Thị trường chứng khoán "hút" khoản tiền tiết kiệm khổng lồ của nhà đầu tư Trung Quốc

Các hộ gia đình Trung Quốc đang thận trọng quay trở lại thị trường chứng khoán, khi chỉ số CSI 300 đã tăng hơn 25% kể từ mức thấp nhất hồi tháng 4/2025, nhờ sức hấp dẫn của trí tuệ nhân tạo và mối quan hệ giữa Trung Quốc với Mỹ đang ấm lên.

Việc các nhà đầu tư nhỏ lẻ của Trung Quốc có thể sẽ chuyển một phần trong số 23.000 tỷ USD tiền tiết kiệm của họ sang thị trường chứng khoán là một điều hấp dẫn đối với các công ty toàn cầu khi họ đang cho thấy dấu hiệu quay trở lại sau nhiều năm đứng ngoài thị trường.

Ông William Bratton, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu cổ phiếu tiền mặt tại châu Á - Thái Bình Dương của BNP Paribas Exane, cho rằng áp lực tiết kiệm đang giảm dần. Nguồn tiền tiết kiệm khổng lồ là một lý do khiến công ty này có đánh giá tích cực đối với thị trường chứng khoán Trung Quốc.

Theo Goldman Sachs Group Inc., cho đến nay, các nhà đầu tư nhỏ lẻ chưa phải là động lực chính cho đợt tăng giá này mà chính các tổ chức trong nước và dòng vốn nước ngoài mới là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, các nhà đầu tư nhỏ lẻ đóng vai trò trung tâm trong xu hướng tăng giá. JPMorgan Chase & Co. dự báo sẽ có thêm khoảng 350 tỷ USD tiền tiết kiệm chảy vào thị trường chứng khoán vào cuối năm 2026.

Tuy nhiên, các loại tài sản khác, từ các sản phẩm quản lý tài sản đến các quỹ thị trường tiền tệ, vẫn đang mắc kẹt trong tình trạng sụt giảm kéo dài nhiều năm.

Tiền mặt vẫn là lựa chọn đầu tư số một tại quốc gia của những người tiết kiệm Trung Quốc, nhưng vị thế này đã mất đi. Bốn ngân hàng lớn nhất nước này áp dụng mức lãi suất khoảng 1,3% cho các tài khoản tiết kiệm kỳ hạn 5 năm, giảm so với mức khoảng 2,75% vào năm 2020. Tiền gửi không kỳ hạn, mà người tiết kiệm có thể rút bất cứ lúc nào, chỉ trả lãi suất 0,05% mỗi năm. Lợi nhuận từ các quỹ thị trường tiền tệ cũng sụt giảm mạnh. Quỹ khổng lồ Tianhong Yu’E Bao, quản lý khoảng 110 tỷ USD tài sản, chỉ đạt lợi nhuận khoảng 1,1%. Con số này chưa bằng một nửa lợi nhuận mà các nhà đầu tư của quỹ có được vào đầu năm 2024.

Thị trường trái phiếu cũng không mấy khởi sắc. Theo chỉ số về tổng lợi nhuận của Bloomberg, các nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu chính phủ Trung Quốc đã phải chịu mức lỗ hàng tháng nhiều hơn mức lãi trong năm nay. Giá trái phiếu giảm đi kèm với lợi suất cao hơn, điều cuối cùng sẽ khiến trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư. Tuy nhiên, việc chính phủ hoặc các tổ chức tài chính tiếp tục thu thuế đối với lãi suất đã mang đến cho các nhà đầu tư thêm một lý do để đầu tư vào các kênh khác. Lợi suất hiện có cũng không hấp dẫn, ngay cả sau đợt tăng gần đây. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm chuẩn hiện dao động quanh mức 1,8%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 5 năm là 2,58%.

Đối với lĩnh vực bất động sản là lựa chọn mặc định trong nhiều năm cho các nhà đầu tư Trung Quốc muốn tạo ra lợi nhuận đầu tư, có rất ít dấu hiệu cho thấy người mua quay trở lại sau bốn năm suy thoái. Nhiều gia đình đã sở hữu nhiều hơn một căn nhà, làm giảm nhu cầu tiềm năng. Câu nói thường xuyên của Chủ tịch Tập Cận Bình rằng "nhà để ở, không phải để đầu cơ" đã đóng vai trò như một lời cảnh báo cho các nhà đầu tư tiềm năng. Các nhà phát triển bất động sản, đang chật vật hoàn thiện những căn nhà đã bán trước đó, cũng đã làm giảm niềm tin. Theo nghiên cứu của China International Capital Corp., khoảng 58% tài sản hộ gia đình của nước này nằm ở bất động sản, giảm so với mức 74% vào năm 2021. Cổ phiếu và các tài sản tài chính rủi ro cao khác chiếm 15%, sau khi tăng 6 điểm phần trăm trong cùng kỳ.

Trong khi đó, các sản phẩm quản lý tài sản (WMP) từ lâu đã là một kênh đầu tư quen thuộc đối với các nhà đầu tư. Tuy nhiên, theo công ty theo dõi dữ liệu PYStandard, dựa trên phân tích lợi nhuận từ các quý gần đây, lợi nhuận trung bình hàng năm của cả sản phẩm quản lý tài sản thu nhập cố định thuần túy và sản phẩm quản lý tài sản chiến lược hỗn hợp hiện đều dưới 3%. Điều này củng cố đà suy giảm hơn hai năm về lợi nhuận mà các nhà đầu tư có thể thu được từ WMP.