Thị trường thú cưng Anh hạ nhiệt sau “thập kỷ vàng”

Người dân dắt chó đi dạo trong buổi sáng lạnh tại Tây London. Ảnh: Hương Giang - PV TTXVN tại Anh

Người Anh không phải là dân tộc quen phô bày cảm xúc và càng hiếm khi thể hiện sự âu yếm một cách ồn ào. Nhưng có một ngoại lệ rất dịu dàng trong đời sống của họ: thú cưng. Ở Anh, thú cưng là bạn đồng hành, là một phần của gia đình, là nơi con người gửi gắm những tình cảm kín đáo mà họ không dễ trao đi với thế giới bên ngoài.

Và cũng vì thế, họ sẵn sàng chi trả không ít để chăm sóc cho những "người bạn bốn chân" của mình. Phóng viên TTXVN tại London dẫn số liệu từ  Cơ quan Thống kê Quốc gia Anh cho biết, mỗi năm, người Anh chi khoảng 6,7 tỷ bảng (8,89 tỷ USD) cho các dịch vụ thú y, bao gồm khám chữa bệnh, chăm sóc lông và huấn luyện.

Trong những năm đại dịch, khi con người bị bó buộc trong không gian riêng, nhu cầu nuôi thú cưng tăng mạnh. Chi tiêu cho dịch vụ thú y tăng trung bình 2,7%/quý trong giai đoạn 2019–2023 (đã điều chỉnh theo lạm phát). Những chú chó, chú mèo trở thành nguồn an ủi, lấp đầy khoảng trống của những ngày giãn cách. 

Việc chăm sóc thú cưng không dừng lại ở những nhu cầu cơ bản, khi nhiều chủ nuôi mong muốn thú cưng của mình được hưởng một tiêu chuẩn sống gần với con người hơn. Các phòng khám thú y lớn đầu tư vào thiết bị hiện đại, từ máy chụp CT đến MRI. Những ca điều trị phức tạp không còn là điều xa lạ.

Các sản phẩm chăm sóc và phụ kiện cho thú cưng tại chuỗi bán lẻ giảm giá TK Maxx. Ảnh: Hương Giang - PV TTXVN tại Anh

Những tập đoàn như IVC Evidensia hay CVS Group đã mở rộng quy mô nhanh chóng, gom hàng trăm phòng khám nhỏ lẻ thành các chuỗi lớn, tạo nên một diện mạo hoàn toàn mới cho ngành thú y. Đằng sau sự phát triển ấy là niềm tin khá phổ biến: thú cưng xứng đáng được chăm sóc tốt nhất có thể. Và trong một thời gian dài, niềm tin đó dường như đã tạo nên một “thập kỷ vàng” cho ngành thú y tại Anh. 

Nhưng cũng như mọi cơn sóng, sự bùng nổ nào rồi cũng đến lúc lặng đi. Từ năm 2024 đến quý III/2025, chi tiêu của các hộ gia đình cho dịch vụ thú y giảm trung bình khoảng 0,2%/quý. Giới đầu tư bắt đầu thận trọng hơn. Cổ phiếu của CVS Group (tập đoàn cung cấp dịch vụ thú y lớn nhất Anh) đã giảm giá hơn 33% kể từ đầu năm 2024, trong khi giá cổ phiếu của Pets at Home (đối thủ của CVS Group) giảm tới 43%. Những con số khô khan ấy phần nào phản ánh một thực tế: sự bùng nổ đã qua, và ngành này đang bước vào một giai đoạn trầm lắng. 

Nguyên nhân không chỉ nằm ở thị trường, mà còn ở chính đời sống của người dân. Khi chi phí sinh hoạt gia tăng và nhịp sống quay lại với trạng thái bình thường sau đại địch, nhiều người cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định nuôi thêm thú cưng. Số lượng chó con đăng ký tại The Kennel Club (cơ quan đăng ký chó thuần chủng lớn nhất Anh) từng tăng gần 40% trong năm 2021, đạt mức kỷ lục 349.000 con, nhưng sau đó giảm 21% vào năm 2022 và tiếp tục giảm 18% vào năm 2023. 

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các phòng khám thú y. Bởi lẽ, sau năm đầu đời – giai đoạn cần nhiều chăm sóc – nhu cầu khám chữa bệnh thường giảm xuống đáng kể, chỉ tăng trở lại khi thú cưng bước vào tuổi già. Khi số lượng thú cưng mới giảm, nguồn khách của các phòng khám cũng dần co lại. 

Một thay đổi khác cũng âm thầm diễn ra: cách người Anh chi tiêu cho thú cưng. Tình yêu vẫn ở đó, chỉ là thực tế đã chen vào, khiến nó trở nên tiết chế hơn. Khi thú cưng ốm, họ vẫn sẵn sàng chi tiền để chữa trị. Nhưng những món phụ kiện không thật sự cần thiết – đồ chơi đắt tiền, dây dắt cầu kỳ, vòng cổ cá nhân hoá – không còn được mua sắm rộng rãi như trước. Sự lựa chọn trở nên kỹ càng hơn, phản ánh áp lực tài chính mà nhiều gia đình đang phải đối mặt. 

Kệ thức ăn cho thú cưng với nhiều sản phẩm đa dạng tại một siêu thị ở Tây London. Ảnh: Hương Giang - PV TTXVN tại Anh

Song song với những chuyển động ấy là sự can thiệp ngày càng rõ nét của cơ quan quản lý. Sau hàng nghìn phản ánh về giá cả cao và thiếu minh bạch, Cơ quan quản lý thị trường và cạnh tranh của Vương quốc Anh đã tiến hành một cuộc điều tra kéo dài gần hai năm. Kết quả là một loạt đề xuất cải cách nhằm đưa thị trường trở nên rõ ràng và công bằng hơn. 

Trong đó, đáng chú ý là đề xuất áp trần phí cấp đơn thuốc thú y ở mức 21 bảng cho lần đầu và 12,50 bảng cho các lần tiếp theo. Ngoài ra, các phòng khám sẽ phải cung cấp bảng ước tính chi phí bằng văn bản đối với các ca điều trị từ 500 bảng trở lên, đồng thời minh bạch về việc họ là cơ sở độc lập hay thuộc một chuỗi lớn. Những biện pháp này, dù không quá mạnh tay, vẫn đủ để tạo ra một áp lực điều chỉnh đối với toàn ngành. 

Đáng chú ý, sự tập trung của thị trường cũng là một mối quan ngại. Hiện nay, khoảng 60% các phòng khám thú y tại Anh thuộc sở hữu của các chuỗi lớn, tăng mạnh so với chỉ khoảng 10% vào năm 2013. Và theo cơ quan quản lý, giá tại các phòng khám thuộc các tập đoàn lớn như Medivet, IVC Evidensia, CVS Group, VetPartners và Linnaeus cao hơn trung bình 18,3% so với các cơ sở độc lập trong giai đoạn từ tháng 1/2023 đến tháng 7/2024. Những con số này lý giải vì sao vấn đề minh bạch và cạnh tranh lại trở nên cấp thiết. 

Dẫu vậy, nếu chỉ nhìn vào những biến động của thị trường, có thể sẽ bỏ lỡ điều cốt lõi hơn. Bởi sau tất cả, tình yêu của người Anh dành cho thú cưng không phải là một xu hướng nhất thời. Nếu trước đây, thị trường thú cưng của Anh tăng trưởng mạnh và đầy hứng khởi thì giờ đang dần trở nên "điềm tĩnh" hơn. Nhưng đôi khi, chính sự chậm lại ấy lại khiến người ta nhìn rõ hơn những điều quan trọng, rằng thú cưng không phải là một trào lưu để chạy theo, không phải là một khoản chi tiêu để phô bày, mà là một mối gắn bó bền bỉ, âm thầm và đầy yêu thương.