Thị trường dầu thế giới biến động mạnh dù căng thẳng Trung Đông đã hạ nhiệt

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới diễn biến phân hóa rõ nét trong phiên giao dịch ngày 23/6. Trong khi giá cà-phê phục hồi mạnh mẽ trước những lo ngại về tình hình thời tiết tại Brazil thì thị trường dầu thế giới lại gây chú ý khi lao dốc tới hơn 7% trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông đang hạ nhiệt. Đóng cửa, lực bán áp đảo đã kéo chỉ số MXV-Index giảm hơn 1,2% về mức 2.260 điểm.

Theo ghi nhận của MXV, đà tăng của thị trường năng lượng đã bị chặn lại trong ngày hôm qua khi những lo ngại về gián đoạn cung ứng dầu toàn cầu tạm thời lắng xuống.

Kết thúc phiên giao dịch, sắc đỏ bao trùm thị trường năng lượng với hai mặt hàng dầu thô đều quay đầu giảm tới 7,2%. Giá dầu WTI một lần nữa rơi khỏi ngưỡng 70 USD/thùng, cụ thể dừng ở mốc 68,51 USD/thùng; trong khi giá dầu Brent cũng quay về mốc 71,48 USD/thùng, ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 8/2022. 

Trong những giờ đầu phiên giao dịch, giá dầu chịu áp lực mạnh trước động thái can thiệp quân sự bất ngờ của Mỹ vào cuộc xung đột Israel – Iran diễn ra hôm 21/6. Sự kiện này đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ căng thẳng leo thang cũng như khả năng Iran sẽ đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận tải huyết mạch của ngành dầu mỏ toàn cầu.

Đã có thời điểm, giá dầu Brent vượt mốc 80 USD/thùng khi quốc hội Iran thông qua đề xuất phong tỏa eo biển này như một động thái đáp trả các cuộc không kích của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Nhiều dự báo cũng cho cho rằng, nếu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran chính thức phê chuẩn phương án trên giá dầu thế giới có thể tăng vọt lên trên 120 USD/thùng.

Tuy nhiên, những diễn biến mới nhất trong ngày hôm qua đã xoa dịu những lo ngại trên. Theo đó, Iran đã tiến hành một đợt không kích nhằm vào căn cứ không quân Al Udeid của Mỹ tại Qatar để đáp trả, nhưng không gây thiệt hại về người và cơ sở hạ tầng quân sự. Sau đó, không phận Qatar đã được mở lại chỉ vài giờ sau vụ việc, điều này đã phần nào xoa dịu những lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư cũng như khả năng xung đột tiếp tục leo thang.

Giá dầu ngay sau đó đã lao dốc mạnh trong những giờ cuối phiên, khi cả hai mặt hàng chủ chốt đều mất tới 7% giá trị. Diễn biến này đã đúng với tuyên bố mới đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội Truth Social, trong đó ông bày tỏ mong muốn kéo giảm giá dầu nhằm ổn định thị trường năng lượng.

Trong khí đó, khép lại phiên giao dịch ngày 23/6, nhóm nguyên liệu công nghiệp thu hút sự chú ý của thị trường khi ghi nhận lực mua áp đảo trên hầu hết các mặt hàng chủ chốt; trong đó, giá cà-phê Arabica ghi nhận mức tăng hơn 3,6%, trở lại mức 7.199 USD/tấn, giá cà-phê Robusta cũng quay đầu phục hồi hơn 4,4% về mức 3.904 USD/tấn. Nguyên nhân chính hỗ trợ giá hai mặt hàng trên chủ yếu đến từ những lo ngại về tình hình thời tiết tại Brazil.

Theo cơ quan dự báo thời tiết Brazil, một khối không khí lạnh mạnh đang tiến về khu vực Đông Nam nước này, dự báo sẽ gây ra sự thay đổi thời tiết đột ngột bắt đầu từ ngày 24/6. Đợt không khí lạnh này sẽ khiến nhiệt độ tại các bang Sao Paulo, Minas Gerais và Rio de Janeiro giảm sâu, nhiều nơi có khả năng lập kỷ lục mới về nhiệt độ tối thiểu trong tháng 6.

Nhiệt độ sẽ rất thấp, kéo dài khiến một số khu vực được dự báo sẽ trải qua đợt lạnh khắc nghiệt nhất trong nhiều thập kỷ, với nguy cơ sương giá xuất hiện trên diện rộng, đặc biệt tại các khu vực cao. Sương giá không chỉ làm chậm tiến độ thu hoạch mà còn có thể gây thiệt hại lớn cho cây cà-phê, ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng và chất lượng nông sản của Brazil – quốc gia sản xuất cà-phê lớn nhất thế giới.

Chỉ số dự báo cực đoan EFI (Extreme Forecast Index) của mô hình ECMWF đã đạt mức tối đa (0,8 – 1,0) tại nhiều khu vực ở Brazil vào ngày 24 và 25/6, báo hiệu nhiệt độ sẽ nằm trong 1% thấp nhất từng được ghi nhận trong dữ liệu khí hậu của các vùng này. 

Bên cạnh đó, xuất khẩu cà-phê của Brazil vẫn là yếu tố hỗ trợ giá cà-phê trên thị trường quốc tế, đặc biệt đối với mặt hàng Arabica. Theo số liệu vừa được Cục Ngoại thương Brazil (Secex) công bố, trong 14 ngày làm việc đầu tiên của tháng 6, lượng cà-phê chưa rang xuất khẩu trung bình mỗi ngày đạt 7.085 tấn, giảm 30,3% so với mức trung bình 10.163 tấn/ngày của cả tháng 6/2024.

Ngoài ra, mặc dù tổng sản lượng cà-phê của Brazil được dự báo tăng trong năm nay, nhưng nguồn cung Arabica vẫn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt. Tại Minas Gerais - bang sản xuất cà-phê lớn nhất Brazil với tỷ trọng Arabica chiếm ưu thế, sản lượng năm 2024 ước đạt 28,1 triệu bao, giảm 3,1% so với năm trước.

Dự báo của Cơ quan Cung ứng Quốc gia Brazil (Conab) cho thấy, sang năm 2025, sản lượng Arabica tại bang này có thể tiếp tục giảm mạnh 11,6%, xuống còn 24,8 triệu bao.

Nguyên nhân chủ yếu là do chu kỳ luân phiên năng suất hai năm của cây cà-phê - một năm năng suất cao, một năm năng suất thấp cùng với các yếu tố bất lợi về khí hậu, tác động trực tiếp đến sản lượng thu hoạch.