sao thực thi đúng, chuẩn hóa nghề nghiệp và ứng dụng công nghệ để minh bạch hóa toàn thị trường. Hiện IAV cũng đang phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp trong ngành nhằm nâng cao đạo đức nghề nghiệp trong tư vấn, siết chặt hoạt động bán hàng, qua đó bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng một cách hiệu quả hơn.

Với những thay đổi này, thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục phục hồi và tăng trưởng trong thời gian tới. Khi người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, rõ ràng và đúng sự thật, niềm tin với bảo hiểm sẽ được củng cố trở lại; đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tham gia.