Thị trường tài sản mã hoá Việt Nam: Từ chính sách thí điểm đến những kỳ vọng mới

Những chuyển động của thị trường này gần đây đang mở đường cho Việt Nam trở thành trung tâm tài sản số có kiểm soát tại châu Á, góp phần phát triển sâu hơn thị trường vốn nội địa.

Những chuyển động mới

Thị trường tài sản số trong nước đang ghi nhận sự quan tâm rõ nét từ giới đầu tư, sau khi Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình có các cuộc tiếp xúc quan trọng với lãnh đạo Bybit và Binance trong khuôn khổ chuyến công tác tại Các tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 24/9.

Tại đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Hoà Bình cũng chứng kiến lễ ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) giữa Binance và UBND thành phố Đà Nẵng, với nội dung hợp tác phát triển công nghệ blockchain và tài sản số tại Việt Nam.

Trên thị trường tài sản mã hoá toàn cầu, Binance và Bybit là 2 sàn giao dịch tài sản mã hoá lớn nhất hiện nay. Do đó, sự kiện này được thị trường nhìn nhận như một tín hiệu mạnh mẽ về cam kết thúc đẩy đổi mới tài chính số của Việt Nam.

Việc kết nối với các nhà đầu tư chiến lược toàn cầu như Binance và Bybit được đánh giá là bước đi quan trọng, không chỉ nhằm thu hút dòng vốn ngoại mà còn thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực fintech và blockchain tại Việt Nam.

Thực tế, thị trường tài sản số Việt Nam chứng kiến sự chuyển động mạnh mẽ trong thời gian gần đây. Đặc biệt, ngày 9/9/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, chính thức khởi động giai đoạn thí điểm 5 năm đối với thị trường này.

Tại Việt Nam, hiện chưa có số liệu thống kê chính thức về số lượng nhà đầu tư tham gia. Tuy nhiên, theo một số tổ chức quốc tế uy tín như Chainalysis, Datawallet, Triple A, Statista… có khoảng 9-21 triệu tài khoản giao dịch tài sản mã hóa do người Việt Nam mở tại các sàn giao dịch tài sản mã hóa quốc tế, với tổng giá trị tài sản mã hóa do nhà đầu tư Việt nắm giữ ước tính lên tới hàng tỷ USD. Do đó, mục tiêu của Chính phủ là chuyển hoạt động tiền mã hóa tại Việt Nam từ thị trường phi chính thức quy mô lớn, phụ thuộc vào các kênh nước ngoài, sang thị trường chính thức có thể quản lý về vấn đề thuế và tích hợp vào hệ thống tài chính nội địa.

Trước đó, vào tháng 7/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Công nghiệp Công nghệ số, chính thức công nhận tài sản số và yêu cầu các nền tảng tiền mã hóa phải có giấy phép hoạt động trong nước; đồng thời cung cấp cổng giao dịch trực tiếp bằng tiền đồng từ ngày 1/1/2026.

Cũng trong tháng 7, Chính phủ đã ra mắt NDAChain – nền tảng blockchain quốc gia của Việt Nam, cho phép thực hiện các giao dịch tài chính an toàn và mua sắm trực tuyến bảo mật. Bên cạnh các chương trình thí điểm và thay đổi cách tiếp cận của Chính phủ, một số diễn biến đáng chú ý khác trong khối doanh nghiệp tư nhân liên quan đến thị trường tài sản số cũng đang dần hình thành.

Đáng chú ý, tháng 8 vừa qua, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB Bank) đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) hợp tác kỹ thuật với Dunamu, của Hàn Quốc, đơn vị vận hành Upbit để xây dựng một trong những nền tảng được quản lý đầu tiên tại Việt Nam với các tiêu chuẩn an toàn quốc tế.

Trước đó, Công ty cổ phần 1Matrix, đại diện cho liên doanh liên kết của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) đang xây dựng blockchain lớp cơ sở tại Việt Nam, tích hợp với hệ thống ngân hàng, nhằm hỗ trợ dịch vụ công và tài chính số có quản lý.

Binance đã mở rộng sáng kiến “Blockchain for Vietnam”, tài trợ cho các hoạt động giáo dục và thúc đẩy ứng dụng tại địa phương; các tập đoàn toàn cầu khác đang xem xét thí điểm trong các lĩnh vực như thanh toán stablecoin và phân tích dữ liệu.

Tether - nền tảng phát hành tài sản dựa trên blockchain, đã tham gia thảo luận về thí điểm giới hạn giao dịch USDT tại Đà Nẵng, trong khi Chainalysis đề xuất cung cấp công cụ giám sát blockchain nhằm hỗ trợ hạ tầng tuân thủ mới của Việt Nam.

Trong tháng 7/2025, Dragon Capital công bố bản cáo bạch “Đề xuất thí điểm token hóa ETF”, với sự đồng hành chuyên môn từ Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA). Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc tích hợp công nghệ blockchain vào vận hành tài sản tài chính truyền thống, hướng tới hình thành một lớp tài sản số hóa có thể giám sát được, minh bạch và phù hợp với định hướng pháp lý quốc gia.

Ngoài ra, các tổ chức tài chính trong nước như SSI, VIX Securities, VPBankS… cũng có động thái chuẩn bị tham gia thị trường này. Những động thái trên cho thấy cả khối công và tư đang đồng hành trong quá trình kiến tạo một thị trường tài sản mã hoá minh bạch, có kiểm soát. Nếu được triển khai đúng hướng, đây có thể trở thành nền tảng quan trọng để Việt Nam thu hút dòng vốn mới và thúc đẩy đổi mới tài chính.

Kỳ vọng về thị trường minh bạch hơn

Theo VBA, hiện Việt Nam phân chia tài sản mã hóa thành hai loại: gắn với tài sản thực (token hóa) và không gắn với tài sản thực. Định hướng của Việt Nam là phát triển thị trường tài sản mã hóa để thu hút vốn và tăng tính thanh khoản cho các thị trường khác. Đặc biệt, khi Boston Consulting Group (BCG) dự báo thị trường token hóa tài sản thực sẽ chiếm 10% GDP toàn cầu vào năm 2033, tương ứng quy mô gần 19.000 tỷ USD.

Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch VBA cho rằng, việc Chính phủ ban hành Nghị quyết 05 vào năm 2025 là một lợi thế lớn. Đây là giai đoạn thị trường tài sản mã hóa toàn cầu đã trưởng thành mạnh mẽ. Điều này giúp Việt Nam rút kinh nghiệm từ những khó khăn mà các quốc gia tiên tiến đã gặp phải khi ban hành luật từ những năm 2014 hay 2018.

“Nghị quyết ra đời sẽ hạn chế các hoạt động lừa đảo tài chính và tạo ra một thị trường minh bạch. Ngay từ năm đầu tiên, các cơ hội đầu tư lợi nhuận cao từ “nhóm kín" sẽ không còn. Thay vào đó, nhà đầu tư có thể tham gia thị trường qua các kênh gọi vốn công khai thông qua sàn giao dịch”, ông Trung nhận định.

Trong báo cáo mới đây về thị trường tài sản số, Công ty cổ phần Quản lý quỹ VinaCapital cho biết, Việt Nam – vốn tiếp cận lĩnh vực tài sản số một cách thận trọng trong nhiều năm qua – hiện đang ghi nhận những chuyển biến rõ nét. Thị trường đang có dấu hiệu tăng tốc rõ rệt với nhiều cuộc thảo luận thường xuyên giữa các cơ quan quản lý, nhiều sự kiện trong ngành, cùng việc ra mắt NDAChain. Tất cả phản ánh một sự dịch chuyển hướng tới việc công nhận tài sản số như một phần hợp pháp của hệ thống tài chính.

Theo ông Michael Kokalari, Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường của Vinacapital, các chính sách mới đang mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam phát triển hệ sinh thái tài sản số, từ cấp phép sàn giao dịch, thành lập quỹ đầu tư, đến triển khai hạ tầng blockchain quốc gia. Việc tích hợp các sàn được quản lý với hệ thống ngân hàng và thanh toán nội địa không chỉ hợp pháp hóa giao dịch VNĐ mà còn tạo tiền đề cho mô hình “ngân hàng tài sản số” trong tương lai.

“Vượt ra ngoài lĩnh vực tài chính, nền kinh tế đất nước cũng sẽ hưởng lợi từ token hóa và ứng dụng blockchain. Các ngành như quản lý chuỗi cung ứng, năng lượng tái tạo, và bất động sản có thể tiếp cận mô hình huy động vốn mới thông qua tài sản được token hóa; trong khi tín chỉ carbon, hóa đơn thương mại và các công cụ khác sẽ có tính thanh khoản cao hơn. Nếu triển khai hiệu quả, nỗ lực quản lý tài sản số của Việt Nam không chỉ giúp kiểm soát hoạt động hiện hữu mà còn tích hợp tài sản mã hóa vào hệ thống tài chính trong nước”, ông Michael Kokalari cho biết.

Tuy nhiên, với một thị trường tài sản số giàu tiềm năng nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro, các chuyên gia cũng cho rằng, việc điều hành minh bạch và tạo niềm tin với nhà đầu tư đòi hỏi khung pháp lý cần tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới. Không chỉ là câu chuyện cấp phép và giám sát, mà còn cần các cơ chế cụ thể về lưu ký, định danh, chống rửa tiền và bảo vệ tài sản người dùng. Việc xây dựng một hành lang pháp lý đủ chặt nhưng vẫn tạo dư địa cho đổi mới sẽ là yếu tố then chốt quyết định sự phát triển bền vững của thị trường này trong thời gian tới.